article

Języki romańskie to podrodzina języków indoeuropejskich, którymi posługuje się jako językami ojczystymi około 750 mln osób, zamieszkujących przede wszystkim południowo-zachodnią Europę, Amerykę Łacińską.

Języki te rozwinęły się w okresie preromańskim (476-800 rok n.e.) z łaciny ludowej, którą posługiwano się na znacznych obszarach imperium rzymskiego. Okres od 800 roku uznaje się za okres romański. Najstarsze zabytki języków romańskich pochodzą z X wieku. Najpowszechniej używanymi językami z tej grupy są: hiszpański, portugalski, francuski, włoski i rumuński. Bogatą tradycję literacką posiadają również języki prowansalski i kataloński.

Na bazie języków romańskich powstały języki sztuczne, z których najbardziej znane to esperanto, ido, interlingua, latina sine flexione, lingua franca nova i wenedyk.


Klasyfikacja języków romańskich:
języki indoeuropejskie
języki romańskie (ok. 750 mln)
języki południoworomańskie (ok. 1,8 mln)
korsykański (ok. 340 tys.)
sardyński (ok. 1,5 mln)
gallurski (północnowschodniosardyński)
kampidański (południowosardyński)
logudorski (środkowosardyński)
sassarski (północnozachodniosardyński)
języki wschodnioromańskie (ok. 26,2 mln)
arumuński (macedorumuński) (ok. 150 tys.)
istrorumuński (ok. 0,5 tys.)
meglenorumuński (ok. 12 tys.)
rumuński (dakorumuński) (ok. 26 mln)
języki zachodnioromańskie (ok. 720 mln)
dalmatyński
istriocki (ok. 0,1 tys.)
włoski (liczne i zróżnicowane dialekty) (ok. 62 mln)
emilijski (ok 3,5 mln)
judeo-włoski (ok. 4 tys)
liguryjski (ok. 1.9 mln)
lombardzki (ok. 9 mln)
neapolitański (ok. 4 mln)
piemoncki (ok. 3 mln)
sycylijski (ok. 4,7 mln)
wenecki (ok. 2,2 mln)
języki retoromańskie (ok. 630 tys.)
friulski (furlański) (ok. 530 tys.)
ladyński (ok. 50 tys.)
romansz (ok. 50 tys.)
langues d'oïl
bourguignon
champenois
franc-comtois
gallo
lorrain
normand
picard
poitevin-saintongeais
waloński
francuski (liczne i zróżnicowane dialekty) (ok. 80 mln)
franko-prowansalski
prowansalski (oksytański) (ok. 1,2 mln)
gaskoński
kataloński (ok. 7 mln)
hiszpański (czyli kastylijski, liczne i zróżnicowane dialekty) (ok. 360 mln)
aragoński
estremaduriański
judeo-hiszpański (ladino)
majorkiński
mozarabski
rioplatense
asturyjski (ok. 125 tys.)
galisyjski (ok. 3 mln)
portugalski (ok. 200 mln)
fala

Oznaczenia:

† - język wymarły lub dawne stadium historyczne języka dzisiejszego

†* - język dawny, ale zachowany tradycyjnie w liturgii, tekstach religijnych, filozoficznych lub naukowych Języki romańskie

Romanische Sprachen | لغة رومانسية | Roman qrupu | Романски езици | Romance gí-giân | Llengües romàniques | Románské jazyky | Romanske sprog | Romanische Sprachen | Romaani keeled | Ρομανικές γλώσσες | Romance languages | Lenguas romances | Latinida lingvo | Hizkuntz erromantze | Langues romanes | Lenghis romanzis | 로망스어군 | Latinida linguo | Lingue romanze | שפות רומאניות | Romanek | Linguae Romanae | Romanų kalbos | Roemaanse taole | Romaanse talen | ロマンス語 | Romanske språk | Línguas românicas | Limbile romanice | Linguas romanas | Романские языки | Románalaš gielat | Limbas Romanzas | Romance languages | Románske jazyky | Romanski jeziki | Romaaniset kielet | Romanska språk | Nhóm ngôn ngữ Rôman | Романські мови | Lingaedjes romans | 罗曼语族

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Języki romańskie".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld