article

Moon.jpg
Księżyc widzialny z Ziemi
Księżyc Symbol_ksiezyc.svg
-
Charakterystyka orbity
Półoś wielka 384 400 km
(0,0026 AU)
Obwód orbity 2 413 402 km
(0,016 AU)
Mimośród 0,0554
Perygeum 363 104 km
(0,0024 AU)
Apogeum 405 696 km
(0,0027 AU)
Obieg syderyczny 27,321 661 d
(27d7h43m)
Obieg synodyczny 29,530 588 d
(29d12h44m)
Średnia prędkość orbitalna 1,022 km/s
Maks. prędkość orbitalna 1,082 km/s
Min. prędkość orbitalna 0,968 km/s
Inklinacja pomiędzy
28,60° a 18,30°
(5,145 396° do ekliptyki)
Długość węzła wstępującego 125,08°
Długość perygeum orbity 318,15°
Jest satelitą Ziemi
Charekterystyka fizyczna
Średnica równikowa 3 476,2 km *
(0,273 Ziemi)
Średnica biegunowa 3 472,0 km
(0,273 Ziemi)
Spłaszczenie 0,0012
Powierzchnia 3,793×107 km2
(0,074 Ziemi)
Odległość od Ziemi 384,4 tys. km
Objętość 2,197×1010 km3
(0,020 Ziemi)
Masa 7,347 673×1022 kg
(0,0123 Ziemi)
Gęstość 3,344 g/cm3
Przyspieszenie grawitacyjne na równiku 1,622 m/s2
(0,1654 Ziemi)
Prędkość ucieczki 2,38 km/s
Okres obrotu wokół własnej osi 27,321 661 d
(synchroniczny z okresem obiegu)
Prędkość obrotu 16,655 km/h
(na równiku)
Nachylenie osi pomiędzy
3,60° a 6,69°
(1,5424° do ekliptyki)
Rektascensja
na biegunie północnym 		266,8577°
(17h47m26s)
Deklinacja 65,6411°
Albedo 0,12
Jasność w pełni -12,74 mag
Średnica kątowa tarczy widziana z Ziemi
perygeum apogeum
0°33'28" 0°29'55"
Temp. powierzchni
min. średnia maks.
40 K 250 K 396 K
Skład chemiczny Tlen 43% Krzem 21% Aluminium 10% Węgiel 9% Żelazo 9% Magnez 5% Tytan 2% Nikiel 0,6% Sód 0,3% Chrom 0,2% Potas 0,1% Mangan 0,1% Siarka 0,1% Fosfor 500 ppm Węgiel 100 ppm Azot 100 ppm Wodór 50 ppm Hel 20 ppm Charakterystyka atmosfery Ciśnienie atmosferyczne 3×10-13 kPa Hel 25% Neon 25% Wodór 23% Argon 20% Metan
Amoniak
Dwutlenek węgla śladowe Księżyc to jedyny naturalny satelita Ziemi.

Ze względu na to, że okres obiegu Księżyca wokół Ziemi jest równy jego okresowi obrotu wokół własnej osi (27d7h43m), z Ziemi widoczna jest tylko jedna strona Księżyca. Jednakże dzięki zjawisku libracji możemy obserwować aż 59% jego powierzchni. Zdjęcie obok pokazuje widoczną z Ziemi stronę Księżyca – z dużym (85 km średnicy) kraterem uderzeniowym Tycho, z którego wybiegają koncentrycznie smugi jasnej materii. Ciemne owalne obszary to baseny zastygłego bazaltu powstałe około 2,5 mld lat temu także na skutek uderzeń meteorytów. Księżyc jest pokryty pyłem erozyjnym i utworami skalnymi, jego powierzchnia została ukształtowana w głównej mierze przez ostrzał meteorytowy oraz działalność wulkaniczną.

Próbki gruntu księżycowego, pobrane w trakcie misji Apollo, wykazały skład podobny do składu skorupy ziemskiej. Badania przeprowadzone podczas tej misji wykazały śladową aktywność tektoniczną Księżyca. Obecnie nie ma na jego powierzchni czynnych wulkanów. Posiada szczątkową atmosferę, nie znaleziono na nim śladów życia.

Pochodzenie srebrnego globu nie jest do końca jasne; wyjaśnienie jego genezy znajduje się na razie w fazie hipotez. Jedna z nich zakłada że około 4,5 mld lat temu na skutek kolizji kształtującej się Ziemi z inną planetą został oderwany fragment materii ziemskiej, z której uformował się Księżyc. Inna hipoteza mówi o możliwości przechwycenia przez ziemskie pole grawitacyjne Księżyca powstałego jako samodzielna planeta.

Wybrane kratery księżycowe

Krater Średnica (km) Wysokość ścian (km)
Arystoteles 87 2,73
Clavius 225 4,9
Grimaldi 222 3
Kopernik 90 3,9
Platon 100 2,44
Scheiner 110 6
Tycho 85 4,46
Ablategnius
Archimedes 100 2,6
Klawiusz
Eudoksus
Kepler
Langren
Posejdon
Ptolemeusz 140 3
Teofil

Inne obiekty na powierzchni Księżyca

Nazwa Nazwa łacińska
Ocean Burz Oceanus Procellarum
Morze Chmur Mare Nubium
Morze Deszczów Mare Imbrium
Morze Jasności Mare Serenitatis
Morze Nektaru Mare Nectaris
Morze Oparów Mare Vaporum
Morze Przesileń Mare Crisium
Morze Spokoju Mare Tranquillitatis
Morze Wilgoci Mare Humorum
Morze Zimna Mare Frigoris
Morze Żyzności Mare Fecundidatis
Jezioro Śmierci Lacus Mortis
Zatoka Rosy Sinus Rosis
Zatoka Tęczy Sinus Iridum
Bagno Zgnilizny Palus Putredinis

Eksploracja Księżyca

Full_moon.jpg Pierwszym wytworem ludzkich rąk, jaki pojawił się na Księżycu, była radziecka bezzałogowa sonda kosmiczna Łuna 2. Rozbiła się ona 14 września 1959 o 21:02:24 czasu uniwersalnego (zulu). Pierwszy człowiek stanął na Księżycu 20 lipca 1969. Był nim dowódca załogi misji Apollo 11 – Neil Armstrong, który wypowiedział historyczne słowa: „To jest mały krok człowieka, ale wielki skok ludzkości”. Jako ostatni opuścił powierzchnię naturalnego satelity Ziemi Eugene Cernan, który był członkiem misji Apollo 17 w roku 1972.

Chronologiczna lista dwunastu ludzi, którzy stanęli na Księżycu.

  1. Neil A. Armstrong
  2. Edwin E. „Buzz“ Aldrin
  3. Charles P. Conrad
  4. Alan L. Bean
  5. Alan B. Shepard
  6. Edgar D. Mitchell
  7. David R. Scott
  8. James B. Irwin
  9. John W. Young
  10. Charles M. Duke
  11. Eugene A. Cernan
  12. Harrison H. Schmitt

Zjawiska związane z Księżycem

Zobacz też

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Księżyc".

Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world