Jaskrowate

Jaskrowate (Ranunculaceae Juss. Gen.Pl.:231 nom.cons. 1789) - rodzina prawie wyłącznie roślin zielnych (także małych krzewów i pnączy) należąca do rzędu jaskrowców (Ranunculales Dumort.). Liczy ok. 2 tysięcy gatunków (w Polsce ok. 75 gatunków). Występują one w klimacie umiarkowanym i chłodnym, często w obszarach górskich. W Polsce na łąkach i w lasach oraz w górach.

Charakterystyka

Liście : Ułożone skrętolegle, bez przylistków, silnie wcinane.
Kwiaty : Zwykle promieniste, zróżnicowane na kielich i koronę. Posiadają najczęściej wiele pręcików i słupków (zbudowanych z 1 owocolistka). Część pręcików często przekształca się w miodniki wydzielające nektar.
Owoce : Otwierające się mieszki, rzadziej mięsiste jagody lub niełupki o charakterze drobnego orzeszka.

Liczne gatunki jaskrowatych zawierają silnie trujące substancje - glikozydy i alkaloidy.

Systematyka

Podrodzina: Trollioideae Raf. Anal.Nat.:177 1815 - pełnikowe
- Plemię: Trollieae -
  - Rodzaj: Beesia Balf.f. & W.W.Sm. –
  - Rodzaj: Calathodes Hook.f. & Thomson
  - Rodzaj: Caltha L. – knieć
  - Rodzaj: Trollius L. – pełnik
- Plemię: Cimicifugeae (Arn.) Torr. & A.Gray Fl.N.Amer.1(1):34 1838
  - Rodzaj: Actaea L. – czerniec
  - Rodzaj: Anemonopsis Siebold & Zucc.
  - Rodzaj: Cimicifuga Wernisch. – pluskwica
  - Rodzaj: Souliea Franch.
- Plemię: Delphinieae Benth. & Hook.f. Gen.Pl.1:3 1862
  - Rodzaj: Aconitum L. – tojad
  - Rodzaj: Chienia W.T.Wang syn. Delphinium L.
  - Rodzaj: Consolida Gray – ostróżeczka
  - Rodzaj: Delphinium L. – ostróżka
  - Rodzaj: Diedropetala Galushko syn. Delphinium L.
- Plemię: Eranthideae T.Duncan & C.S.Keener Phytologia70(1):26 1991
  - Rodzaj: Eranthis Salisb. – rannik
  - Rodzaj: Megaleranthis Ohwi syn. Eranthis Salisb.
  - Rodzaj: Shibateranthis Nakai syn. Eranthis Salisb.

Dywan zawilców gajowych
w wiosennym lesie

Ziarnopłon wiosenny

Adonis_vernalis_gonsenheim.jpg

Miłek wiosenny

Hepatica_nobilis_flowers.JPG

Przylaszczka pospolita

Clematis2.jpg

Powojnik

Plemię: Nigelleae

Rodzaj: Garidella L. syn. Nigella L.
Rodzaj: Komaroffia Kuntze syn. Nigella L.
Rodzaj: Nigella L. – czarnuszka

Podrodzina: Helleboroideae (DC.)Beilschm. Flora(Bieb.)16(2):77,107 1833 - ciemiernikowe

Plemię: Helleboreae DC. Syst.Nat.1:130,306.1-15 1817
- Rodzaj: Helleborus L. – ciemiernik

Podrodzina: Ranunculoideae Arn. Encycl.Brit.,ed.7,5:94 1832 - jaskrowe

Plemię: Adonideae Horan. Char.Ess.Fam.:173 1847
- Rodzaj: Adonis L. – miłek
- Rodzaj: Callianthemum C.A.Mey. – rutewnik
Plemię: Anemoneae DC. Syst.Nat.1:129,168 1817
- Rodzaj: Anemoclema (Franch.) W.T.Wang -
- Rodzaj: Anemonidium (Spach) A.Love & D.Love syn. Anemone L.
- Rodzaj: Anetilla Galushko syn. Anemone L.
- Rodzaj: Arsenjevia Starod. syn. Anemone L.
- Rodzaj: Anemone L. – zawilec
- Rodzaj: Archiclematis (Tamura) Tamura syn. Clematis L.
- Rodzaj: Atragene L. syn. Clematis L.
- Rodzaj: Barneoudia Gay
- Rodzaj: Capethia Britton syn. Oreithales Schltdl.
- Rodzaj: Clematis L. – powojnik
- Rodzaj: Clematopsis Bojer ex Hutch. syn. Clematis L.
- Rodzaj: Coriflora Weber syn. Clematis L.
- Rodzaj: Eriocapitella Nakai syn. Anemone L.
- Rodzaj: Hepatica Mill. – przylaszczka
- Rodzaj: Jurtsevia A.Love & D.Love syn. Anemone L.
- Rodzaj: Knowltonia Salisb.
- Rodzaj: Metanemone W.T.Wang
- Rodzaj: Metanemone
- Rodzaj: Miyakea Miyabe & Tatew.
- Rodzaj: Naravelia Adans.
- Rodzaj: Oreithales Schltdl.
- Rodzaj: Pulsatilla Mill. – sasanka
- Rodzaj: Viorna Rchb. syn. Clematis L.
Plemię: Ranunculeae DC. Syst.Nat.1:130,228 1817
- Rodzaj: Aphanostemma A.St.-Hil. syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Arcteranthis Greene syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Aspidophyllum Ulbr. syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Batrachium (DC.) Gray – włosienicznik
- Rodzaj: Beckwithia Jeps. syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Callianthemoides
- Rodzaj: Casalea A.St.-Hil. syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Ceratocephalus Pers. syn. Ceratocephala Moench – jaskierek
- Rodzaj: Cyrtorhyncha Nutt. syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Ficaria Schaeff. – ziarnopłon
- Rodzaj: Gampsoceras Steven syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Halerpestes Greene
- Rodzaj: Hamadryas Comm. ex Juss.
- Rodzaj: Krapfia DC. syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Laccopetalum Ulbr.
- Rodzaj: Myosurus L. – mysiurek
- Rodzaj: Oxygraphis Bunge
- Rodzaj: Paroxygraphis W.W.Sm.
- Rodzaj: Ranunculus L. – jaskier
- Rodzaj: Rhopalopodium Ulbr. syn. Ranunculus L.
Plemię: Trautvetterieae
- Rodzaj: Kumlienia Greene syn. Ranunculus L.
- Rodzaj: Trautvetteria Fisch. & C.A.Mey.

Podrodzina: Isopyroideae - zdrojówkowe

Plemię: Coptideae
- Rodzaj: Coptis Salisb.
Plemię: Asteropyreae
- Rodzaj: Asteropyrum J.R.Drumm. & Hutch.
Plemię: Xanthorhizeae
- Rodzaj: Xanthorhiza Marshall
Plemię: Isopyreae
- Rodzaj: Aquilegia L. - orlik
- Rodzaj: Enemion Raf.
- Rodzaj: Isopyrum L. – zdrojówka
- Rodzaj: Leptopyrum Rchb.
- Rodzaj: Paraquilegia J.R.Drumm. & Hutch.
- Rodzaj: Paropyrum Ulbr. syn. Isopyrum L.
- Rodzaj: Semiaquilegia Makino
- Rodzaj: Urophysa Ulbr.
Plemię: Dichocarpeae -
- Rodzaj: Dichocarpum W.T.Wang & P.K.Hsiao –

Podrodzina: Thalictroideae Raf. Anal.Nat.:176 1815 - rutewkowe

- Rodzaj: Piuttia Mattei syn. Thalictrum L. –
- Rodzaj: Schlagintweitiella Ulbr. syn. Thalictrum L. –
- Rodzaj: Thalictrum L. – rutewka

- - Rodzaj: Alexeya Pachom. syn. Paraquilegia J.R.Drumm. & Hutch. -
  - Rodzaj: Anemonella Spach -
  - Rodzaj: Psychrophila (DC.) Bercht. & J.Presl -
  - Rodzaj: Syndesmon (Hoffmanns.ex Endl.) Britton syn. Anemonella Spach –

Rodzaje i gatunki należace do jaskrowatych:

ciemiernik (Helleborus)
czarnuszka (roślina) (Nigella)
- czarnuszka damasceńska (Nigella damascena)
- czarnuszka polna (Nigella arvensis)
- czarnuszka siewna (Nigella sativa)
czerniec (Actea)
- czerniec gronkowy (Actaea spicata)
- czerniec polny (Actaea spicata)
jaskier (Ranunculus)
knieć (Caltha)
- knieć błotna (Caltha palustris)
miłek (Adonis)
- miłek letni (Adonis aestivalis)
- miłek szkarłatny (Adonis flammea)
- miłek wiosenny (Adonis vernalis)
mysiurek (Myosorus)
- mysiurek drobny (Myosurus minimus)
orlik (Aquilegia)
- orlik pospolity (Aquilegia vulgaris)
- Aquilegia parviflora
- Aquilegia atrovinosa
ostróżeczka (Consolida)
- ostróżeczka ogrodowa (Consolida aajcis, Consolia ambigua)
- ostróżeczka polna (Consolida regalis)
- ostróżeczka wschodnia (Consolida orientalis)
ostróżka (Delphinium)
- ostróżka nagołodygowa (Delphinum nudicaule)
- ostróżka ogrodowa (Delphinium cultorum)
- ostróżka szkarłatna (Delphinium cardinale)
- ostróżka tatrzańska (Delphinium oxysepalum)
- ostróżka wyniosła (Delphinium elatum)
- Delphinium pylzowii
pełnik (Trollius)
- pełnik alpejski (Trollius altissimus)
- pełnik chiński (Trollis chinensis)
- pełnik europejski (Trollius europaeus)
- Trollius ircuticus
- Trollius laxus
pluskwica (Cimicifuga)
- pluskwica europejska (Cimicifuga europea)
- pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa)
powojnik (Clematis)
przylaszczka (Hepatica)
rannik (Eranthis)
- rannik zimowy (Eranthis hyemalis)
rutewka (Thalictrum)
- rutewka mniejsza (Thalictrum minus)
- rutewka orlikolistna (Thalictrum aquilegiifolium)
- rutewka pojedyncza (Thalictrum simplex)
- rutewka wąskolistna (Thalictrum lucidum)
- rutewka żółta (Thalictrum flavum)
sasanka (Pulsatilla)
- sasanka alpejska (Pulsatilla alpina)
- sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis)
- sasanka otwarta (Pulsatilla patens)
- sasanka wiosenna (Pulsatilla vernalis)
- sasanka zwyczajna (Pulsatilla vulgaris)
tojad (Aconitum)
zawilec (Anemone)
zdrojówka (Isopyrum)
- zdrojówka rutewkowata (Isopyrum thalictroides)
ziarnopłon (Ficaria)
- ziarnopłon wiosenny (Ficaria verna)

Ranunculopsida

Gourt Home::Gourt :: Jaskrowate

Charakterystyka

Systematyka