Komputer

Komputer (z ang. computer od łac. computare, dawne nazwy: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna), maszyna (urządzenie) licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego. Najpopularniejszym obecnie rodzajem komputera jest stacjonarny komputer osobisty, z tego powodu potocznie traktowany jako synonim komputera w ogóle.

Komputery a inne maszyny liczące

Komputer od tradycyjnego kalkulatora odróżnia zdolność wykonywania wielokrotnie, automatycznie powtarzanych obliczeń, wg algorytmicznego wzorca zwanego programem, gdy tymczasem kalkulator może zwykle wykonywać tylko pojedyncze działania. Granica jest tu umowna, ponieważ taką definicję komputera spełniają też kalkulatory programowalne (naukowe, inżynierskie), jednak kalkulatory służą tylko do obliczeń matematycznych, podczas gdy nazwa komputer najczęściej dotyczy urządzeń wielofunkcyjnych.

Jakkolwiek istnieją mechaniczne urządzenia liczące, które potrafią realizować całkiem złożone programy, zazwyczaj nie zalicza się ich do komputerów. Warto jednak pamiętać, że prawzorem komputera była maszyna Turinga, którą można by wykonać w całości z części mechanicznych, a pierwsze urządzenia ułatwiające obliczenia były znane w starożytności, np. abakus z 440 p.n.e..

W początkowym okresie rozwoju komputerów budowano komputery zerowej generacji na przekaźnikach i elementach mechanicznych.

Właściwie wszystkie współczesne komputery to maszyny elektroniczne. Próby budowania komputerów optycznych (wykorzystujących przełączniki optyczne), optoelektronicznych (kombinowane z elementów optycznych i elektronicznych), biologicznych (wykorzystujące wypreparowane komórki nerwowe) czy molekularnych (wykorzystujące jako bramki logiczne pojedyncze cząsteczki) są jeszcze w powijakach i do ich praktycznego zastosowania jest wciąż długa droga. Innym rodzajem komputera jest komputer kwantowy, którego układ przetwarzający dane wykorzystuje prawa mechaniki kwantowej.

Podstawowe elementy komputera

Każdy komputer, zgodnie z definicją Johna von Neumanna, składa się z czterech podstawowych elementów:

procesora - czyli układu, który faktycznie wykonuje wszystkie konieczne obliczenia
pamięci operacyjnej - czyli układu, który przechowuje program oraz bieżące wyniki obliczeń procesora i stale, na bieżąco wymienia dane z procesorem
urządzeń wejścia/wyjścia - które służą komunikacji komputera z otoczeniem
płyty systemowej - na której są umieszczone wszystkie elementy komputera

Procesor i pamięć operacyjna (RAM) są czasami nazywane też jednostką obliczeniową, która odróżnia się od wszelkich urządzeń peryferyjnych i nazywa komputerem właściwym.

Typy komputerów

Współcześnie komputery dzieli się na:

komputery osobiste - o rozmiarach umożliwiających ich umieszczenie na biurku, używane zazwyczaj przez pojedyncze osoby
komputery mainframe - często o większych rozmiarach, których zastosowaniem jest przetwarzanie dużych ilości danych na potrzeby różnego rodzaju instytucji, pełnienie roli serwerów itp.
superkomputery - największe komputery o ogromnej mocy obliczeniowej, najczęściej używane do czasochłonnych obliczeń naukowych i symulacji skomplikowanych systemów.
komputery wbudowane - (lub osadzone, ang. embedded) specjalizowane komputery służące do sterowania urządzeniami z gatunku automatyki przemysłowej, elektroniki użytkowej, telefony komórkowe czy wręcz poszczególnymi komponentami wchodzącymi w skład komputerów.

Ze względu na niewystarczającą moc pojedynczego komputera, są one łączone są w struktury typu klaster czy siatka komputerowa. Rozwiązania te pozwalają uzyskać większą moc obliczeniową z wykorzystaniem istniejącej technologii.

Najbardziej znani producenci komputerów

Firmy zaangażowane obecnie w tworzenie i rozwój nowych technologii:

Firmy mające duży wkład w historię komputerów:

Firmy polskie:

Polskie komputery

cyfrowe: XYZ, ZAM, UMC, Odra, Mera 300, Mera 400, R32, Mazovia, Meritum
analogowe: ELWAT

Zobacz też

Podstawowe pojęcia związane z komputerami:

Linki zewnętrzne

Polskie konstrukcje

Komputery