Obszar metropolitalny (obszar miejski) - gęsto zaludniony obszar, składający się z kilku/kilkunastu miast (miasta-satelity) położonych blisko znaczącego centrum miejskiego. Miasta te połączone są więzami funkcjonalnymi i ekonomicznymi. Miasto centralne (lub miasta centralne) obszaru metropolitalnego tworzy tzw. hub - centrum rozrządowe całego obszaru, przez który przebiegają wszystkie linie komunikacyjne.

Obszar metropolitalny jest głównym, wielofunkcyjnym ośrodkiem danego regionu, w którym skupiają się funkcje wyższego rzędu: ekonomiczne, naukowe i kulturalne.

Granice obszaru metropolitalnego mogą przekraczać granice jednostek administracyjnych czy państw.

We współczesnym świecie, w krajach rozwiniętych, kontakty między regionami następują właśnie poprzez ich obszary metropolitalne, które pozostają ze sobą w powiązaniach komunikacyjnych i instytucjonalnych.

Rozwijające się obszary metropolitalne tworzą rozległe, gęsto zaludnione i wysokozurbanizowane obszary zwane megalopolis.

Największym w Polsce obszarem metropolitalnym jest Górnośląski Związek Metropolitalny. Główne miasto - Katowice otoczone jest przez kilkanaście dużych polskich miast (miasta satelitarne) i kilkadziesiąt mniejszych miejscowości. Mimo, że same Katowice które są największym miastem regionu nie mają nawet pół miliona mieszkańców, to cały obszar metropolitalny zamieszkuje około 2,5 mln osób, a całą aglomerację (Górnośląskie Zagłębie Węglowe) zamieszkuje ok. 3.5 mln osób. Na dzień dzisiejszy powierzchnia Górnośląskiego Związku Metropolitalnego wynosi 1304 km² i jest o około 200-300 km² mniejsza od powierzchni Londynu czy Rzymu. W 2005 roku zaczęto planować integrację miast GOP/GZM w jeden duży organizm - metropolię.

Innym obszarem metropolitalnym w Polsce jest Trójmiasto składające się z trzech miast: Gdańsk, Gdynia i Sopot tworzące jeden organizm miejski. Tak jak w przypadku Górnośląskiego Związku Metropolitalnego również tutaj granice miast mają tylko i wyłącznie funkcję administracyjną. W Trójmieście mieszka około 751 837 osób, a powierzchnia wynosi 414,81 km² i jest mniejsza od powierzchni dzisiejszej Warszawy o około 100 km².

Warszawa też jest częścią większego obszaru metropolitalnego. Warszawę otaczają tzw. dzielnice podmiejskie, czyli miejscowości, które mogą w każdej chwili zostać dzielnicami Warszawy. Ostatnią obecną dzielnicę Warszawy - Wesoła przyłączono pod koniec 2002 roku. Obszar metropolitalny Warszawy zamieszkuje ponad 2 mln osób.

Zobacz też:

• obszary metropolitalne w Polsce
• obszary metropolitalne w USA
• geografia osadnictwa
• aglomeracja miejska

Socjologia miasta

Àrea metropolitanaMetropolregion Metropolitan area Conurbación Mégalopole מטרופולין | Aglomeracje