Okrytonasienne

Systematyka

Okrytonasienne

Klasy:

Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; w starszych systemach Angiospermae) - gromada roślin naczyniowych charakteryzujących się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrozarodniki, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).

Zapłodnienie

Zapłodnienie odbywa się z udziałem dwóch komórek plemnikowych (pozostałości po zredukowanych do samego jądra komórkowego,bez organu ruchu plemników) w wyniku czego powstaje:

zygota, która następnie rozwija się w zarodek

bielmo zawierające substancje odżywcze.

Bielmo wytwarza substancje odżywcze, które gromadzą się w liściach zarodkowych (liścieniach).

orzech.jpg

Przekrój podłużny pestkowca orzecha włoskiego:
1 - liścienie; 2 - przegroda fałszywa;
3 - przegroda prawdziwa; 4 - pestka

Rozwój

Równocześnie tkanki zalążka przekształcają się w okrywy osłaniające zarodek i tak powstaje nasiono. Owoc również ma znaczenie ochronne, poza tym pomaga w rozsiewaniu nasion.

Stary podział systematyczny

Poddział obejmuje ok. 250 tys. gatunków w 2 klasach, w zależności od liczby liścieni w zarodku. Są to:

Nowy podział systematyczny

Gromada: Magnoliophyta Cronquist, Takht. & Zimmerm. ex Reveal Phytologia 79: 70 1996 (syn. Angiospermophyta / Anthophyta) - okrytonasienne, okrytozalążkowe
- Podgromada: Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal Phytologia 79: 70 1996 (syn. Angiospermae)
  - Klasa: Liliopsida Brongn. Enum. Pl. Mus. Paris: xv, 17 1843 – jednoliścienne
  - Klasa: Magnoliopsida Brongn. Enum. Pl. Mus. Paris: xxvi, 95 1843
  - Klasa: Piperopsida Bartl. Ord. Nat. Pl.: 78, 83 1830
  - Klasa: Ranunculopsida Brongn. Enum. Pl. Mus. Paris: xxvi, 96 1843
  - Klasa: Rosopsida Batsch Dispos.Gen. Pl. Jenens.: 28 1788

Kwestia systematyki

Podziałów systematycznych roślin jest obecnie kilka. Należy pamiętać, że sprawy systematyczne są trudne do uporządkowania. W klasyfikacji zastosowano klasyfikację tradycyjną, wg Cronquista.
Proszę pamiętać: każda zmiana w tabelce i opisie powinna pociągnąć zmiany w stronach nadrzędnych i podrzędnych.

Znaczenie

W warunkach naturalnych stanowią początkowe ogniwo w łańcucha pokarmowego.
Chronią glebę przed erozją i dostarczają drewno.
Wiele gatunków służy jako gatunki ozdobne.
Popularnie używane do wyrażania uczuć (kwiaty, bukiety, stroiki).
Bariera przeciw wiatrom albo ochrona przed słońcem.
Rośliny okrytonasienne są źródłem pokarmu - bezpośrednim, na przykład ziarna zbóż, owoce i warzywa, lub pośrednim, jako pasza dla zwierząt hodowlanych.
Dostarczają również leków (kora niektórych okrytozalążkowych zawiera chininę i inne substancje o działaniu identycznym jak kwas acetylosalicylowy - główny składnik aspiryny)
Dostarczają przypraw, olejów oraz innych produktów.
Występują w postaci ziół, sporządza się z nich napary.
Mają zastosowanie w kosmetyce.
Niektóre rośliny okrytonasienne są trujące.
Kukurydza i wiele innych zbóż, takich jak np. pszenica i żyto, to rośliny przemysłowe. Ich ziarno jest wykorzystywane także jako surowiec do produkcji różnych substancji chemicznych, na przykład alkoholu.
Nasiona strączkowe są ważnym składnikiem diety.
Fasola i groch są podstawowymi roślinami uprawianymi w wielu krajach.

Nasienne