article Related Topics:
Kielce
 

Kielce to miasto w centralnej Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego.

Miasto położone jest w sercu Gór Świętokrzyskich i stanowi gospodarcze i turystyczne centrum regionu. Kielce są również zagłębiem budowlanym o bogatych tradycjach, ośrodkiem kulturalnym, turystycznym. Na terenie Kielc znajduje się 5 rezerwatów przyrody. Miasto jest także znanym ośrodkiem wystawienniczo - targowym. Targi Kielce organizują blisko 30 ekspozycji branżowych rocznie, połączonych z konferencjami naukowymi i pokazami.

Położenie

Kielce położone są u stóp Gór Świętokrzyskich. Miasto przecina niewielka rzeka Silnica, będąca prawostronnym dopływem Bobrzy. Na terenie Kielc znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m.in. Kadzielnia, Ślichowice, Wietrznia, Biesak-Białogon. Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego.

Historia

Główny artykuł: Historia Kielc

Legenda

Znana legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego.
Przed ponad 900 laty w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego, były nieprzebyte, pełne zwierzyny lasy, które przyciągały myśliwych. Polował tu także Mieszko. Kiedy w pogoni za zwierzyną zgubił swoich kompanów, wyjechał na nieznaną polanę i strudzony zasnął w trawie. Przyśniło mu się, iż został napadnięty przez zbójców, a ci usiłują wlać mu do ust truciznę. Gdy zaczął już tracić siły, nagle objawił mu się św. Wojciech, uniósł pastorał i na ziemi nakreślił kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko obudził się, nieopodal ujrzał źródło. Woda w nim była smaczna, przejrzysta, taka jak we śnie. Poczuł przypływ nowych sił i szybko odnalazł swój orszak. Odjeżdżając z polany Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierza, być może dzika. Zapowiedział, że wybuduje tu gród z kościołem.
Niedługo potem zbudowano w sercu puszczy osadę. Na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha, a strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą. Osadę zaś nazwano Kielce - na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów.
(Źródło: Informator miejski) Kielce pilsudski.jpg

Doniosłe wydarzenia

Gospodarka

Główny artykuł: Gospodarka Kielc

Podstawą rozwoju gospodarczego miasta była - począwszy od XV wieku - eksploatacja i przetwórstwo surowców mineralnych: rud żelaza, miedzi i ołowiu oraz marmurów i piaskowców. Dziś rozwija się tu m.in. przemysł budowlany, materiałów budowlanych, elektromaszynowy, a także spożywczy i przetwórczy. Ważna jest tutaj również mocna pozycja Targów Kielce jako wicelidera rynku targowego w Polsce.

Map of the center of Kielce.svg
Kielce palace 2.jpg
Kielce-karczowka.jpg
Kielce_sienkiewicza_05.jpg
Katedra Kielce 01 ssj 20060513.jpg
Urząd Miasta Kielce 01 ssj 20060513.jpg
Urząd wojewódzki Kielce 01 ssj 20060513.jpg
Kielce exbud.jpg
Panorama kielc z pierscienicy.jpg
Kadzielnia_01_Staszek_20051002.jpg
Kieleckie Centrum Kultury 01 ssj 20060513.jpg
Wojewódzki Dom Kultury Kielce 01 ssj 20060513.jpg

Zabytki

  • Pałac Biskupów Krakowskich, wzniesiony w latach 1637-1641 przez Tomasza Poncino z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika. Przykład polskiej rezydencji z epoki Wazów. Pomimo licznych przekształceń dokonywanych w XIX w. przez rosyjskiego zaborcę, pałac zachował pierwotną bryłę, dekorację elewacji oraz oryginalny wystrój większości wnętrz. Od 1971 roku mieści się tu Muzeum Narodowe na tyłach, którego znajduje się Ogród Włoski.
  • Katedra Wniebowzięcia NMP, wzniesiona w 1171 przez biskupa krakowskiego Gedeona, wielokrotnie przebudowywana w XVI, XVII i XIX wieku uzyskała wygląd wczesnobarokowej trójnawowej bazyliki.
  • Kościół Św. Wojciecha, najstarsza świątynia w Kielcach; jej początki sięgają X w; obecne zabudowania pochodzą z 1763 roku. Na placu przed kościołem zachowano fragment muru, przed którym hitlerowcy publicznie rozstrzelali w 1943 roku zakładników - żołnierzy Armii Krajowej.
  • Kościół Świętej Trójcy, wybudowany w latach 1640-1644. Wyposażenie świątyni pochodzi głównie z XVIII w. - barokowe i późnobarokowe ołtarze, ambona, trójkondygnacyjny chór oraz późnorenesansowa dekoracja stiukowa zdobiąca sklepienie kolebkowe z lunetami.
  • Pałacyk Zielińskiego, w latach 1847-1858 był własnością Tomasza Zielińskiego, wielkiego orędownika kultury. Obecnie znajduje się tu Dom Środowisk Twórczych.
  • Kościół i klasztor na wzgórzu Karczówka, zbudowany w latach 1624-1631, pierwotnie zasiedlony przez zakon bernardynów (rozwiązany przez władze carskie w 1864 r.). Od 1957 r. gospodarzami obiektu są pallotyni.
  • Kościół Garnizonowy, dawna cerkiew, wzniesiona w latach 1902-1904, wzorowana na soborze Izaakowskim w Petersburgu. W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej, przeznaczając ją na kościół garnizonowy p.w. Matki Boskiej Królowej Polski. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926 r.
  • Kościół ewangelicko-augsburski p.w. św. Piotra i Pawła - jedna z nielicznych świątyni ekumenicznych w Polsce, wybudowany w stylu klasycystycznym ok. 1840 r. Posiada jednonawowy korpus i wieże od strony północnej.
  • Dworek Laszczyków, modrzewiowy dworek z 1788 roku, kryty łamanym gontem, z bielonymi ścianami i portykiem kolumnowym. Obecnie siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej.
  • Rynek, jego lokalizacja została wyznaczona jeszcze w średniowieczu. Zabudowa pochodzi głównie z XVIII i XIX w. Na skwerku przy Rynku znajduje się figura św. Tekli z 1765 r.
  • Ulica Henryka Sienkiewicza, wytyczona w latach 20. XIX w. jako ulica Konstantego, później ulica Pocztowa. Główna ulica miasta, w środkowej części wyłączona z ruchu kołowego. Znajduje się tu szereg zabytkowych budowli, m.in. hotele Wersal i Bristol, Teatr im. Stefana Żeromskiego, a także będący przykładem architektury secesyjnej budynek Banku Gospodarki Żywnościowej.
  • Cmentarz "Stary", założony ok. 1800 r., początkowo przeznaczony zarówno dla katolików, jak i dla ewangelików, prawosławnych i unitów. Znajdują się tu cenne nagrobki żeliwne i kamienne oraz kaplice z początku XIX w.
  • Miejski Park Krajobrazowy, założony w 1830 r. na terenie istniejącego ogrodu z XVIII w.
  • Dworek Karscha, wzniesiony w I poł. XIX w. przez rodzinę Stumpfów. W latach 1888-1890 miał w tym dworze swoją pracownię słynny malarz – Jan Styka.
  • Kaplica NMP Matki Kościoła, na kieleckiej Dąbrowie wzniesiona w 1866 roku.

Muzea

  • Muzeum Narodowe w Kielcach - mieści się w pałacu biskupim. Zgromadzono tu cenne XVII i XVIII-wieczne obrazy, meble, gobeliny nadające wnętrzom charakter zbliżony do dawnej siedziby magnackiej.
  • Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego - zlokalizowane w budynku dawnego gimnazjum, w którym nauki pobierali m.in. Stefan Żeromski, Bolesław Prus, Józef Kenig, Adolf Dygasiński, Gustaw Herling-Grudziński, Wiesław Jażdżyński oraz Józef Ozga-Michalski. Muzeum gromadzi liczne eksponaty szkolne z drugiej połowy XIX w.
  • Muzeum Zbiorów Geologicznych - świętokrzyski oddział Państwowego Instytutu Geologicznego. Znajduje się tu bogata kolekcja skał i minerałów charakterystycznych dla Gór Świętokrzyskich.
  • Muzeum Zabawkarstwa - jedyne muzeum tego rodzaju w Polsce. Posiada ono kolekcję zabawek historycznych i współczesnych z całego świata.
  • Muzeum Wsi Kieleckiej - mieści się w zabytkowym Dworze Laszczyków. Prezentowane są tu głównie wystawy czasowe. Należący do muzeum park etnograficzny (skansen) znajduje się w pobliskiej miejscowości Tokarnia.
  • Muzeum Pamięci Narodowej - budynek mieszczący muzeum służył w latach 1939-1956 jako więzienie. Podczas wojny znajdował się tu obóz przejściowy dla polskich jeńców wojennych. Po wkroczeniu wojsk sowieckich osadzani byli tu Polacy zsyłani później w głąb ZSRR. Do 1956 roku gmachem zarządzała SB.
  • Skarbiec Katedralny - znajduje się na zakrystii bazyliki katedralnej. Zgromadzono tu cenne dzieła sztuki sakralnej, m.in. rękopisy z XIV-XVI w., naczynia i szaty liturgiczne, inkunabuły oraz starodruki.

Turystyka

Kielce są punktem początkowym:

Na terenie miasta znajdują się:

  • czerwony miejski szlak turystyczny
  • niebieski szlak spacerowy ul. Zamkowa - Stadion Leśny
  • zielony szlak spacerowy Kielce Słowik - rezerwat "Biesak - Białogon"
  • zielony szlak spacerowy ul. Zamkowa - Bukówka
  • żółty szlak spacerowy wokół Kielc
  • czarny szlak turystyczny ul. Szczepaniaka - skocznia narciarska na Pierścienicy
  • ścieżka rowerowa prowadząca przez centrum (od ul. Jesionowej, poprzez ul. Sienkewicza aż na Stadion Leśny)
  • czerwona ścieżka rowerowa prowadząca na Stadion Leśny (bardzo trudna)
  • niebieska ścieżka rowerowa prowadząca na Stadion Leśny (nieco łatwiejsza)
  • czerwona ścieżka rowerowa prowadząca na Telegraf (bardzo trudna)
  • niebieska ścieżka rowerowa prowadząca na Telegraf (bardzo trudna)

Przez Kielce przechodzi niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa.

Zobacz też: świętokrzyskie szlaki turystyczne

Ochrona przyrody

W granicach administracyjnych Kielc znajduje się część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego, a także 5 rezerwatów przyrody:

Edukacja

Szkoły

Pełny wykaz kieleckich placówek oświatowych znajduje się w artykule Szkoły w Kielcach

Wyższe uczelnie

Sport

Kultura

Kielce są zdecydowanie centrum kulturalnym regionu, to tutaj odbywa się większość koncertów i imprez kulturalnych, w tym m.in. Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej, Festiwal Muzyki Organowej, Festiwal Muzyki Gitarowej, "Jeunesses Musicales" oraz Zaduszki Jazzowe.

Instytucje kulturalne działające na terenie Kielc:

  • Kina
    • Kinoplex www, znajdujący się w budynku Galerii ECHO, zbudowanej pod koniec listopada 2002 r. u zbiegu ulic Świętokrzyskiej i Manifestu Lipcowego (od 2007 r. Aleja Solidarności). Składa się z 7 sal kinowych liczących łącznie 1614 miejsc.
    • Moskwa www, przy ul. Staszica, liczące 396 miejsc.
    • Echo, przy ul. Ściegiennego, liczące 500 miejsc
    • Studyjne, w budynku kina "Moskwa", liczące 47 miejsc
  • Teatry
  • Filharmonie
  • Centra kultury
    • Kieleckie Centrum Kultury, działające od 1992 r., zbudowane na wzór Teatru Muzycznego w Gdyni
    • Wojewódzki Dom Kultury, wzniesiony w 1935 r. jako Dom Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego im. J. Piłsudskiego.
    • Dom Środowisk Twórczych, mieszczący się w zabytkowym Pałacyku Tomasza Zielińskiego
    • Wojewódzka Biblioteka Publiczna, posiadająca cenny zbiór starodruków oraz niemal 550 tys. książek.
    • Kompania Wolontarska www

Media

Historia kieleckich mediów sięga roku 1870 r., kiedy to w trudnych czasach przepełnionych carskimi represjami wyszedł pierwszy numer Gazety Kieleckiej (wersja zdigitalizowana dostępna w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej). Po II wojnie światowej wydawano dzienniki: Słowo Ludu (od 27 września 1949) oraz Echo Dnia (od 1971 r.). 1 stycznia 2005 roku, po wielu latach starań, powstał w Kielcach samodzielny Oddział Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury.

  • prasa lokalna

Transport

Drogowy

Kielce stanowią ważny węzeł komunikacyjny, przez miasto przebiegają drogi międzynarodowe i krajowe:

Drogi wojewódzkie:

Ponadto Kielce posiadają sieć dróg powiatowych, obejmujących 109 ulic o łącznej długości 114,9 km oraz sieć dróg gminnych obejmujących 446 ulic o łącznej długości 220,9 km. 57,5% dróg w mieście posiada nawierzchnię twardą ulepszoną, 8,4% nawierzchnię twardą nie ulepszoną, zaś 34,1% - nawierzchnię gruntową.

Kolejowy

Dworzec kolejowy Kielce 01 ssj 20060513.jpg Transport kolejowy jest obecny w Kielcach od 1885 r., kiedy to ukończono budowę linii łączącej Iwanogród (Dęblin) z Dąbrową Górniczą, przebiegającej przez centrum miasta. Obecnie Kielce stanowią ważne skrzyżowanie linii kolejowych, biegnących do Częstochowy i Lublińca (Kolej lubliniecko-kielecka), Warszawy, Krakowa i Sandomierza.

W granicach administracyjnych miasta znajduje się dworzec kolejowy Kielce oraz stacje kolejowe: Kielce Piaski, Kielce Białogon, Kielce Czarnów i Kielce Herbskie.

Lotniczy

Obecnie mieszkańcy Kielc mają do dyspozycji jedynie Port lotniczy Kielce-Masłów, będący cywilnym lotniskiem sportowym zlokalizowanym w miejscowości Masłów. Nie jest ono w stanie przyjąć dużych pasażerskich samolotów, jego przebudowa również nie jest opłacalna. W czerwcu 2006 r. zapadnie decyzja o lokalizacji nowego lotniska (prawdopodobnie w Morawicy lub Piekoszowie), zdolnego obsłużyć zwykłe linie lotnicze.

Komunikacja miejska

Autobusy
Początki Komunikacji Miejskiej w Kielcach przypadają na dzień 22 lipca 1951 r., kiedy to powstał Wydział, a następnie Zakład Komunikacji Miejskiej w ramach Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Kielcach. Pierwsze autobusy wypożyczone od Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej obsługiwały linie komunikacyjne do Dąbrowy, Bukówki, Dymin i Białogonu.

W chwili obecnej po mieście kursują 54 linie autobusowe zwykłe oraz jedna linia nocna, obsługiwane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji na mocy umowy podpisanej z Zarządem Transportu Miejskiego. W Kielcach znajdują się dwie zajezdnie - przy ul. Jagiellońskiej oraz ul. Pakosz. Tabor składa się ze 168 autobusów, w tym 30 nowoczesnych niskopodłogowców firmy Neoplan oraz 5 minibusów kursujących po trasach o małej ilości pasażerów.

Aktualny rozkład autobusów można znaleźć na tej stronie.

Tramwaje
Pierwsze pomysły budowy w kielcach sieci tramwajowej pojawiły się już w latach 30 XX wieku. Niestety wybuch wojny uniemożliwił realizację tego przedsięwzięcia. Do koncepcji powrócono w latach 70, wtedy też zaplanowano przebieg trakcji. Powstać miały trzy linie (czerwona, zielona i niebieska). Linia czerwona miała łączyć najdalej wysunięte krańce miasta (osiedle Ślichowice i Dąbrowę). Linia zielona zaczynałaby się centrum a prowadziła do Cedzyny, natomiast linia niebieska dotarłaby do Barwinka. Pomysł jednakże porzucono. Niemniej jednak miejsce na trakcję tramwajowa przewidziane jest w ulicach łączących centrum ze Ślichowicami. Pomysł powrócił w 2004 roku, kiedy pojawiło się nowe źródło finansowania inwestycji, a mianowicie fundusze strukturalne z Unii Europejskiej. Władze miasta zleciły już profesjonalne opracowanie nowej strategii komunikacyjnej. Najprawdopodobniej zrealizowana byłaby koncepcja linii czerwonej, zaadaptowana do nowych warunków.

Komunikacja międzymiastowa

Dworzec autobusowy Kielce 01 ssj 20060513.jpg Historia komunikacja autokarowej w Kielcach sięga 1945 r., kiedy to powołano Okręgową Bazę PKS. Już w 1946 r. organizowane były regularne kursy do Krakowa, Warszawy, Jeleniej Góry, Cieplic oraz do ościennych miejscowości.

W 1984 r. oddano do użytku Dworzec PKS w Kielcach, wówczas jeden z najnowcześniejszych tego typu obiektów w Europie. Jego nietypowa architektura oraz nowatorskie rozwiązania komunikacyjne kwalifikują go do grona najciekawszych atrakcji miasta.

Po roku 1990 kielecki PKS został przemianowany na Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w Kielcach S.A., od tego czasu prowadzi regularną komunikację pasażerską dalekobieżną i międzynarodową.

Komunikacja prywatna

W Kielcach intensywnie rozwijają się indywidualne usługi przewoźnicze. W mieście zarejestrowanych jest ok. 750 taksówek, kursy dalekobieżne obsługiwane są przez minibusy należące w większości do Świętokrzyskiego Zrzeszenia Transportu Prywatnego.

Znani kielczanie i osoby związane z Kielcami

Aktorzy, wokaliści, osoby związane z mediami

Politycy

Sportowcy

Biznesmeni

  • Michał Sołowow, właściciel spółki Barlinek, producenta podłóg drewnianych oraz szczecińskiego producenta opakowań Ultra Pack, zainwestował też w sieć barów rybnych North Fish
  • Krzysztof Klicki, właściciel 82 proc. akcji Kolportera, największego w Polsce prywatnego dystrybutora prasy

Posłowie okręgu kieleckiego

Dokładne informacje na temat wyborów znajdują się w artykule Okręg wyborczy Kielce.

Posłowie, reprezentanci Okręgu Kieleckiego w Sejmie po wyborach w 2005 roku. W nawiasie podana jest liczba głosów:

Kielce jako garnizon wojskowy

Jednostki stacjonujące przed 1939

Jednostki stacjonujące po 1945

Miasta partnerskie

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Kielce

Келце | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | キェルツェ | Kelce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce | Kielce

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Kielce".

Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world