Nauczyciel (w edukacji) – w pewnych sytuacjach też wychowawca, pedagog, dydaktyk, instruktor, lektor, wykładowca – to osoba, która uczy uczniów, studentów lub dorosłe osoby na zorganizowanych zajęciach dydaktyczno-wychowawczych, w instytucjach oświatowych takich jak: szkoły, przedszkola, kursy, placówki pozaszkolne.

Nauczycielem może być odpowiednio przygotowany specjalista.

Obowiązujące w Polsce ustawodawstwo rozróżnia:

• nauczycieli – do których stosuje się Ustawa z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela z późniejszymi zmianami
• nauczycieli akademickich – Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Karta Nauczyciela określa:

Art. 1. 1. Ustawie podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w:

1) publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli działających na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1a oraz pkt 2 lit. a),

2) zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich oraz rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych działających na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawie nieletnich,

3) publicznych placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych działających na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. (Karta Nauczyciela)

W Polsce kandydatowi na stanowisko nauczyciela stawia się wymagania dotyczące kwalifikacji, postaw moralnych, odpowiedniego zdrowia.

''Art. 9. 1. Stanowisko nauczyciela, ... , może zajmować osoba, która:

1) posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje,

2) przestrzega podstawowych zasad moralnych,

3) spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu.'' (Karta Nauczyciela)

We wszystkich szkołach publicznych i placówkach im równoważnym nauczyciele podlegają systemowi awansu zawodowego. Na poszczególnych szczeblach uzyskują kolejno tytuły:

• nauczyciel stażysta,
• nauczyciel kontraktowy,
• nauczyciel mianowany,
• nauczyciel dyplomowany.

Istnieje także tytuł honorowego profesora oświaty, przyznawany najbardziej zasłużonym nauczycielom.

Zobacz też: System oświaty w Polsce, Dydaktyka | Pedagogika | Oświata | Zawód

Учител | Mestre | Lærer | Lehrer | Teacher | Maestro | Maestro | Guru | Magister | Процесор | Guru | Doceren | 教員 | Lærer | Teaching | Lärare | ครู | Педагог | 教师