Liczba losowa to pojęcie z dziedziny rachunku prawdopodobieństwa, teorii informacji i teorii liczb.

Liczby takie otrzymywane są jako rezultat działania określonego mechanizmu losującego, (na przykład przy rzucaniu kostką do gry, tasowaniu kart, ciągnieniu losów z urny itp.). Można je także uzyskiwać za pomocą specjalnie skonstruowanych maszyn lub - obecnie najczęściej - przy użyciu specjalnych programów komputerowych (generator liczb losowych).

Otrzymywanie liczb prawdziwie losowych (tzn. takich, które faktycznie nie ukrywają w sobie żadnej prawidłowości) jest bardzo trudne, dlatego często mówi się o liczbach pseudolosowych - takich, których rozkład ma pewne ukryte regularności, ale nieistotne z punktu widzenia technicznego.

Liczby losowe odgrywają bardzo istotną rolę w praktyce. Za pomocą tablic liczb losowych można wybierać na przykład numery dowodów osobistych osób, które uwzględni się w badaniu opinii publicznej (czy w ogóle pobierać próbkę losową z jakiejś zbiorowości ludzi czy przedmiotów, np. celem badania jakości). Stosuje się je także w obliczeniach numerycznych metodami Monte Carlo oraz w badaniu wielu procesów rzeczywistych metodami symulacji matematycznej.

Teoria liczb

Nombre aleatori | Zufallszahl | Random number | Número aleatorio | מספרים אקראיים | 乱数列 | Número aleatório | Случайная величина | Satunnaisluku | 随机数