article

Karol Marks (niem. Karl Heinrich Marx) (ur. 5 maja 1818 r. w Trewirze, w Prusach - zm. 14 marca 1883 r. w Londynie) - filozof i ekonomista niemiecki. Twórca marksizmu i materializmu dialektycznego.

Życiorys


Pochodził z zeświecczonej rodziny żydowskiej, która wydała w przeszłości wielu wybitnych rabinów. Jego ojciec, by uniknąć ograniczeń ustawy uniemożliwiającej Żydom dostęp do stanowisk prawniczych i lekarskich przeszedł z całą rodziną na luteranizm.

Po ukończeniu gimnazjum Marks podjął studia prawnicze na uniwersytecie w Bonn, a po roku przeniósł się na Uniwersytet Berliński, w tym czasie jednym z najlepszych na świecie. Tu zainteresował się filozofią - doktoryzował się na uniwersytecie w Jenie w 1840 roku, na podstawie rozprawy o teoriach atomistycznych Demokryta i Epikura. W 1842 roku Marks rozpoczął pracę jako redaktor Gazety Reńskiej (Rheinishe Zeitung), która po kilku miesiącach została zamknięta przez władze pruskie z powodu swego radykalizmu. Przeniósł się wówczas do Paryża, gdzie poznał Fryderyka Engelsa - on właśnie skierował zainteresowania Marksa ku ekonomii. Wydalony w 1845 roku, wyjechał do Brukseli. Zaangażował się tam w tworzenie Związku Komunistów i działalność publicystyczną. Tam też wspólnie z Engelsem napisał Ideologię Niemiecką (1846) oraz Manifest Komunistyczny (1848).

Wydalony z Belgii 4 marca 1848, udał się do Francji, gdzie po upadku Ludwika Filipa i ustanowieniu Drugiej Republiki mógł liczyć na względne bezpieczeństwo. Jednak po wyborze Ludwika Napoleona na prezydenta wyjechał ostatecznie do Londynu. W Anglii utrzymywał się z działalności publicystycznej (był m.in. europejskim korespondentem New York Tribune) oraz z bezzwrotnych pożyczek od Engelsa. Współpraca Marksa z Engelsem była tak ścisła, że trudno rozgraniczyć dorobek obu myślicieli.

W 1864 Marks współtworzył Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników, tzw. Pierwszą Międzynarodówkę, którego został przewodniczącym. W 1867 wydany został pierwszy tom "Kapitału", jeden z sześciu zamierzonych przez Marksa. Dwa kolejne wydane zostały już po jego śmierci przez Engelsa, na podstawie zgromadzonych zapisków.

Zobacz też


Niemieccy filozofowieKomuniści

كارل ماركس | Karl Marx | কার্ল মার্ক্‌স | Karl Marx | Karl Marx | Карл Маркс | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Καρλ Μαρξ | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | کارل مارکس | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | 카를 마르크스 | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | קרל מרקס | Karl Marx | მარქსი, კარლ | Karl Marx | Carolus Marx | Karlas Marksas | Karl Marx | Карл Маркс | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | カール・マルクス | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | Маркс, Карл | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marks | Karl Marx | Karl Marx | Karl Henrich Marx | Karl Marx | Карл Маркс | Karl Marx | Karl Marx | Karl Marx | คาร์ล มาร์กซ | Karl Marx | Karl Marx | 卡尔·马克思

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Karol Marks".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld