article

Indianie - najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech - obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów - grup ludności autochtonicznej (tubylczej, rdzennej) zamieszkujących kontynenty amerykańskie.

Tradycyjnie uważa się, że nazwa 'Indianie' została nadana ludom Ameryki przez Kolumba, który myślał, ze dopłynął do Indii. Przodkami dzisiejszych Indian byli koczowniczy myśliwi, którzy - według najszerzej uznawanej (choć obecnie już nie jedynej) teorii - podczas ostatniej epoki lodowcowej (ok. 20 000 - 35 000 lat temu) przeszli (w kilku falach migracyjnych) z Azji do Ameryki przez pomost lądowy istniejący wówczas w rejonie dzisiejszej cieśniny Beringa. Kolonizacja i choroby przywiezione z Europy doprowadziły do śmierci wielu Indian i częściowego upadku ich kultury.

Regiony zamieszkania


Ze względu na rozmieszczenie geograficzne Indian dzieli się ich na:

Dla antropologów Indianie Ameryki Północnej to wszystkie grupy z Kanady, USA i północnego Meksyku, aż do granic cywilizacji Azteków. Ludy Otomi zaliczane są już do Mezoameryki, a Cywilizacja Mezoamerykańska (środkowoamerykańska) kończy się na południe od ludów z rodziny językowej maja z dziesiejszej Gwatemali. Dalej na południe jest już krag cywilizacji południowoamerykańskich, obejmujący kontynent Ameryki Południowej oraz część Ameryki Środkowej na południe od Meksyku, Gwatemali i Salwadoru.

W Ameryce Płn. wyróżnia się kilka głównych regionów kulturowych, z których każdy dzieli się na jeszcze mniejsze obszary poszczególnych kultur. Ilość i zasięg poszczególnych regionów kulturowych różnią się nieco w zależności od przyjętych kryteriów podziału i analizowanego okresu (zobacz np. Kręgi kulturowe Ameryki Północnej i Środkowej i Indianie Ameryki Północnej), ale obejmują zwykle (za T. Lovenstein, "Ameryka Północna", Time-Life Books):

Rodzina


Ciekawostką jest, iż rodzina indiańska w większości kultur opierała się na systemie matrylinearnym, tzn. że rolę głowy rodziny pełniła kobieta. W takim systemie to mężczyzna "wżeniał" się w rodzinę żony i zamieszkiwał u niej.

Po kobiecie kolejną ważną pozycję zajmował jej brat. To on a nie jej mąż miał prawa rodzicielskie do dzieci. Po ewentualnym rozwodzie mężczyzna wracał do swojej rodziny, gdzie mógł (zgodnie z tym, co powyżej) wychowywać dzieci swojej siostry jak ich ojciec.

Zobacz też


Linki zewnętrzne


Indianie

Indianer Indianer | Native American | Amerindio | אינדיאנים | Nativi americani | アメリカ大陸の先住民 | Indiaan | Native American | Indianer

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Indianie".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld