article

Ta strona dotyczy pojęcia konstytucja w rozumieniu nauk o prawie.
Słowo to występuje również w kontekście chemicznym
Konstytucja (od łac. constituo,-ere - urządzać, ustanawiać, regulować) - akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

W skład materii konstytucyjnej mogą wchodzić różne zagadnienia. Konstytucja może więc określać: podstawy ustroju społeczno - gospodarczego państwa, ponadto organizację, kompetencje i sposób powoływania najważniejszych organów państwowych, oraz podstawowe prawa, wolności i obowiązki obywatela.

Konstytucje można dowolnie klasyfikować. W doktrynie prawa konstytucyjnego najczęstsze klasyfikacje to podział na konstytucje:

  • pisane (formalne) i niepisane (materialne),
  • pełne (regulujące całość spraw wchodzących w skład materii konstytucyjnej) i częściowe, tzw. małe konstytucje,
  • uchwalane (przez: jedynie zwykły organ przedstawicielski albo konstytuantę lub jedynie naród w referendum lub przez ciało ustrojodawcze i następnie naród) oraz oktrojowane (nadane przez panującego),
  • sztywne i elastyczne (zależnie od łatwości jej zmiany),
  • proste i złożone (gdy całość regulacji zawarta jest w jednej lub kilku ustawach).

W Polsce w czasach do konstytucji 1791 roku określenie konstytucja sejmowa było synonimem zwykłej ustawy, gdyż sejm wydawał wówczas tzw. constitutiones, czyli konstytucje.

Niektóre organizacje nazywają konstytucją główny zestaw reguł, którymi kierują się w działalności.

Konstytucja Data uchwalenia Odnośnik do tekstu konstytucji
Konstytucje polskie
Konstytucja 3 Maja 3 maja 1791 Konstytucja_3_maja
Konstytucja Księstwa Warszawskiego 22 lipca 1807 Konstytucja_Ksi%C4%99stwa_Warszawskiego
Konstytucja Królestwa Polskiego 27 listopada 1815 Konstytucja_Kr%C3%B3lestwa_Polskiego
Konstytucja Wolnego Miasta Krakowa i jego okręgu z 1815 3 maja 1815
Konstytucja Wolnego Miasta Krakowa i jego okręgu z 1818 11 września 1818 Konstytucja_Wolnego_Miasta_Krakowa_i_jego_okr%C4%99gu
Konstytucja Wolnego Miasta Krakowa z 1833 29 lipca 1833
Statut Organiczny Królestwa Polskiego 14/26 lutego 1832
Statut Krajowy Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim 26 lutego 1861
Mała Konstytucja z 1919 20 lutego 1919 Ma%C5%82a_Konstytucja_z_1919
Konstytucja marcowa 17 marca 1921 Konstytucja_marcowa
Nowela sierpniowa 2 sierpnia 1926 Nowela_sierpniowa
Konstytucja kwietniowa 23 kwietnia 1935 Konstytucja_kwietniowa
Mała Konstytucja z 1947 19 lutego 1947 Ma%C5%82a_Konstytucja_z_1947
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 22 lipca 1952 Konstytucja_Polskiej_Rzeczypospolitej_Ludowej
Ustawa Konstytucyjna o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji RP 23 kwietnia 1992
Mała Konstytucja z 1992 17 października 1992 Ma%C5%82a_Konstytucja_z_1992
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej 2 kwietnia 1997 Konstytucja_Rzeczypospolitej_Polskiej
Inne konstytucje
Konstytucja Albanii Konstytucja_Albanii
Konstytucja Algierii 1996 ar:دستور_الجزائر
Konstytucja Argentyny es:Constituci%C3%B3n_de_la_Naci%C3%B3n_Argentina
Konstytucja Belgii fr:Constitution_de_la_Belgique
Konstytucja_Belgii
Konstytucja dla Europy Sejm RP - PDF (pol.)
Konstytucja Federacji Rosyjskiej 1993 re:Конституция_Российской_Федерации Wikisource
Konstytucja_Federacji_Rosyjskiej
Konstytucja Finlandii 25 listopada 1922 Konstytucja_Finlandii Wikisource
Konstytucja Francji 1958 en:Constitution_de_la_France_%285e_R%C3%A9publique%29
Konstytucja Hiszpanii 1978 es:Constituci%C3%B3n_espa%C3%B1ola_de_1978
Konstytucja Kanady
Konstytucja Niemiec 23 maja 1949 de:Grundgesetz_der_Bundesrepublik_Deutschland
Konstytucja Stanów Zjednoczonych 17 września 1787 en:Constitution_of_the_United_States_of_America
Konstytucja_Stan%C3%B3w_Zjednoczonych_Ameryki
Konstytucja Wolnego Miasta Gdańska 17 listopada 1920

Linki zewnętrzne:

Tablice | Konstytucje | prawo konstytucyjne

دستور | সংবিধান | Hiàn-hoat | Конституция | Constitució | Ústava | Forfatning | Verfassung | Põhiseadus | Σύνταγμα | Constitution | Constitución | Konstitucio | قانون اساسی | Constitution | Constitución | 헌법 | Ustav | Konstitusi | Stjórnarskrá | Costituzione | חוקה | კონსტიტუცია | Katiba | Konstitūcija | Konstitucija | Grondwet | Alkotmány | Устав | Perlembagaan | Grondwet | 憲法 | Konstitusjon | Grunnlov | Constituição | Constituţie | Конституция | Constitution | Ústava | Ustava | Устав | Perustuslaki | Grundlag | Saligang batas | รัฐธรรมนูญ | Anayasa | Конституція | 宪法

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Konstytucja".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld