Indie

Related Topics:
Indies :: Indie

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत - trl.: Bhārat , Bhāratīya Ga¨arājya, trb.: Bharat, Bharatija Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Od północy Indie są ograniczone przez pasma górskie: Karakorum i Himalaje. Z Indiami graniczą: Pakistan na północnym zachodzie, Chiny, Nepal oraz Bhutan na północy, Birma i Bangladesz na północnym wschodzie, Sri Lanka przez zatokę Mannar i cieśninę Palk na południowym wschodzie. Od południowego zachodu kraj otaczają wody Morza Arabskiego, zaś od południowego wschodu Zatoki Bengalskiej i Morza Andamańskiego. Do Indii należy archipelag Lakkadiwów leżący na Morzu Arabskim 450 km na zachód od wybrzeży kraju, oraz leżące w Zatoce Bengalskiej archipelagi Andamanów i Nikobarów.

Stolica: New Delhi - 0,312 mln mieszk.
Inne duże miasta: Bombaj - 12,6 mln mieszk., Delhi - 10,4 mln, Kalkuta, Madras, Bangalore, Hyderabad, Ahmadabad, Kanpur

(Ludność miejska stanowi jedynie 27% mieszkańców państwa.)

Położenie geograficzne: 8°- 37° N, 68°- 97° E
Rozciągłość równoleżnikowa - 2933 km
Rozciągłość południkowa - 3214 km
Długość granic:
- Pakistan - 2912 km
- Chiny - 3380 km
- Nepal - 1690 km
- Bhutan - 605 km
- Bangladesz - 4053 km
- Birma - 1463 km

Język urzędowy: hindi; język angielski pełni rolę języka pomocniczego, łącznikowego; ponadto wyróżniono 18 języków konstytucyjnych, dopuszczanych jako języki wykładowe i urzędowe w określonych stanach (bengali, telugu, marathi, język tamilski, urdu, gudźarati, kannada, malajalam, urdu, orija, pendżabski, assamski, kaszmiri, sindh, nepali, konkani, manipuri, sanskryt). Znaczna część ludności, zwłaszcza mieszkańcy południowych stanów Indii odnosi się wrogo do prób zastąpienia w urzędach języka angielskiego językiem hindi, uważając, że stanowi to niedopuszczalny zamach na ich autonomię.

System polityczny: Indie są demokratyczną republiką federacyjną.

Głową państwa jest prezydent, organem ustawodawczym dwuizbowy parlament - Sansad. Stany mają własne organy władzy, na czele stoi gubernator mianowany przez prezydenta.

Święta narodowe:
- 26 stycznia – rocznica proklamowania republiki (1950),
- 15 sierpnia – rocznica uzyskania niepodległości (1947)

Podział administracyjny

Zobacz więcej: Podział administracyjny Indii

Indie podzielone są na 28 stanów i 7 terytoriów związkowych. Indie 2006.png Nazwy jednostek administracyjnych podano w wersji polskiej (jeżeli isnieje polski egzonim), wersji angielskiej (ang.) oraz w wersji hindi w polskiej transkrypcji (trb.) i w transliteracji (trl.):

Andhra Pradesh; Andhra Pradeś (trb.), Āṁdhra Pradeś (trl.)
Arunachal Pradesh; Arunaćal Pradeś (trb.), Aruṇācal Pradeś (trl.)
Assam (ang.); Asam (trb.), Asam (trl.)
Bengal Zachodni (pol.); West Bengal (ang.); Paśćimi Bangal (trb.), Paścimī Baṁgāl (trl.)
Bihar (ang.); Bihar (trb.), Bihār (trl.)
Chhattisgarh (ang.); Ćhattisgarh (trb.), Chattīsgaṛh (trl.)
Dżammu i Kaszmir (pol.); Jammu and Kashmir (ang.); Dźammu aur Kaśmir (trb.), Jammū aur Kaśmīr (trl.)
Goa (ang.); Gowa (trb.), Govā (trl.)
Gujarat (ang.); Gudźarat (trb.), Gujarāt (trl.)
Haryana (ang.); Harijana (trb.), Hariyāṇā (trl.)
Himachal Pradesh (ang.); Himaćal Pradeś (trb.), Himācal Pradeś (trl.)
Jharkhand (ang.); Dźharkhand (trb.), Jhāṛkhaṁḍ (trl.)
Karnataka (ang.); Karnataka (trb.), Karṇāṭaka (trl.)
Kerala (ang.); Kerala (trb.), Kerala (trl.)
Madhya Pradesh (ang.); Madhja Pradeś (trb.), Madhya Pradeś (trl.)
Maharashtra (ang.); Maharasztra (trb.), Mahārāṣṭra (trl.)
Manipur (ang.); Manipur (trb.), Maṇipur (trl.)
Meghalaya (ang.); Meghalaja (trb.), Meghālaya (trl.)
Mizoram (ang.); Mizoram (trb.), Mizorām (trl.)
Nagaland (ang.); Nagalaind (trb.), Nāgālaiṁḍ (trl.)
Orisa (pol.); Orissa (ang.); Urisa (trb.), Uṛīsā (trl.)
Pendżab (pol.); Punjab (ang.); Pańdźab (trb.), Paṁjāb (trl.)
Radżastan (pol.); Rajasthan (ang.); Radźasthan (trb.), Rājasthān (trl.)
Sikkim (ang.); Sikim (trb.), Sikim (trl.)
Tamil Nadu (ang.); Tamilnad (trb.), Tamilnād (trl.)
Tripura (ang.); Tripura (trb.), Tripura (trl.)
Uttaranchal (ang.); Uttarańćal (trb.), Uttarāṁcal (trl.)
Uttar Pradesh (ang.); Uttar Pradeś (trb.), Uttar Pradeś (trl.)

