Mistrz jest to tytuł przyznawany osobie, która osiągnęła najwyższy stopień wiedzy lub umiejętności w danej dziedzinie; ciesząca się swoistym autorytetem i będąca wzorem do naśladowania (nauczyciel, guru), dzięki czemu posiada pozycję/stanowisko, które wyróżnie ją spośród ogółu.
Odpowiednikiem żeńskiego tytułu jest mistrzyni, rzadziej miss.
Sport
W dzisiejszych czasach tytuł mistrza najczęściej stosuje się w
sporcie, gdzie może zdobyć go zawodnik, który w danej
dyscyplinie sportowej osiągnął najlepszy wynik, w konfrontacji z innymi, podczas zawodów sportowych określanych mianem mistrzostw. W zależności od rangi i zasięgu spotkania możemy rozróżnić mistrzostwa (i zarazem mistrzów): kraju, kontynentu lub świata. W wielu przypadkach stosuje się dodatkowe rozróżnienia na podstawie wieku zawodników, np. mistrzostwa (mistrz)
juniorów lub
seniorów. Innymi zawodami porównywalnymi rangą do mistrzostw świata jest
olimpiada, gdzie zawodnicy zdobywają tytuł mistrza olimpijskiego. Można jednak spotkać się również z różnego rodzaju organizacjami sportowymi, które przyznają tytuł mistrza na podstawie swoich własnych regulaminów i osiągnieć podcas zamkniętych imprez, tylko dla osób z członkostwem. Dzieje się tak m.in. w
boksie zawodowym.
Zobacz też: rekord, w szachch mistrz międzynarodowy
Szczególną rolę tytuł mistrza odgrywa w przypadku
cechów, gdyż jest on przyznawany
rzemieślnikowi na podstawie przebiegu egzaminu zawodowego, a jego zdanie równoznaczne jest z otrzymaniem odpowiedniego
tytułu zawodowego i uprawnień do prowadzenia własnego
warsztatu, np. mistrz kowalstwa. Osoby posiadające ten tytuł mają prawo do kształcenia uczniów, którzy w dawnych czasach nosili miano
terminatorów.
Zobacz też: czeladnik
Zakon rycerski
Mistrz, to także tytuł, który w dawnych czasach nadawany był przełożonemu w niektórych
zakonach rycerskich. Był to zazwyczaj wysoki dostojnik na poziomie danego regionu, tzw. mistrz krajowy, jak rówież urzędnik pracujący w administracji danego zgromadzenia.
Zobacz też: mistrzowie kawalerów mieczowych, wielki mistrz, komtur
Mistrz, to również
wolnomularz, który osiągnął trzeci stopień wtajemniczenia. Wymagane są do tego przejście tajemnych rytuałów w czasie których zdradzane są pewne tajemnice oraz przekazywane słowa konieczne do komunikacji między braćmi oraz gesty pozwalające ich rozpoznać. Kandydat na mistrza składa także przysięgę, w której zobowiązuje się zachować w tajemnicy wszelkie informacje uzyskane w
loży. Oficjalnie karą za złamanie tej przysięgi jest śmierć, ale dziś jest to bardziej element tradycji niż realnych zasad.
Inne
Mianem mistrza określa się także wykwalifikowanego pracownika, najczęściej w
zakładzie przemysłowym, który sprawuje nadzór nad produkcją w danym dziale. Powszechnie stosuje się zgermanizowane określenie
majster (z
niem. meister).
W średniowiecznej Polsce, mistrz (łac. magister) był stopniem naukowym, który był wyższy od stopnia bakałarza.
Zobacz też
Rzemiosło | Polskie tytuły zawodowe | Historia nauki | Zakony rycerskie
Meister | Master craftsman | マイスター | Befälhavare