Linux

Related Topics:
Linux_and_Unix :: Linux_Quake :: Linux_Descent :: Linux_Adoption :: Linux_Kit :: Linux

Linux - system operacyjny dla komputerów, jak również jego jądro. Kompletny system operacyjny (jądro i programy użytkownika) jest przez niektórych (m.in. projekt GNU oraz Debian) nazywany GNU/Linux, niemniej w niniejszym artykule przyjęto prostszą wersję nazewnictwa (bez przedrostka "GNU/").

Tux.png

Historia rozwoju

Linus Torvalds.jpeg, twórca jądra Linuksa]]

Linux zaczął powstawać w 1991 roku, kiedy to fiński programista, Linus Torvalds stworzył jądro nowego systemu operacyjnego przeznaczonego do pracy z procesorami rodziny 80386 firmy Intel.

Informacje o systemie, opublikowane przez Torvaldsa na internetowej liście dyskusyjnej, spotkały się z dużym zainteresowaniem i wkrótce przy rozwoju systemu pracowała już grupa ludzi. Znacznie przyspieszyło to jego rozwój – otrzymał on później nazwę "Linux". Im bardziej system ten stawał się popularny, tym więcej ludzi wspierało jego rozwój. Proces ten trwa do dziś, a liczbę użytkowników różnych dystrybucji Linuksa szacuje się obecnie na wiele milionów na całym świecie.

Kolejne wersje jądra systemu Linux przynosiły zmiany i wiele nowości, które szczegółowo opisano w artykule Linux (jądro).

Etymologia nazwy

Sama nazwa pochodzi ze zbitki słów Linus (będącego imieniem twórcy) i Unix (Linus' Unix). Nie przyjęła się proponowana przez Torvaldsa nazwa Freax. Nazwa "Linux" informuje nas także że nie jest to system Unix: Linux Is Not UNIX.

Jakkolwiek teoria ta wydaje się prawdopodobna -> Freax = (free+freak+^*X), to jednak pewne inne źródła twierdzą, iż nazwa LINUX pochodzi po prostu od połączenia słów: Linus i Minix lub Linus i Unix. Ten dylemat może chyba wyjaśnić tylko sam Linus...

Nazwa Linux w języku polskim

Rada Języka Polskiego zaleca następującą pisownię nazwy "Linux" przy odmianie przez przypadki M: Linux, D: Linuksa, C: Linuksowi, B: Linuksa, N: Linuksem, Msc: Linuksie, W: Linuksie!

Zdania na ten temat są jednak podzielone nawet wśród językoznawców (zob. Poradnia językowa PWN: x czy ks przed końcówką?).

Linux a GNU/Linux

Część osób preferuje nazwę "GNU/Linux" zamiast samego "Linux". Ta pierwsza jest promowana przez Free Software Foundation i Richarda Stallmana, aby podkreślić duży wkład projektu GNU w typowej dystrybucji. Więcej informacji w haśle GNU/Linux.

Cechy systemu

Linux charakteryzuje się dużą zgodnością ze standardami ANSI i POSIX, jest wielozadaniowy, wielowątkowy, wielobieżny, wieloużytkownikowy, ma monolityczną budowę (choć z obsługą modułów - najczęściej zawierających sterowniki urządzeń), a także wsparcie dla klastrów (projekt openMosix) i architektury SMP (w najnowszych wersjach także NUMA). Jest wydajny, stabilny i bezpieczny. Wadą jest brak możliwości wywłaszczenia procesów jądra (taka możliwość istnieje w najnowszych jądrach 2.6) oraz korzystanie w małym stopniu z wątków jądra, które w Linuksie nie mogą zajmować się wykonywaniem programów użytkownika.

Działa na wielu platformach sprzętowych i obsługuje blisko 50 systemów plików.

Zastosowanie

Linux przede wszystkim stosowany jest na systemach serwerowych (serwery WWW, FTP, e-mail, bazy danych i inne), jako zapory sieciowe (firewall), router, a także w systemach osadzonych oraz w niektórych odtwarzaczach DVD i tunerach dvb.

Ze względu na powstanie i rozwój dystrybucji o łatwej instalacji, graficznym wyglądzie i bogactwie wydajnego oprogramowania przewiduje się szerokie wejście Linuksa na rynek biurowy i domowy. Rządy kilku państw europejskich prowadzą wdrożenia Linuksa na komputerach administracji państwowej. Ponadto z Linuksa korzystają agencje wywiadowcze, kontrwywiad i wojsko, ze względu na bezpieczeństwo, stabilność oraz możliwość audytu oraz modyfikacji kodu (dostępność kodu źródłowego). Niezawodność tego systemu została doceniona przez niektóre banki i instytucje finansowe korzystające z Linuksa (np. system notowań Wall Street oparty jest na tym systemie operacyjnym).

Linux jest używany w większości superkomputerów z listy TOP500.

Oprogramowanie

Oprogramowanie dla Linuksa jest najczęściej otwarte i wolne. Jest rozprowadzane w formie gotowych pakietów binarnych dla danej dystrybucji (np. RPM, DEB i TGZ), lub jako spakowane źródła (np. tar.bz2, tar.gz), które należy przed użyciem skompilować.

Kwestie prawne

Linux jest wolnodostępnym systemem rozprowadzanym na licencji GNU General Public License, co oznacza, że kod źródłowy jest dostępny dla każdego i każdy może dowolnie go modyfikować wedle własnego uznania. Do gałęzi oficjalnej nie jest włączany żaden zamknięty kod, choć możliwe jest dołączanie do jądra modułów komercyjnych.

Moduły w Linuksie mają automatyczne oznaczenia licencji, tak żeby przypadkiem nie został włączony moduł na licencji niezgodnej z GPL (zgodnymi licencjami są GPL, LGPL, Licencja BSD i kilka innych).

Linux jest zastrzeżonym znakiem towarowym należącym do Linusa Torvaldsa.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Linux | Systemy operacyjne

Gourt Home::Gourt :: Linux