Niż baryczny. Niżem barycznym określa się system niżowy, w którym występują zazwyczaj układy frontalne. Nacisk jest tutaj położony na to, że niż baryczny jest zjawiskiem pogodowym, a nie po prostu obszarem niskiego ciśnienia. Wraz z przyjściem centrum niżu obserwuje się spadek ciśnienia i zazwyczaj zmianę innych parametrów, takich jak temperatura czy zachmurzenie. Zaskakujące jest to, że wiatr w rozwiniętym (czasowo) niżu barycznym nie wieje od obszaru wysokiego do niskiego ciśnienia tylko równolegle do linii stałego ciśnienia. W niżu wiatry wieją cyklonalnie czyli na półkuli północnej przeciwnie do wskazówek zegara.

Niż (ciśnienia) i cyklon (kierunek wiatru) są synonimami.

Cyklogeneza niży (cyklonów) średnich szerokości

---

Systemy niży barycznych średnich szerokości czerpią energie z różnicy temperatur pomiędzy ciepłym i zimnym powietrzem. Na płaszczyźnie pomiędzy cieplejszym i zimniejszym powietrzem rozwijają się zaburzenia, które prowadzą do wślizgiwania się cieplejszego powietrza nad powietrze zimniejsze (ten proces nazywany jest czasami pasem transmisyjnym - transportującym wilgotność i ciepło z obszarów południowych). Natomiast ruch tego zaburzenia na zachód powoduje, że obserwujemy cykl zimnego-ciepłego-zimnego powietrza. Z cyklogenezą związane jest zjawisko powstawania frontów atmosferycznych.

Oczywiście, niże baryczne średnich szerokości nie występują w obszarach tropikalnych czy w obszarach podzwrotnikowych.

Norweski model cyklonu średnich szerokości

---

Norweski model cyklonu został opracowany przez Vilhelma i Jakoba Bjerknesów, głownie dzięki gęstej stacji pomiarów synoptycznych w Norwegii. Nazwa fronty atmosferyczne pochodzi od frontów wojskowych z I wojny światowej.

Rola w ogółnej cyrkulacji atmosfery

---

Niże baryczne stanowią ważny element ogólnej cyrkulacji atmosfery umożliwiający efektywny transport ciepłego powietrza z obszarów podzwrotnikowych do obszarów biegunowych. Ruchy wstępujące w niżu barycznym są związane z pasem transmisyjnym (ciepłe powietrze wślizgujące się na powietrze zimne charakterystyczne dla frontu ciepłego), wypieraniem powietrza zimnego przez powietrze ciepłe i z innymi efektami dynamicznymi na górnych poziomach w atmosferze. Wyidealizowaną granicą szybkiej zmiany ciepłego powietrza na zimne w kierunku południowo-północnym jest front polarny. Niże baryczne związane są w górnej atmosferze z falami Rossbiego, czyli falami o długości około 6,000km. Wokół ziemi jest zazwyczaj 3-7 grzbietów fal Rossbiego. To własnie zmiana struktury tych fal (tzw. zmiana indexu) powoduje zmianę cyrkulacji wczesną wiosną czy wczesną jesienią. Te długie fale w atmosferze i zaburzenia w ich strukturze są bezpośredmnio związane ze strukturą i powstawaniem niży barycznych. Dlatego prognozę poruszania i wystepowania niży frontalnych synoptyk zaczyna od analizy struktury przepływu wiatru i rozkładu ciśnienia w górnych warstwach (500mb) atmosfery. Podobnie, ze względu na siłę Coriolisa i ze względu na tarcie powierzchniowe (wiatru o podłoże) analiza prognozy pogody niżów barycznych jest prostsza na górnych warstwach atmosfery. Niże baryczne są także ważnym elementem komórki Ferrela.

Ogółna zmiana klimatu

---

Częstotliwość i intensywność niży atmosferycznych zależy od zmiany (gradientu) temperatury pomiędzy obszarami podzwrotnikowymi i obszarami biegunowymi. Wobec tego zmiana struktury tego gradientu spowoduje także zmianę intensywności niży. Ta hipoteza sprzeżenia zwrotnego jest nazywana zmianą propagacji niży (ang. storm tracks) i jest badana za pomocą modeli prognoz pogody lub modeli ogólnej cyrkulacji atmosfery (GCM - ang. global circulation models).

Uwaga o terminologii

---

Systemy niżowe średnich szerokości określa się w Polsce niżem, a w literaturze anglosaskiej przyjęta jest nazwa cyklon średnich szerokości (mid-lattitude cyclone) lub sztorm średnich szerokości (mid-lattitude storm). W literaturze anglosaskiej pojęcie low pressure system nie odpowiada pojęciu "niżu barycznego" - jest ono szersze i używane do opisu róznych systemów meteorologicznych związanych z obszarami niskiego ciśnienia; dla przykładu, także ze zjawiskiem niskiego ciśnienia nad bardzo rozgrzaną pustynia (niż termiczny)

Pogoda średnich szerokości | Meteorologia dynamiczna

Borrasca | Tiefdruckgebiet | Low pressure area | Borrasca | Dépression (météorologie) | Ciklona | Lagedrukgebied | 低気圧 | Matalapaine | Alçak basınç | 低气压