article

Karta Narodów Zjednoczonych - konstytucja Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Karta została podpisana 26 czerwca 1945 r. w San Francisco przez 50 krajów (Polska podpisała ją dwa miesiące później) i weszła w życie 24 października tego samego roku, po ratyfikowaniu jej przez pięć krajów założycielskich (Chiny, Francja, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Związek Radziecki) oraz większość sygnatariuszy. Kraje podpisujące Kartę zobowiązują się do przestrzegania jej postanowień, jako prawa międzynarodowego.

Organizacja dokumentu


Karta składa się z preambuły wzorowanej na preambule konstytucji Stanów Zjednoczonych, oraz szeregu artykułów podzielonych na rozdziały.

Rozdział I określa cele Narodów Zjednoczonych, w tym warunki utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
Rozdział II definiuje kryteria członkostwa w ONZ.
Rozdziały III-XV, podstawowy zrąb dokumentu, opisuje organy ONZ i ich uprawnienia.
Rozdziały XVI and XVII opisuje zasady zintegrowania działalności ONZ z istniejącym już prawem międzynarodowym.
Rozdziały XVIII and XIX opisują poprawki i zasady ratyfikacji karty.

Najważniejszymi rozdziałami są te, które zajmują się egzekwowaniem władzy przez ciała ONZ:

Rozdział VI opisuje uprawnienia Rady Bezpieczeństwa do rozstrzygania sporów;
Rozdział VII opisuje uprawnienia Rady Bezpieczeństwa do wprowadzania sankcji ekonomicznych, dyplomatycznych i militarnych, jak również użycie sił zbrojnych do rozstrzygania sporów;
Rozdziały IX and X opisuje uprawnienia ONZ w zakresie współpracy ekonomicznej i społecznej oraz Rady Gospodarczej i Społecznej ONZ nadzorującej te uprawnienia;
Rozdziały XII and XIII opisują system powiernictwa, który nadzorował proces dekolonizacji;
Rozdziały XIV and XV ustanawia uprawnienia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości i Sekretariatu ONZ.

Linki zewnętrzne

Pełny tekst Karty

Historia prawa międzynarodowego Organizacja Narodów Zjednoczonych

Charta der Vereinten Nationen | United Nations Charter | Carta de las Naciones Unidas | منشور ملل متحد | Charte des Nations unies | Piagam PBB | Statuto delle Nazioni Unite | Apvienoto Nāciju Organizācijas Statūti | Handvest van de Verenigde Naties | 国際連合憲章 | Carta das Nações Unidas | Charta OSN | FN-stadgan | 联合国宪章

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Karta Narodów Zjednoczonych".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld