Martin Heidegger

Martin Heidegger (ur. 26 września 1889, zm. 26 maja 1976) - filozof niemiecki, jeden z głównych przedstawicieli egzystencjalizmu.

Studiował na uniwersytetach we Fryburgu oraz Marburgu pod kierunkiem Edmunda Husserla oraz Henryka Rickerta. Profesorem filozofii we Freiburgu został w roku 1928. Na początku rządów nazistowskich w Niemczech był członkiem NSDAP i na prośbę władz rektorem Uniwersytetu we Fryburgu, ale szybko wycofał się z działalności publicznej (jego wystąpienia z tamtych latach budzą nadal gorące spory i kontrowersje).

Główne dzieło Heideggera to Sein und Zeit (1927). Zajmował się w nim głównie sensem bytu i analizą ontologiczną ludzkiej egzystencji. Istotą ludzkiej egzystencji jest to, że poprzedza esencję (w tym naturę ludzką) oraz implikuje pewien stosunek do samego siebie. Człowiek może własną egzystencję afirmować, albo ją potępić. Istotą ludzkiej egzystencji jest również zespolenie ze światem innych ludzi (istnienie razem, Mitdasein) oraz jego nakierowanie ku śmierci (Sein zum Tode), będącej nieodwołalnym końcem. Wszystko, co trwałe jest wymysłem człowieka: jest on otoczony przez nicość.

Martin Heidegger unikał już wypracowanego języka filozofii. Stworzył własny język pełen trudnych do precyzyjnego przetłumaczenia neologizmów.

Krytyka kartezjańskiej koncepcji podmiotowości

Jednym z najważniejszych motywów przewodnich filozofii Heideggera była krytyka podmiotowości - kartezjańskiej i transcedentalnej. Podmiot w sensie kartezjańskim jest zamkniętą monadą niezależną od ciała, sferą czysto podmiotową, określającą się przez samowiedzę.

Według Heideggera nie istnieje coś takiego jak zamknięta monada. Granice między człowiekiem a światem są płynne, człowiek istnieje tylko przez interakcje z otoczeniem. Nie jest bytem świadomym i nie refleksyjność stanowi jego kryterium, ale pojmowanie własnego bycia. Nie jest też bytem racjonalnym, o wiele ważniejsze są emocje, afekty - one stanowią o specyfice człowieczeństwa.

Nowym określeniem człowieka jest Dasein (bycie tu oto, przytomność, jestestwo, obecność). Człowiek ze swej istoty jest wrzucony w świat, który go otacza. Dasein jest częścią relacji bycia-w-świecie (in-der-Welt-Sein), nie można tego bytu wyizolować z relacji ze światem.

Pierwszymi atrybutami człowieka są afekty a nie wyższe zdolności umysłowe. Egzystencjalia - podstawowe, najgłębsze rysy bycia człowiekiem to Angst und Sorge - Lęk i Troska. Troską i lękiem przed utratą istnienia różni się Dasein od reszty bytów.

'Sein' jest odpowiednikiem greckiego rzeczownika 'byt' (toon)- 'będąc' - z niego wyewoluował czasownik 'być', a następnie rzeczownik 'byt'. niem. das Sein oznacza 'bycie'.

Niemieccy filozofowie

Gourt Home::Gourt :: Martin Heidegger

Krytyka kartezjańskiej koncepcji podmiotowości