Gourt Home::Gourt :: Owsica
Enterobiasis Enterobíase Owsica, enterobioza (łac. Enterobiosis lub Oxyuriasis) - inwazyjna choroba pasożytnicza spowodowana przez drobnego nicienia - owsika ludzkiego (Enterobius vermicularis).
Droga zarażenia
Owsik dostaje się do organizmu człowieka przez połknięcie lub wdychanie jaj.
Cykl życiowy
Z jamy ustnej jajo przedostaje się do jelita grubego. Robaki dojrzewają po 2-4 tygodniach, a żyją do 2 miesięcy. Samica, która wędruje nocą, składa ok. 11 000 jaj w lepkiej wydzielinie w okolicy odbytu , a także w przypadku kobiet niekiedy w przedniej części pochwy. Jaja są składane poza organizmem człowieka, aby zapewnić odpowiednią wilgotność oraz temperaturę 30-36 stopni Celsjusza. Chorzy dotykając palcami okolic krocza i bielizny osobistej zbierają na swoje ręce jajeczka. Znajdują się one również w pościeli co zagraża personelowi medycznemu. Jeżeli są przestrzegane zasady higieny cykl życiowy nie zamknie się.
Cykl życiowy Enterobius vermicularis
Epidemiologia
Choroba jest bardzo rozpowszechniona (ponad miliard zachorowań na świecie w ciągu roku), najwięcej w przedziale pomiędzy 5 a 6 rokiem życia. Sprzyja jej przebywanie w żłobkach, przedszkolach, szkołach, internatach i domach dziecka. Wśród zakażonych dzieci 30 - 40% należy do rasy kaukaskiej a 10 - 15% negroidalnej. Dorośli są mniej podatni na zakażenia, co tłumaczy się wzrostem odporności z wiekiem.
Objawy
- około 1/3 zakażeń przebiega subklinicznie
- najczęstszymi objawami tej choroby są: świąd odbytu, utrata łaknienia, nerwowość (prawdopodobnie produkty metabolizmu owsików drażnią zakończenia nerwowe), niepokój i podniecenie (objawiające się zgrzytaniem zębów), czasem niedokrwistość. Przyczyną bólu jest wtórne zakażenie bakteryjne i martwica śluzówki co odsłania zakończenia nerwowe. Na skórze okołoodbytniczej i krocza można zaobserwować twory barwy szarobiałej (są to samice owsika ludzkiego).
- zakażenia ektopiczne - często zasiedlany jest wyrostek robaczkowy. Rzadko robaki zakażają jednak inne miejsca - głównie drogi moczowo-płciowe.
Rozpoznanie
- Owsicę rozpoznaje się poprzez badanie kału - obecność jaj, w ciężkich przypadkach samice.
- Test taśmy celofanowej. Dotknięcie lepką stroną taśmy celofanowej okolic odbytu powoduje przywarcie do niej jaj. Próbki należy zebrać rano przed kąpielą i skorzystaniem z toalety. Test jest ujemny, gdy otrzymamy 3 - 4 wyników ujemnych.
Leczenie
Leczenie do niedawna było stosunkowo trudne. Ze względu na bardzo łatwe rozpowszechnianie pasożyta leczenie prowadzone jest wobec wszystkich mieszkających wspólnie osób. W tym celu stosuje się leki oraz charakterystyczną ubogą w węglowodany i bogatą w błonnik dietę. Jaja nie są odporne na wysuszenie (przeżywają 6 - 12 h), ale mogą pozostać żywe przez kilka tygodni w chłodniejszym i wilgotniejszym miejscu. Pranie pościeli i ręczników niszczy więc jaja. Przerywa to łańcuch epidemiologiczny.
Obecnie stosuje się pojedynczą dawkę mebendazolu i pirantelu, która jest wysoce skuteczna. Leczenie ponawia się po 10 - 14 dniach aby zabić pokolenie pasożytów, które wylęgło się z pozostawionych jaj.
Wielu lekarzy łączy metodę farmakologiczną z elementami starszej terapii.
Do rzadkich przypadków należą powikłania: przewlekłe zapalenie jelita grubego, zapalenie wyrostka robaczkowego (to ostatnie prawdopodobne, ale nie udowodnione).
Zapobieganie
Jednym ze sposobów profilaktyki jest przestrzeganie higieny.
"Owsica"