Kolarstwo górskie

Kolarstwo górskie (MTB - z ang. mountain biking) to forma kolarstwa, uprawianego za pomocą rowerów górskich, których konstrukcja umożliwia poruszanie się w trudnym terenie. Dyscyplina ta jest coraz bardziej popularnym i docenianym sposobem spędzania wolnego czasu. kolarstwo_gorskie.jpg Moda na zdrowy tryb życia oraz możliwości turystyczne jakie daje rower górski powodują, że sportem tym na poziomie amatorskim zajmuje się bardzo dużo osób. Bardzo często amatorzy uprawiający ten sport traktują go jako możliwość rozwoju fizycznego, stąd bardzo duża liczba imprez w których kolarze górscy mogą sprawdzać swoje umiejętności.

Zalety roweru górskiego i jego uniwersalność powodują, że jest on bardzo często wybierany jako środek transportu podczas eskapad górskich oraz wycieczek w trudnym terenie. Dzięki temu pojawił się całkiem nowy odłam turystyki rowerowej, zarówno prywatnej, jak też zorganizowanej, polegającej na przemierzaniu szlaków niedostępnych dla samochodów, a z powodu dużych odległości zbyt długich dla turystów pieszych.

Krótka historia

Kolarstwo górskie powstało w USA, gdzie pod koniec lat 70. XX w. pojawiła się moda na jazdę rowerami w trudnym terenie, poza normalnymi drogami. Za twórcę tego sportu uważa się najczęściej Gary Fishera, który w 1979 r. jako pierwszy wpadł na pomysł produkcji rowerów opartych generalnie na konstrukcji roweru miejskiego, ale o wzmocnionej i skróconej ramie, pozbawionego osłon, błotników i innych tego rodzaju zbędnych "ozdób" oraz zaopatrzenie go w koła o średnicy 26 cali na szerokich oponach z grubym, agresywnym bieżnikiem, zamiast dotychczas stosowanych gładkich i cienkich kół 28.

Początkowo kolarstwo górskie było nieformalnym sportem ekstremalnym. Pierwsze zawody były uprawiane w stylu przypominającym współczesny freeride i polegały na zjazdach po wąskich i niebezpiecznych ścieżkach leśnych (tzw. single track), przy czym trasy mogły się miejsacami wznosić, ale generalnie prowadziły z góry do dołu. Później, mniej więcej pod koniec lat 80. XX w., sport ten zaczął się stawać coraz bardziej popularny i jednocześnie zaczęło się różnicowanie na poszczególne, lepiej zdefiniowane dyscypliny. Union Cycliste Internationale (UCI) zwróciła uwagę na ten sport jesienią 1990 r. i włączyła do katalogu swoich oficjalnych zawodów wcześniej rozgrywane nieformalnie od paru lat mistrzostwa świata, które miały miejsce w Purgatory w stanie Colorado w USA. W następnym roku pod egidą UCI rozegrano pierwszy cykl zawodów pucharu świata. Składał się on z 9 zawodów rozgrywanych w Europie i USA i był on oficjalnie sponsorowany przez firmę Grundig, jako Grundig-UCI Cross-Country World Championships. W 1992 r. do pucharu świata doszły jeszcze zawody rozgrywane w Australii. Puchar ten był w 1991 i 1992 r. rozgrywany tylko w kategorii Cross-Country (XC). W 1993 r. po raz pierwszy zorganizowano serię 6 zawodów w ramach pucharu świata w downhillu. W 1996 r. zawody w XC stały się oficjalnie konkurencją rozgrywaną na letniej Olimpiadzie.

