Kulturałużycka.JPG (ze zbiorów częstochowskiego Rezerwatu Archeologicznego).]] Kultura łużycka - kultura występująca na terenach: Łużyc, Polski, Słowacji północnych Moraw i częsci Ukrainy, między 1300 a 400 p.n.e. Należała do kręgu kultur pól popielnicowych. Nazwa wywodzi się od cmentarzysk odkrytych na Łużycach.

Początek i rozwój kultury łużyckiej przypada na koniec epoki brązu, a rozkwit na początek epoki żelaza. Dzieli się ona na dwie strefy: zachodnią, wykształconą na podłożu kultury unietyckiej i wschodnią wywodzącą się z kultury trzcinieckiej. Początkowo dość jednorodna, z czasem podzieliła się na grupy regionalne. Od połowy VIII w. p.n.e. ludność tej kultury zaczęła wznosić obronne grody, do których zalicza się osadę w Biskupinie.

Do kultury łużyckiej zalicza się: grodzisko w Kałdus, stanowisko w Łubowicach pod Raciborzem, cmentarzysko w Kietrzu, w województwie opolskim, ciałopalne cmentarzysko w Wróblinie Głogowskim, cmentarzysko w Żylinie na Słowacji.

Charakterystyczne dla kultury łużyckiej były wyroby z brązu, głównie ozdoby, takie jak: fibule (czyli inaczej zwane zapinkami), szpile, bransolety i różnego rodzaju wisiorki.

Czesi (Píć, Niederle, Ćervinka) i Polacy (Majewski, Kostrzewski, Kozłowski) uważali kulturę łużycką za prasłowiańską, niemiecki archeolog A. Götze uważał ją za tracką, a G. Kossinna początkowo za Karpo-Dacian, szczep wyminiany przez Zosimusa, a potem jako iliryjską.

Zobacz też: historia, prehistoria. Archeologia | Historia Polski

Лужишка култура | Lausitzer Kultur | Λουσάτιος πολιτισμός | Lusatian culture | Lausitzi kultúra