Stany:

Terytoria związkowe:

Andamany i Nikobary (pol.); Andaman and Nicobar Islands (ang.); Andaman aur Nikobar Dwip (trb.), Aṁdamān aur Nikobār Dvīp (trl.)
Czandigarh (pol.); Chandigarh (ang.); Ćandigarh (trb.), Caṁḍīgaṛh (trl.)
Dadra i Nagarhaweli (pol.); Dadra and Nagar Haveli (ang.); Dadra aur Nagarhaweli (trb.), Dādrā aur Nagarhavelī (trl.)
Daman i Diu (pol.); Daman and Diu (ang.); Daman aur Diw (trb.), Damaṇ aur Dīv (trl.)
Lakszadiwy (pol.); Lakshadweep (ang.); Lakszadwip (trb.), Lakṣadvīp (trl.)
Pondicherry (ang.); Puduććeri (trb.), Puducceri (trl.)

Narodowe terytorium stołeczne:

Delhi (ang.); Dilli (trb.), Dillī (trl.)

Ludność

Ludność: 1,080 mld (2005) - Indie są prawdopodobnie drugim państwem na świecie pod względem liczby ludności. Dane te są jednak szacunkowe i moga znacznie różnić się od rzeczywistych, gdyż w Indiach nie prowadzi się ewidencji ludności, ani spisów powszechnych ludności
Średnia gęstość zaludnienia: 328 osób/km² - jest to jedno z najgęściej zaludnionych państw w Azji (największa gęstość zaludnienia: południowe Wybrzeże Malabarskie, dolina i delta Gangesu oraz Nizina Hindustańska (są to najżyźniejsze tereny Indii)
Skład etniczny: 39% Hindusi, 8% Telugowie, 8% Bengalczycy, 7% Marathowie, 7% Tamilowie, 5% Gudźaratowie, 4% Kannadowie, 4% Keralczycy (18% stanowią inne mniejszości)

Wyznania

hinduiści - 80,5%
muzułmanie - 13,4%
chrześcijanie - 2,3%
sikhowie - 1,84% (gł. w Pendżabie)
buddyści - 0,76%
dźiniści - 0,4%
żydzi, zoroastrianie, bahaiści

Gospodarka

Waluta Indii rupia indyjska, dzieli się na 100 pajsa (paisa). Według niektórych prognoz gospodarczych Indie będą wkrótce jednym z najszybciej rozwijających się krajów świata, rozwija się tam przede wszystkim bardzo szybko rynek internetowy.

Warunki naturalne

Klimat

Zwrotnikowy, na północy zwrotnikowo-monsunowy, na południowym zachodzie wilgotny, stopniowo przechodzi w suchy w zachodniej części Niziny Hindustańskiej; w Karakorum i Himalajach podzwrotnikowy górski, w wyższych partiach gór zima trwa 6 miesięcy, częste cyklony połączone z wielkimi ulewami w okresie przejściowym między monsunem letnim a zimowym. Średnia temperatura w styczniu wynosi od ok. 15°C u podnóża Himalajów do ok. 28°C na południu. W maju, który jest najcieplejszym miesiącem 27–30°C, z wyjątkiem pustyni Thar gdzie temperatura osiąga do 36°C.

Rzeki

Rzeki Indii należą do zlewiska Oceanu Indyjskiego. Największe rzeki: Ganges czczony przez hinduistów jako święta rzeka, jego dopływy Jamuna, Son, Damodar, Ghaghra. Ganges łączy się w delcie z Brahmaputrą. Na zachodzie dopływy Indusu.

Wyspy

Wyspy Indii:

oraz Chorao, Diu, Divar, Lakkadiwy, Majuli, Monroe, wyspy w okolicy Bombaju, Rameswaram, Sriharikota, Vashee, Willington

Przyprawy

Najczęściej używane:

Historia

Szerzej o historii kraju tutaj.

Ważne postacie

Zobacz też