Luizjana

Luizjana - (ang. Louisiana) stan na południu USA, nad Zatoką Meksykańską. Luizjana graniczy na północy z Arkansas, na wschodzie z Missisipi, a na zachodzie z Teksasem. Nad Zatoką Meksykańską rozpościerają się obszary nizinne. W części południowo-wschodniej duży obszar zajmuje delta Missisipi. Na wybrzeżu występują liczne jeziora i bagna.

Historia

Przed przybyciem Europejczyków terytorium Luizjany było zamieszkane przez liczne plemiona Indian i do dzisiaj wiele miejscowości ma nazwy pochodzące od nazw indiańskich. Rejony dzisiejszej Luizjany były odwiedzane przez hiszpańskich poszukiwaczy El Dorado w pierszej połowie XVI wieku, niedługo po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Po daremnych poszukiwaniach bogactw i rozwiniętych państw indiańskich, Hiszpania nie założyła stałych kolonii w rejonie. Po podboju dużo bogatszych terytoriów w Meksyku zagospodarowanych przez stosunkowo wysoko rozwiniętą cywilizację Azteków, Hiszpanie nie widzieli potrzeby osiedlenia się na dziewiczym terytorium nad północnymi wybrzeżami Zatoki Meksykańskiej.

Rejon pozostawał w dziewiczym stanie przez następne 200 lat, aż do końca XVII wieku kiedy zainteresowała się nim Francja. W 1682 Robert de La Salle dotarł od północy do ujścia rzeki Missisipi i prawem odkrywcy objął ogromne tereny przylegające do rzeki Missisipi we władanie Francji. Pierwszą stałą francuską kolonię założył w 1699 Pierre Le Moyne d'Iberville. Kolonia otrzymała nazwę Luizjana na cześć króla Francji Ludwik XIV (fr. Louis). Swoim zasięgiem obejmowała o wiele większy obszar niż terytorium dzisiejszego stanu, choć jej granice długo nie były jasno zdefiniowane, teoretycznie obejmując wszystkie ziemie leżące przy rzece Missisipi. W 1718 założone zostało miasto Nowy Orlean niedaleko ujścia Missisipi, i w 1722 przeniesiono tam stolicę kolonii.

Francuzi liczyli że kolonia będzie rozwijać się szybko i w stosunkowo krótkim czasie zacznie przynosić znaczne korzyści dla Francji. Z wielu względów tak się jednak nie stało i rozwój kolonii był bardzo powolny. Niewielu Francuzów miało ochotę przenieść się do Luizjany i pracować w tamtejszym klimacie, tak więc francuscy właściciele plantacji zaczęli sprowadzać do kolonii niewolników z Afryki.

Po klęskach poniesionych z rąk Anglików podczas wojnie siedmioletniej, w wyniku manewrów dyplomatycznych pod koniec wojny Francja oddała Luizjanę pod panowanie Hiszpanii w 1763. Minęło jednak kilka lat zanim do kolonii dotarli hiszpańscy zarządcy, i przez ten czas rządy w kolonii sprawowali starzy administratorzy francuscy. Nawet po przybyciu władzy hiszpańskiej język i kultura francuska dominowała w kolonii. Ludność wzrosła w wyniku osiedlenia się w niej wielu Francuzów, którzy zostali wygnani z Nowej Francji, czyli dzisiejszej atlantyckiej części Kanady (Nova Scotia i okolice).

Do końca XVIII wieku była ważnym centrum handlowym kontynentu, dzięki wykorzystaniu do transportu drogi wodnej Missisipi i Zatoki Meksykańskiej. Za Luizjanę w tym czasie uznawano 1/3 środkowej części dzisiejszego USA oraz cześć Kanady. Po rewolucji amerykańskiej i francuskiej niewolnicy Murzyńscy z wyspy Haiti (dzisiejsze państwa Haiti i Dominikana) zbuntowali się obalając władzę białych właścicieli niewolników. Napoleon utracił tym samym ważną bazę na kontynencie i stojąc przed wizją utraty całej Luizjany (której fizycznie nie był w stanie bronić) zdecydował się sprzedać ją dla USA. Kupno terenów otworzyło drogę do podboju zachodnich terenów dzisiejszego USA (Dziki Zachód).

LouisianaMap1814.jpg

Ważniejsze daty z historii:
- 1682 rok - Do ujścia rzeki Missisipi dociera Robert de La Salle. Terytorium zostaje uznane za należne Francji.
- 1718 rok - Zostaje założone miasto Nowy Orlean.
- 1762 rok - Tereny położone na zachód od rzeki Missisipi Francja przekazuje Hiszpanii
- 1800 - Tereny dzisiejszego stanu Luizjana powracają pod zwierzchnictwo Francji.
- 30 kwietnia 1803 rok - Kupno Luizjany przez USA
- 20 grudnia 1803 rok - Po zakupieniu obszaru Luizjany od Francji została ona przyłączona do Stanów Zjednoczonych.
- 30 kwietnia 1812 rok - przyjęcie Luizjany do Unii (18 stan).
- 1815 rok - Zwycięska bitwa wojsk amerykańskich pod dowództwem generała Andrew Jacksona z wojskami brytyjskiego korpusu inwazyjnego.
- 2005 rok - Huragan Katrina nawiedza Luizjanę i zalewa Nowy Orlean, największe miasto.

Dodatkowe informacje

Klimat: na północy podzwrotnikowy kontynentalny, na południu zwrotnikowy morski
5 największych miast: Nowy Orlean, Baton Rouge, Shreveport, Lafayette, Lake Charles.
Dewiza: Union, Justice and Confidence (Jedność, sprawiedliwość i zaufanie)
Symbole: pelikan brązowy, cypryśnik błotny, magnolia
Kolory: błękit, biel, złoto
Przemysł i bogactwa naturalne:
- Rolnictwo
  - główne uprawy: soja, trzcina cukrowa, ryż, kukurydza, bawełna
- Przemysł: chemiczny, spożywczy, środków transportu, elektroniczny, odzieżowy, petrochemiczny, wydobywczy (ropa naftowa, sól, siarka)
- Główny port: Nowy Orlean - wywóz ropy naftowej i jej produktów, bawełny i surowców chemicznych - głównie siarki
Sławni ludzie: Louis Armstrong, Truman Capote, Britney Spears

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Stany USA

Gourt Home::Gourt :: Luizjana

Historia

Dodatkowe informacje

Zobacz też

Linki zewnętrzne