Osobowość anankastyczna - zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany dbałością o porządek, perfekcjonizmem, kontrolą umysłową i w kontaktach interpersonalnych, kosztem elastyczności, otwartości i efektywności.

Kryteria diagnostyczne ICD-10

1. nadmiar wątpliwości
2. pochłonięcie przez szczegóły
3. perfekcjonizm (przeszkadza w wypełnianiu zadań)
4. nadmierna sumienność z zaniedbaniem przyjemności i relacji
5. pedanteria, uległość wobec konwencji
6. sztywność i upór
7. sądzenie, że inni podporządkują sposoby działania własnemu
8. natarczywe myśli i impulsy

Kryteria diagnostyczne DSM-IV

1. zaabsorbowanie szczegółami, regułami, porządkiem, organizacją lub harmonogramami do stopnia, w którym tracony jest podstawowy sens działalności
2. okazywanie perfekcjonizmu kolidującego z finalizowaniem zadań (np. niezdolność do dokończenia projektu, ponieważ nie zostały spełnione nasze wygórowane i ścisłe standardy)
3. nadmierne poświęcenie się pracy i wydajności ze szkodą dla wolnego czasu oraz przyjaźni, które nie jest spowodowane oczywistą koniecznością ekonomiczną
4. zbytnia sumienność, skrupulatność i mała elastyczność w kwestiach moralnych, etycznych oraz dotyczących wartości, niewynikająca z kulturowej czy religijnej tożsamości
5. niezdolność do wyrzucania zużytych lub bezwartościowych przedmiotów, nawet jeżeli nie mają wartości sentymentalnej
6. niechęć do delegowania zadań lub pracy na innych, jeśli nie poddadzą się w pełni narzuconym przez nas sposobom ich wykonania
7. skąpy styl wydawania pieniędzy na siebie i na innych; pieniądze są postrzegane jako dobro, które ma być gromadzone z myślą o przyszłych katastrofach
8. okazywanie sztywności i uporu

Zobacz też: zaburzenie obsesyjno-kompulsywne

Zaburzenia osobowości

Anankasmus | Obsessive-compulsive personality disorder | Obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis