Krzemień

Kleine feuersteine.jpg | Feuersteinaxt.jpg Krzemień synonim: skrzemieniałe drewno .

Jest skrzemieniałym drewnem o składzie mineralnym jaspisu, chalcedonu, rzadziej opalu, składa się głównie z krzemionki.

Właściwości

Wzór chemiczny: SiO₂
Układ krystalograficzny: (trygonalne) mikrokrystaliczne skupienia
Barwa: brązowa, szara, czerwona, czarna.
Rysa: biała, żółtawa, brązowa.
Twardość w skali Mohsa: 5,5-7
Gęstość: 2,58-2,91
Łupliwość: brak
Przełam: nierówny, haczykowaty

''Jest skamieliną, drewnem przemienionym w kamień, jak nie całkiem poprawnie mówi się w kręgach laików. Krzemienie były już wykorzystywane w epoce kamienia czyli paleolicie.

Organiczne części drewna nie zostają nigdy przekształcone w kamień; przekazane zostają jedynie kształty i elementy struktury drewna. Specjaliści mówią o pseudomorfozie chalcedonu (jaspisu, opalu). Dobrze zachowane skamieliny istnieją tylko wówczas, gdy drewno po obumarciu szybko zostanie przykryte drobnoziarnistą skałą osadową lub popiołami wulkanicznymi - jego zewnętrzna struktura pozostaje zakonserwowana w otaczającej go skale; jak w negatywie.

Krążąca woda rozpuszcza w niektórych miejscach składniki organiczne, zastępując je substancjami mineralnymi (proces wymiany). Znacznie większą rolę w jego powstaniu odgrywają skrzemienienia materiału komórkowego i wypełnienia pustek.

Barwy są niepozorne: czarne, szare, brunatne, niekiedy czerwone, różowe, żółte - wskutek polerowania i szlifowania nasilają się.

Skrzemieniałe drzewo.jpgskrzemieniałe drzewo

Występowanie

Najbardziej znanym złożem jest "Skamieniały Las" koło Holbrook w Arizonie (USA). Można tam znaleźć skrzemieniałe pnie drzew rodzaju Araukaria do 65 m długości i 3 m średnicy ( sprzed około 200 mln lat). Nigdzie indziej skrzemieniałe drewno nie jest tak pięknie ubarwione. Obszar "Skamieniałego Lasu" w 1962r. został ogłoszony parkiem narodowym.

Dobrej jakości krzemienia dostarczają: Egipt (Dżebel Moka), Argentyna (Patagonia), Kanada (Alberta), USA (Alaska, Wyoming), Australia.

Polska - na Pogórzu Iłżeckim. Znane odmiany to krzemień czekoladowy występujący w paśmie między Orońskiem i Ożarowem, pasiasty- na północ i wschód od Ostrowca Świętokrzyskiego, ożarowski- okolice Ożarowa, świeciechowski- Świeciechów i gościeradowski- Gościeradów (woj lubelskie). Odmiany różnią się barwą i deseniem.

Zastosowanie

Używany był od prehistorii przez człowieka jako materiał do wyrobu narzędzi, broni i do krzesania ognia. Był jednym z pierwszych surowców wydobywanych na skalę przemysłową, np. w Krzemionkach koło Ostrowca Świętokrzyskiego. Obecnie nadal jest surowcem w przemyśle ceramicznym i materiałów ściernych.

Zastosowanie w jubilerstwie ograniczone. Wyrabia się przede wszystkim przedmioty artystyczne i dekoracyjne (blaty do stołów, popielniczki, stojaki do książek, przyciski do listów).

Ostatnio krzemień pasiasty jest modny wśród gwiazd mediów.

Zobacz też: kwarc, minerał

Skały

Gourt Home::Gourt :: Krzemień

Właściwości

Występowanie

Zastosowanie