Dyscypliny

Aktualnie w ramach kolarstwa górskiego rozgrywa się zawody w ramach kilku dyscyplin są to:

Cross-country - (XC) - które są rozgrywane na rundach, zwykle o długości od 6 do 8 km, które zawodnicy pokonują kilka-kilkanaście razy w trakcie jednego startu. Zawodnicy ruszają wspólnie ze startu zatrzymanego. Od 2005r, podobnie jak w kolarstwie przełajowym, zawodnicy mogą korzystać z narzędzi i części zamiennych dostępnych w wyznaczonych do tego celu boksach. Ewentualnych napraw muszą jednak dokonywac sami. O zwycięstwie decyduje wyłącznie kolejność dotarcia zawodników do mety. Zawody seniorów trwają około 2 godzin.
Downhill (DH) - polega na zjeździe po bardzo stromej trasie, najeżonej licznymi przeszkodami terenowymi. Zawodnicy są wypuszczani pojedynczo na trasę, a o zwycięstwie decyduje czas przejazdu.
Freeride (FR) - przypomina nieco DH, ale ma mniej formalny charakter, mający w zamyśle przypominać "wolny" styl uprawiania zjazdów z lat 80. Zawody FR mają zawsze mało sformalizowane zasady, które różnią się między sobą, zależnie od tego kto je organizuje. W klasycznym przypadku polegają one na starcie z czubka wzgórza i dotarciu dowolnie wybieraną przez zawodników trasą do mety położonej u stóp wzgórza. W jednych wariantach mierzony jest czas przejazdu, a w innych decyduje kolejność dotarcia do mety.
Dual - polega na równoległym zjeździe po dość stromej trasie, która jednak może się miejscami wznosić, dwóch zawodników, którzy są wypuszczani w tej samej chwili. W wariancie DS zawodnicy jadą po dwóch równoległych i w miarę identycznych trasach. W wariancie DL są wypuszczani na raz na tę samą trasę. Mogą sobie nawzajem zajeżdżać drogę, nie mogą się jednak popychać, czy celowo zderzać. Oba typy zawodów są rozgrywane metodą pucharową - zawodnik przegrany odpada, a wygrany przechodzi do kolejnych etapów rozgrywki. W obu typach zawodów o zwycięstwie nie decyduje czas przejazdu, lecz to, który z dwóch zawodników pierwszy dotrze do mety.
Four Cross (4X) - jest zbliżony do DL, ale na trasę wypuszczanych jest naraz aż 4 zawodników. Trasa jest jednak znacznie szersza od tras do DL - na tyle szeroka, że bez trudu można się nawzajem wyprzedzać na całej jej długości. Zawody 4X są dzięki temu bezpieczniejsze od DL i jednocześnie trwają krócej i są bardziej widowiskowe. Powoduje to, że 4X wypiera stopniowo Dual. Od 2002 r. UCI zaprzestało organizować puchar świata w Dualu i zastąpiło je zawodami w 4X.
Maraton (MX, MT) - uprawiany jest na rowerach podobnych w konstrukcji do rowerów do XC, ale polega na przejeździe długiej trasy od 50 do około 200km, głównie w terenie. W maratonach rozgrywane są oficjalne zawody, od 2004 r. organizowany jest puchar świata pod auspicjami UCI

Zobacz też

Linki zewnętrzne do najbardziej znanych zawodów w kolarstwie górskim w Polsce

Imprezy zawodowe

Skoda Auto Grand Prix - zawody pełniące funkcję zawodowego pucharu Polski w XC
Mountain Bike Cup - kilkuetapowy wyścig XC dla profesjonalistów oraz amatorów. Z roku na rok zyskuje na popularności, przyciągając coraz większe rzesze zawodników jak również kibiców.

Imprezy amatorskie

Family Cup - puchar XC dla amatorów - startują dwuosobowe zespoły, w których musi być dwóch zawodników należących do jednej rodziny, pochodzących z dwóch pokoleń (np. ojciec i syn, wujek i siostrzeniec)
Intel Powerade BikeMaraton - największy cykl maratonów mtb w kraju
Eska Gatorade Bikemaraton - druga co do wielkości seria maratonów w Polsce
Harpagan - morderczy maraton na orientację o długiej tradycji (200km w 12 godzin)
TransCarpatia - siedmiodniowy maraton po trasach przebiegających przez niemal wszystkie pasma górskie polskiej części Karpat. Zawody nie są tradycyjnym maratonem, kluczową rolę odgrywa oreintacja w terenie
Bike Challenge - pięciodniowy wyścig etapowy organizowany na wzór TranAlp Challenge. Dwuosobowe zespoły rywalizują na trasie pięciu maratonów dzień po dniu.

Kolarstwo