Gourt Home::Gourt :: Lulek czarny
| Lulek czarny | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Henbane1.JPG | ||||||||||||
| Systematyka | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Nazwa systematyczna | ||||||||||||
|
Hyoscyamus niger |
Charakterystyka
- Pokrój : roślina dwuletnia o wysokości 30-60 cm i niemiłej woni
- Łodyga : wzniesiona, gałęzista, gruczołowato omszona, lepka w dotyku
- Liście : gęsto ustawione, szerokie, w zarysie jajowate, o brzegu zatokowo-pierzasto-wrębnym. Odziomkowe liście są większe i ogonkowe, natomiast łodygowe siedzące, mniejsze. Barwa liści jasnozielonożółtawa
- Kwiaty : brudnożółte z fioletowymi żyłkami, liczne w kątach liści. Kielich zrośnięty w rurkę, owłosiony, z pięcioma ostrymi, u nasady lepkimi ząbkami, obejmuje zalążnie, a po dojrzeniu owoc. Kwitnie od czerwca do września
- Owoc : torebka otwierająca się czapeczką. Nasiona liczne, jasnobrązowe, matowe, w zarysie okrągłe. Owocuje od sierpnia do listopada.
- Biotop, Wymagania : roślina ruderalna, spotykana również na przydrożach, pustkowiach.
Roślina trująca wszystkie części rośliny są trujące, najbardziej jednak korzeń i nasiona. Zawiera alkaloidy: skopolaminę, atropinę i L-hioscyjaminę i kuskohigrynę.
Zatrucia zdarzają się przez żucie i jedzenie nasion na skutek pomylenia ich z nasionami maku oraz korzeniem przez pomylenie z korzeniem skorzonery lub pasternaku.
Obajwy zatrucia : Charakterystycznym objawem zatrucia lulkiem są halucynacje. Typowe jest rozszerzenie źrenicy i wysuszenie błon śluzowych jamy ustnej i gardła. W stanie halucynacji wywoływanych przez liście lulka dominuje duże pobudzenie ruchowe, co jest charakterystyczne i odróżnia te zatrucia od zatruć pokrzykiem lub bieluniem.
Zastosowanie
- Roślina lecznicza :
- Surowiec zielarski : liście
- Działanie : liście mają małe zastosowanie w postaci extractum siccum (0,3% alkaloidów) w formach recepturowych. Duże ilości używane są do wyrobu Oleum Hyoscyami.
Pliniusz radził wdychać dym z palonego lulka na uśmierzenie bólu zębów, a w średniowieczu stosowano lulek do znieczuleń. W homeopatii używano go jako leku na uspokojenie, czasem przeciwbólowo przy silnych bólach gośćcowych, zapaleniach korzonków i nerwobólach.
Ciekawostki
Stosowano go jako trutkę na szczury i myszy w spichlerzach, ale też i do wzmacniania piwa.
Psychoaktywny lulek czarny znany był już w epoce brązu w rejonie Alp. Przypuszczalnie używali go wczesnośredniowieczni Rusowie w trakcie pogrzebu opisanego przez arabskiego kupca i podróżnika Ibn Fadlana. Napój uwarzony z tej rośliny serwowano niewolnicom zabijanym w ofierze dla zmarłego wielmoży.
Europejskie czarownice z czasów renesansu używały właśnie lulka czarnego oraz belladonny, mandragory i datury do produkcji tzw. “maści do latania”.
Rosopsida | Zioła | Блян | Blín černý | Bilsenkraut | Henbane | Jusquiame | Hyoscyamus niger | Bilzekruid | Белена | Bolmört
"Lulek czarny"
