Lupa (z fr. loupe) to przyrząd optyczny składający się z jednej lub kilku soczewek o dostatecznie dużej zdolności skupiającej (krótkiej ogniskowej); używany do obserwacji niewielkich przedmiotów, które umieszcza się w odległości mniejszej lub równej ogniskowej. Przy użyciu lupy uzyskuje się obraz prosty, pozorny, powiększony (od kilku do 20 razy). Powiększenie lupy wynosi w przybliżeniu d/f, gdzie d — odległość najlepszego widzenia, f — ogniskowa soczewki.
Lupa składająca się z jednej soczewki i zaopatrzona w uchwyt, nazywana bywa szkłem powiększającym.
Lupe | Magnifying glass | Lupa | Loupe | זכוכית מגדלת | Kanta pembesar | Vergrootglas | Lupa | Magnifying glass | Suurennuslasi | Förstoringsglas | Kính lúp | 放大鏡