Królestwo (biologia)

Królestwo (łac. regnum) było do niedawna kategorią systematyczną o najwyższej randze w systematyce biologicznej. Obecnie niektórzy systematycy przyjmują podział świata żywego na domeny, które dopiero dzielone są na królestwa.

Królestwo w hierarchii taksonomicznej

Położenie królestwa w hierarchii taksonomicznej wygląda więc następująco:

domena (...)
królestwo (regnum)
gromada (divisio) dla roślin lub typ (phylum) dla zwierząt

Podziały świata żywego

Tradycyjny podział

Najbardziej tradycyjny podział, wywodzący się jeszcze od Arystotelesa, a utrwalony przez Linneusza to podział na dwa królestwa:

Był uznawany za obowiązujący jeszcze w pierwszej połowie XX wieku, a jego pozostałości widać wciąż w podziałach nauk biologicznych (porównaj Botanika, Zoologia, Taksonomia roślin itp.).

Podział Whittakera i Margulis

Obecnie najczęściej stosowanym podziałem jest podział na 6 królestw (regnum) w obrębie 2 nadkrólestw (superregna). Podział ten wywodzi się od systemu pięciu królestw zaproponowanego w 1978 roku przez Roberta Whittakera i Lynn Margulis.

Bezjądrowe (Prokaryota) - organizmy bez jądra komórkowego:
- Eubakterie (Eubacteria) - obejmują bakterie, sinice i prochlorofity
- Archeany (Archaea)
Jądrowe (Eukaryota) - organizmy posiadające wyraźne jądra komórkowe:
- Rośliny (Plantae)
- Protisty - np. pierwotniaki i glony
- Grzyby (Fungi)
- Zwierzęta (Animalia)

Podział Cavaliera-Smitha

Konkurencyjny system autorstwa Thomasa Cavaliera-Smitha w wersji aktualnej (2002) przewiduje sześć królestw:

Bakterie (Bacteria) (wszystkie prokarionty).
Chromista - niektóre glony, np. brunatnice i okrzemki i pewne heterotrofy
Rośliny (Plantae) - łącznie z zielenicami i krasnorostami
Grzyby (Fungi)
Zwierzęta (Animalia)
Protozoa jednokomórkowe eukarionty nie zaliczone do innych królestw.

W dawniejszej wersji przewidywał podział na 8 królestw (były jeszcze Archaea i Archezoa, ale autor uznał, że nie ma podstaw do ich wyodrębniania). Podział ten jest na razie mało popularny, gdyż uchodzi za zbyt nowatorski, a popularną dziś teorię trzech domen Woesego uważa za opartą na błędnej interpretacji danych molekularnych.

Podsumowanie podziałów

2 nadkrólestwa

Linnaeus 1735 2 królestwa	Haeckel 1866 3 królestwa	Chatton 1937	Copeland 1956 4 królestwa	Whittaker 1969 5 królestwa	Woese et al. 1977 6 królestwa	Woese et al. 1990 3 domeny
(not treated)	Protista	Prokaryota	Monera	Monera	Eubacteria	Bacteria
		Prokaryota	Monera	Monera	Archaebacteria	Archaea
		Eukaryota	Protoctista	Protista	Protista	Eukarya
Vegetabilia	Plantae		Protoctista	Fungi	Fungi
Vegetabilia	Plantae		Plantae	Plantae	Plantae
Animalia	Animalia		Animalia	Animalia	Animalia

Zobacz też

taksonomia