article

Niedźwiedziówkowate
Niedźwiedziówka nożówka -przedstawiciel rodziny Niedźwiedziówkowatych
Systematyka

Domena: eukarioty
Królestwo: zwierzęta
Typ: stawonogi
Gromada: owady
Rząd: motyle
Rodzina: Niedźwiedziówkowate
Nazwa systematyczna Arctiidae Niedźwiedziówkowate (Arctiidae), rodzina owadów z rzędu motyli.

Charakterystyka

Niedźwiedziówkowate (Arctiidae) zwane także prządkami, zaliczane są do nocnych motyli. Znanych jest około 8000 gatunków na świecie, występujących głównie w strefach tropikalnych. W Europie Środkowej żyje około 50 gatunków, w Polsce występuje około 45 gatunków, pospolita jest m.in. niedźwiedziówka nożówka (Arctia caja). Do rodziny należą duże i średnie gatunki,większość o kolorowo ubarwionych skrzydłach o rozpiętości dochodzącej do kilku centymetrów. Ciało imago, o silnej budowie, pokryte jest gęstymi włosowatymi łuseczkami. Samce są nieco mniejsze od samic, charakteryzują się pierzastymi czułkami. Ubarwienie skrzydeł u większości gatunków cechują piękne, kontrastowe, jaskrawe kolory .Tułów i głowa przeważnie jednokolorowa u większości szara lub brunatna .Gąsienice,w zależności od gatunku żerują na roślinach zielnych porostach oraz drzewach i krzewach liściastych. Nazwę swą zawdzięczają wyglądowi gąsienic, których długi tułów jest intensywnie ubarwiony i pokryty gęstym owłosieniem przypominającym sierść. Gatunki często niesmaczne lub trujące dla drapieżców, o ostrzegawczym ubarwieniu i leniwym zachowaniu.

Opis

Głowa: duża, owłosiona całkowicie lub częściowo. Oczy nieduże. Brak przyoczek. Głaszczki wargowe duże. Czułki u samic nitkowate lub grzebykowate, u samców podwójnie pierzaste lub podwójnie grzebieniaste, często z bardzo długimi wyrostkami.
Skrzydła przednie:są większe, i szersze, w zarysie od tylnych najczęściej trójkątne. Komórka środkowa długa i wąska. Są też gatunki mające waskie przednie skrzydła.
Skrzydła tylne: w zarysie najczęściej owalne. Komórka środkowa wąska i długa, od strony brzegu bocznego może być otwarta. Na brzegach bocznych obu par skrzydeł może występować delikatne karbowanie lub ząbkowanie, nieraz posunięte do tego stopnia, że skrzydła przypominają uschnięty liść. Ubarwienie skrzydeł obu par najczęściej jaskrawe, mające znaczenie maskujące.
Jaja: owalne lub okrągłe, gładkie. Różnie zabarwione, często z mozaiką barw. Składane są przez samicę pojedynczo lub w małych złożach na krawędzi liści roślin żywicielskich. Składane grupowo mogą tworzyć różnorodnego kształtu złoża.
Przepoczwarczenie: następuje przeważnie na wiosnę w półprzezroczystym, jasnym oprzędzie między roślinnością, w podłożu, ściółce lub nad powierzchnią ziemi.
Gąsienice: młode gąsienice występują gromadnie. Najłatwiej je znaleźć wiosną, gdy wygrzewają się w promieniach słońca na płotach czy pniach drzew. Dorastają do dużych rozmiarów. Ich ciało jest najczęściej masywne i gęsto owłosione. Pożywieniem gąsienic są głównie liście. Z reguły są bardzo żarłoczne ,niektórez nich wyrządzają szkody w sadownictwie.

Występowanie

rozpowszechnione na całym świecie

Kategorie zagrożenia

niektóre gatunki w Polsce są:

Ciekawostki

  • Niedźwiedziówkowate posiadają mechanizm obronny polegający na przykrym smaku i zapachu ich krwi, odstraszającym ewentualnych napastników.
  • Niektóre wytwarzają substancje jadowe zawierające związek podobny do akrytocholiny n.p. Niedźwiedziówka nożówka (Arctia caja).
  • Zaniepokojony motyl pokazuje w celu odstraszenia spodnią parę skrzydeł o wzorzystym jaskrawym ubarwieniu.

Systematyka

Wybrane gatunki niedźwiedziówkowatych:

Motyle

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Niedźwiedziówkowate".

Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world