Katecholaminy są związkami chemicznymi pochodnymi aminokwasu tyrozyny. Niektóre z nich to aminy biogenne. Katecholaminy są rozpuszczalne w wodzie i w 50% krążą we krwi związane w białkami osocza. W największej obfitości występują: epinefryna (adrenalina), norepinefryna (noradrenalina) i dopamina. Są one produkowane głównie przez rdzeń nadnerczy oraz pozazwojowe włókna układu sympatycznego. Adrenalina działa jak neurotransmiter w centralnym systemie nerwowym, a także jako hormon w krążeniu. Noradrenalina jest głównie neurotransmiterem w obwodowej części układu sympatycznego, ale występuje również w krwi (dzięki zjawisku wyciekania z synaps). Ważną katecholaminą jest również izoprenalina, syntetyczna pochodna adrenaliny nie występująca w organizmie.

Wysoki poziom katecholamin we krwi wiąże się ze stresem, który może być wywołany jako reakcja psychologiczna, badź może powstać w odpowiedzi na stresory środowiskowe, takie jak hałas czy intensywne światło. Katecholaminy wywołują ogólne reakcje organizmu, które przygotowują ciało do wysiłku fizycznego (związanego z walką lub ucieczką). Typowe efekty działania to: podniesienie ciśnienia krwi, przyspieszenie akcji serca, a także podniesienie poziomu glukozy we krwi. Niektóre leki, jak centralne inhibitory COMT, podnoszą poziom katecholamin.

Katecholaminy posiadają strukturę pierścienia benzenowego z dwiema grupami hydroksylowymi i bocznym łańcuchem etylowym połączonym z końcową grupą aminową. Okres biologicznego półtrwania katecholamin znajdujących się we krwi wynosi kilka minut.

Zobacz także

• Fenyloetyloamina
• Hormon
• Sympatykomimetyki

aminy

Katecholamin | Catecholamine | Catecolamina | Catécholamine | Katekólamín | Kateholamini | Katekoliamiini