Hormon adrenokortykotropowy, w skrócie ACTH, znany także jako kortykotropina, pobudza korę nadnerczy do wydzielania kortyzolu i wielu słabo działających androgenów.

ACTH jest zbudowany z pojedynczego łańcucha polipeptydowego (hormon peptydowy) zawierającego 39 aminokwasów. Aktywność biologiczna jest zależna od 20 N-końcowych aminokwasów ACTH.

ACTH syntetyzowany jest przez komórki przedniego płata przysadki w odpowiedzi na wzrost poziomu CRH we krwi - jest to najważniejszy czynnik pobudzający uwalnianie ACTH. Hamowanie wydzielania ACTH i CRH następuje pod wpływem wzrostu we krwi stężenia ACTH, kortyzolu i innych kortykosteroidy (włączając w to steroidy egzogenne), na zasadzie sprzężenia zwrotnego.

Oś CRH-ACTH-kortyzol odgrywa podstawową rolę w odpowiedzi ustroju na stres - kortyzol, m.in. podnosząc stężenie glukozy we krwi, pozwala ustrojowi przetrwać sytuację zagrożenia homeostazy.

Wydzielanie ACTH odbywa się w rytmie dobowym. Skutkiem tego rytmu jest uzyskanie najwyższego stężenia kortyzolu we krwi wczesnym rankiem (organizm jest przygotowywany do stresu jakim jest dla niego pobudka).

Przy braku ACTH kora nadnerczy zanika i wydzielanie kortyzolu ustaje.

Nadmierna synteza ACTH (w odpowiedzi na niewydolność kory nadnerczy lub w efekcie nadczynności przysadki) współistnieje z ciemniejszym zabarwieniem skóry. Jest to spowodowane tym, że ACTH syntetyzowane jest razem z MSH - hormonem tropowym pobudzającym brązowienie skóry. Jest to patogeneza jednego z objawów choroby Addisona (cisawicy).

Hormony

Адренокортикотропен хормон | Adrenocorticotropic hormone | Hormona adrenocorticotropa | Hormone corticotrope | הורמון אדרנוקורטיקוטרופי | Адренокортикотропин | 副腎皮質刺激ホルモン | Адренокортикотропный гормон | Kortikotropín | Adrenokortikotrooppinen hormoni