Pedał (łac. pedalis – nożny) to część mechanizmu dźwigniowego służąca do wprawiania go w ruch za pomocą nacisku nogą.

Wykorzystywany m.in. w wielu instrumentach muzycznych.

Organy: klawiatura nożna, niegdyś zwana basową lub basem, dzisiaj buduje się obok głosów 16 i 8 stopowych także głosy 4, 2 i 1 stopowe, co pozwala wykorzystać pedał do grania partii melodycznych (zob. polifonia wielogłosowa).

Pianino, fortepian: dźwignia pozwalająca przedłużyć brzmienie struny bądź skrócić jej brzmienie (wyciszyć)

Harfa: urządzenie do naciągania strun i tłumienia oraz przedłużania brzmienia (jak w fortepianie).

Perkusja: dźwignia służąca do naciągania membrany na kotłach, zmiany brzmienia talerzy hi-hat bądź też do uderzania w bęben basowy (bęben wielki).

W samochodzie wyróżnia się trzy pedały (od lewej):

• pedał sprzęgła, którego wciśnięcie rozłącza połączenie między silnikiem i skrzynią biegów (samochody z automatyczną skrzynią biegów nie posiadają pedału sprzęgła)
• pedał hamulca, którego wciśnięcie powoduje dociśnięcie szczęk hamulcowych do bębna lub klocków do tarczy
• pedał przyspieszenia (zw. pedałem gazu), którego wciśnięcie powoduje otwarcie przepustnicy w gaźniku, co powoduje zwiększenie dopływu paliwa (samochody wyposażone w silnik wysokoprężny bądź z silnikiem benzynowym z wtryskiem paliwa nie posiadają gaźnika)

Zdarzają się również inne pedały, np. w niektórych modelach mercedesa hamulec awaryjny (zw. ręcznym) jest uruchamiany pedałem.

Pedał rowerowy (zwany też platformą) to część układu napędowego roweru, która służy przenoszeniu energii z nóg rowerzysty, poprzez korby, do całego układu napędowego.

Zobacz też

---

Motoryzacja | Instrumentoznawstwo

Педал | Pedal | Pedal | Pedal | Pedal | پدال | Pédale | Pedaal | ペダル | Педаль | Pedal