Istnieją dwa sposoby klasyfikacji języków - klasyfikacja genetyczna i klasyfikacja strukturalna:

= Klasyfikacja genetyczna =

Klasyfikacja genetyczna polega na ułożeniu języków wedle ich pokrewieństwa. Są one klasyfikowane w rodziny, podrodziny i grupy językowe, lub przedstawiane w postaci drzewa pokrewieństwa, podobnie jak się to robi w klasyfikacjach gatunków w biologii (zobacz: taksonomia, kladystyka, systematyka).

Niestety w przeciwieństwie do biologii, w której drzewo ma jeden korzeń, rodzina językowa jest największą ustaloną grupą, i jak na razie próby przekroczenia tej granicy (odpowiadającej ok. 6-7 tysiącom lat rozwoju języków) kończą się niepowodzeniem.

Zobacz też: lista języków świata w klasyfikacji genetycznej

= Klasyfikacja strukturalna =

Natomiast różne klasyfikacje strukturalne dzielą języki zależnie od pewnych cech struktury. Najczęściej stosowane kryteria to:

Interakcje między morfemami

• języki izolujące (zwane inaczej analitycznymi) - większość pojedynczych morfemów może być samodzielnymi wyrazami. Najbardziej typowym przykładem jest język chiński. Mniej typowym jest język angielski.
• języki aglutynacyjne - typowy wyraz to jeden morfem znaczeniowy i jeden lub więcej morfemów gramatycznych, z których każdy ma określoną pojedynczą funkcję, a ich wybór w niewielkim stopniu zależy od morfemu bazowego. Przykładem mogą być język turecki, węgierski, fiński, estoński. Mniej typowe języki aglutynacyjne to język japoński i esperanto.
• języki fleksyjne - typowy wyraz składa się z jednego morfemu znaczeniowego i jednego lub więcej morfemów gramatycznych, które bardzo często spełniają więcej niż jedną funkcje gramatyczną, i spełniają ją tylko przy pewnej grupie morfemów bazowych. Np. wyraz kobiety składa się z dwóch morfemów kobiet oraz -y. Pierwszy morfem nadaje wyrazowi znaczenie, drugi zaś spełnia funkcje gramatyczne, przy czym jest to jednocześnie wiele funkcji - na przykład wyrażanie mianownika i wyrażanie liczby mnogiej. Morfem -y może być użyty z niektórymi innymi morfemami, np. cytryn, zaś z innymi nie - np. koń. W przypadku morfemu bazowego koń mianownik i liczbę mnogą wyraża inny morfem, -e. Typowe przykłady to polski i łacina.
• języki alternacyjne - w których funkcję gramatyczną spełniają alternacje, czyli wymiany głosek zachodzące wewnątrz morfemu. Przykładem jest hebrajski.

Szyk wyrazów w zdaniu

Części zdania są oznaczane angielskimi skrótami pochodzącymi od S - Subject (podmiot), O - Object (dopełnienie), V - Verb (czasownik, a właściwie orzeczenie). Najpopularniejsze są dwa szyki:

• SVO - polski, angielski, chiński
• SOV - łacina, japoński, koreański

Inne to VSO, OVS, OSV, VOS

Więcej na temat szyku wyrazów w zdaniu: język (mowa)

Strukturalne zróżnicowanie argumentów predykatów

• języki nominatywne - podmiot zdania z czasownikiem nieprzechodnim traktują tak samo jako podmiot zdania z czasownikiem przechodnim. Do tej grupy należą wszystkie języki indoeuropejskie, łącznie z językiem polskim.
• języki ergatywne - podmiot zdania z czasownikiem nieprzechodnim traktują tak samo jak dopełnienie zdania z czasownikiem przechodnim. Do tej grupy należą np. język baskijski i język czeczeński.
• pozostałe

Zobacz też: lingwistyka, lista języków świata, rodziny języków

Językoznawstwo

Yezh dezrannel | Аналитичен език | Analytický jazyk | Isolerende sprog | Isolierender Sprachbau | Analytic language | Lengua analítica | Langue isolante | Lingua illante | 고립어 | Izoláló nyelv | Isolerende taal | 孤立語 | Isolerende språk | Analyyttinen kieli | Analytiska språk | 孤立语