Małopolska to historyczna kraina Polski, obejmująca południową i południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły. Rozciąga się od Karpat na południu, po Pilicę i poza Wieprz na północy. Graniczy na zachodzie ze Śląskiem, Sieradzkiem i Łęczyckiem, na północy - z Mazowszem i Podlasiem, na wschodzie - z ziemiami ruskimi (od XV wieku objęła Ziemię lwoską oraz Ziemię halicką).

Stolicą regionu jest Kraków. Ważniejsze miasta: Sandomierz,Lublin, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Będzin, Kielce, Rzeszów, Sosnowiec, Tarnów, Krosno, Nowy Sącz, Tarnobrzeg, Sanok, Wieliczka, Bochnia, Radom, Zakopane, wschodnia część Bielska-Białej (kiedyś Biała Krakowska), Jaworzno, Łuków, Siedlce.

Nazwa Małopolska (łac. Polonia Minor - Młodsza Polska) powstała w XIV-XV wieku jako przeciwstawienie Wielkopolski.

Region ten jest wyżynno-górski (Karpaty, Wyżyna Małopolska, Góry Świętokrzyskie, Kotlina Sandomierska, Wyżyna Lubelska).

Historia w skrócie

• IX wiek - państwo Wiślan i innych mniejszych plemion słowiańskich - Lędzianie,
• koniec X wieku - włączenie do państwa po: prowincja krakowska i sandomierska
• około 1040 - Kraków stolicą Polski piastowskiej
• 1138 - rozbicie dzielnicowe - księstwa krakowskie i sandomierskie - dzielnica senioralna
• XIII-XV w. - tendencje separatystyczne Małopolski wobec Wielkopolski
• XV w. - sejmik generalny w Nowym Korczynie
• 1340 przyłączenie Ziemi sanockiej i lwowskiej do Polski
• XVI w. - włączenie ziemi ruskich (aż po Kijów) pod administrację małopolską
• 1545 - sejmik generalny woj. ruskiego w Sądowej Wiszni
• okres rozbiorów: Galicja, Wolne Miasto Kraków
• 1918 - powrót do Polski
• II wojna światowa - Generalne Gubernatorstwo
• obecnie województwa: małopolskie, lubelskie, podkarpackie, świętokrzyskie, śląskie i część mazowieckie, łódzkie

Turystyka

• muzea biograficzne
  • Kąśna Dolna - Ignacy Paderewski
  • Łopuszna - ks. Józef Tischner
  • Poręba Wielka - Władysław Orkan
  • Wierzchosławice - Wincenty Witos
  • Nowy Wiśnicz - Jan Matejko
  • Tarnów - Józef Bem
  • Zakopane - Kornel Makuszyński, Jan Kasprowicz, Karol Szymanowski
• muzea i skanseny etnograficzne
  • Sądecki Park Etnograficzny w Nowym Sączu
  • Muzeum Wsi Góralskiej w Chochołowie
  • skansen w Zawoi
  • skansen w Szczawnicy
  • park etnograficzny w Babicy
  • Muzeum Zakopiańskie Stanisława Witkiewicza w Zakopanem

Zobacz też

• krainy geograficzne w Polsce, krainy historyczne w Polsce
• dialekt małopolski
• Zagłębie Krakowskie

Linki zewnętrzne

• Polski foto: Kraków, Zakopane, Tatry

Małopolska

Malopolsko | Kleinpolen (Landschaft) | Lesser Poland | Малопољска | Малопольща