article

Lądolód - lodowiec kontynentalny - pokrywa lodowa o dużej miąższości (do kilku kilometrów), zajmująca obszar powyżej 50 tysięcy km2. Tworzy lekko wypukłą tarczę zbudowaną ze śniegu i lodu, rozpływającą się na boki pod wpływem własnego ciężaru. Obecnie lądolód występuje tylko na Antarktydzie (13 mln km2) i Grenlandii (1,7 mln km2). Dla porównania lądolód plejstoceński przekroczył 30 mln km2 powierzchni, a suma powierzchni wszystkich współczesnych lodowców (poza Antarktydą i Grenlandią) wynosi niewiele więcej niż 0,5 mln km2 (w Kanadzie - 200 tys., w Himalajach - 33 tys., w USA - 75 tys. km2)

Lądolód może osiągać miąższość do 4000 m.

Poniższy opis przedstawia początek formowania lądolodu, a także każdego lodowca. Poszczególne fazy można opisać następująco:

  • wskutek panujących warunków klimatycznych śnieg nie topi się całkowicie i ulega nagromadzeniu, a pod ciężarem warstw górnych warstwy dolne ulegają sprasowaniu do postaci firnu, by w końcu stać się lodem firnowym,
  • gdy miąższość pokrywy lodowej zbliża się do 50 metrów, lodowiec zaczyna się rozszerzać na boki ("postępować"),
  • jeśli zimny klimat się utrzymuje, miąższość warstw sprasowanego lodu rośnie, a lodowiec rozszerza się promieniście lub bocznie na zewnątrz od miejsca o najwyższym ciśnieniu,
  • ciężar nagromadzonych mas lodu może też powodować ślizganie się lodowca po podłożu.

1.działalność erozyjna

-rynny polodowcowe - są to zagłębienia uformowane przez wody podlodowcowe

-jezioro rynnowe - rynna polodowcowa wypełniona wodą

-pradolina, rozległe doliny uformowane przez wody polodowcowe płynące równolegle do czoła lądolodu

2.działalność akumulacyjna

-morena czołowa - powstaje w trakcie postoju lądolodu i tworzy równoległe do czoła lodowca pasy wzniesień

-morena denna - powstaje pod lodowcem, pozostawia po sobie falista równinę zbudowaną z glin, piasków i żwirów

-sandry - piaszczysto-żwirowe stożki napływyowe tworzące rozległe równiny

-jezioro morenowe - zagłębienia międzymorenowe wypełnione wodą

-piaszczysto-żwirowe pagórki o różnych kształtach związane z akumulacyjną działalnością wód podlodowcowych

Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu geografii, lodowiec szelfowy, Ziemia-śnieżka, eratyk, zlodowacenie

Glacjologia | Geologia

Eisschild | Ice sheet | یخسار | Inlandsis | 氷床 | Inlandsis

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Lądolód".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld