Numizmatyka

Numizmatyka - jedna z nauk pomocniczych historii. Zajmuje się badaniem monet, banknotów i innych znaków pieniężnych pod względem historycznym, estetycznym, a także technicznym. W ostatnich latach coraz częściej za dział numizmatyki uważana jest polityka monetarna (zwalczanie przestępczości monetarnej, polityka emisyjna, obieg pieniądza, jako wyraz świadomych działań pana menniczego). Pochodzenie słowa numizmatyka nie jest do końca jasne - nie wiadomo, czy pochodzi od łacińskiego nummus, czy też od greckiego nomisma.

Podstawowe terminy numizmatyczne, to:

numizmat, numizmata - okaz numizmatyczny (np. moneta)
numizmatyk - osoba zajmująca się numizmatyką

Terminy szczególnie przydatne w numizmatyce średniowiecznej:

gatunek monety - zwykle obejmuje numizmaty o tych samych, bądź podobnych cechach metrologicznych - wadze, próbie (np. denar, grosz, talar, drachma)
typ monety - obejmuje numizmaty opatrzone tym samym wyobrażeniem, z reguły zamyka się w jednej emisji
odmiany monety - istnieją w obrębie typów, obejmują monety wybite tą samą parą stempli
próba - zawartość czystego kruszcu w monecie
renovatio monetae - stosowana już we wczesnym średniowieczu wymiana monety na nową na warunkach korzystnych dla pana menniczego
pan menniczy - zleceniodawca emisji.

Czasopisma

A) O zasięgu ogólnopolskim

Biuletyn Numizmatyczny, organ Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego
Przegląd Numizmatyczny, organ Stowarzyszenia Numizmatyków Profesjonalnych
Wiadomości Numizmatyczne, organ Komisji Numizmatycznej Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

B) Lokalne czasopisma numizmatyczne

Gdańskie Zapiski Numizmatyczne, wyd. O/Gdańsk PTN
Lubelskie Wiadomości Numizmatyczne, wyd. Lubelski Klub Kolekcjonerów i O/Lublin PTN
Magazyn Numizmatyczny, wyd. O/Częstochowa PTN
Wrocławskie Zapiski Numizmatyczne, wyd. O/Wrocław PTN
Śląskie Zapiski Numizmatyczne, wyd. O/Katowice PTN

Zobacz też

ekonomia, jednostka monetarna, kontrasygnatura, mennica, mincerz, numizmat, pieniądz, stopa mennicza, pieniądz zastępczy, pieniądz lokalny,

Bibliografia

Józef Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2002

Opracowania o charakterze monograficznym

Gumowski M, Dzieje mennicy krakowskiej
Gumowski M., Dzieje mennicy toruńskiej
Gumowski M., Mennica gdańska
Gumowski M., Mennica bydgoska, Toruń 1955, reedycja - Bydgoszcz 2005
Kiersnowski R., Pieniądz kruszcowy w Polsce wczesnośredniowiecznej
Kiersnowski R., Moneta w kulturze wieków średnich
Kiersnowski R, Wstęp do numizmatyki polskiej wieków średnich
Opozda T, Mennica łobżenicka
Reyman J. Mennica olkuska
Suchodolski S., Mennictwo polskie w X i XI wieku

Materiały konferencyjne

IX Ogólnopolska Sesja Numizmatyczna w Nowej Soli. Fałszerstwa i naśladownictwa. Swego rodzaju mała monografia tematu.
III Międzynarodowa Konferencja Numizmatyczna w Supraślu - Wspólnota dziejów. Mennice od Morza Czarnego do Morza Bałtyckiego, Aktualny stan badań na mennictwem środkowoeuropejskim

Publikacje źródłowe

Sadowski, Rozprawy o pieniądzu w Polsce I połowy XVII wieku
Zagórski I. Monety dawnej Polski (teksty)

Linki zewnętrzne

Nauki pomocnicze historii | Numizmatyka

Gourt Home::Gourt :: Numizmatyka

Czasopisma

Zobacz też

Bibliografia

Linki zewnętrzne