Holandia

Holandia (nazwa oficjalna Królestwo Niderlandów (Holandii), Koninkrijk der Nederlanden lub Nederland) – państwo w Europie Zachodniej, członek Unii Europejskiej. Inne nazwy: Onland. Na Królestwo Niderlandów składają się tzw. Niderlandy właściwe (położone w Europie) oraz terytoria zamorskie: Antyle Holenderskie i Aruba.

Całkowita granica lądowa: 1 027 km
Długość wybrzeża: 451 km
Długość granic z sąsiadującymi państwami: Belgia 450 km, Niemcy 577 km
Najwyższy punkt: Mount Scenery 862 m n.p.m. na wyspie Saba w terytorium autonomicznym Antyle Holenderskie w Małych Antylach (Ameryka Środkowa); najwyższy punkt europejskiej części kraju: Vaals 322 m n.p.m.
Najniższy punkt: Prins Alexanderpolder 7 m p.p.m.

Holandia to także nazwa dawnej prowincji Niderlandów, która dzisiaj jest podzielona na dwie jednostki: Holandia Południowa i Holandia Północna.

Podział administracyjny

Holandia podzielona jest na 12 prowincji:

Groningen - północny wschód; stolica: Groningen
Fryzja - północ; stolica: Leeuwarden
Drenthe - północny wschód; stolica: Assen
Overijssel - wschód, na południe od Drenthe; stolica: Zwolle
Flevoland - centrum; stolica: Lelystad
Geldria - środkowy wschód; stolica Arnhem
Utrecht - centrum; stolica: Utrecht
Holandia Północna - północny zachód; stolica: Haarlem
Holandia Południowa - środkowy zachód; stolica: Den Haag
Zelandia - południowy zachód; stolica: Middelburg
Brabancja Północna - południe; stolica: Den Bosch
Limburgia - południowy wschód; stolica: Maastricht

Zobacz: Podział administracyjny Holandii

Historia

Zobacz: Niderlandy

Ustrój polityczny

Królestwo Niderlandów od 16 marca 1815 jest monarchią konstytucyjną, na czele państwa stoi król (obecnie królowa Beatrix). Król (królowa) mianuje szefa rządu, wywodzącego się najczęściej ze zwycięskiego ugrupowania - jest on szefem egzekutywy. Do zadań królowej oprócz reprezentowania państwa na zewnątrz należy wygłaszanie corocznego orędzia w którym przedstawia główne cele i zamierzenia rządu na najbliższy rok (nie ma ona jednak prawa samodzielnie dokonywać w nich zmian). Premier kieruje polityką wewnętrzną i zagraniczną państwa. Rolę władzy ustawodawczej odgrywa dwuizbowy parlament (Staten-Generaal), przy czym faktyczne znaczenie posiada jedynie izba niższa (Tweede Kamer). Senat (Eerste Kamer) pełni funkcję reprezentacyjną i ewentualnie może opóźniać wejście w życie ważnych ustaw. System polityczny Holandii jest wyjątkowo stabilny. Najważniejsze partie to: Partia Pracy (Partij van de Arbeid), Apel Chrześcijańsko-Demokratyczny (Christen-Democratisch Appel) oraz dwie partie liberalne: Demokraci'66 (Democraten'66) oraz Partia Ludowa na Rzecz Wolności i Demokracji (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie). W ostatnich latach dużą rolę na scenie politycznej Niderlandów odgrywała populistyczna partia Lista Pima Fortuyna (Lijst Pim Fortuyn) - obecnie poparcie dla niej radykalnie zmalało.

Od 2002 funkcję szefa rządu pełni Jan Peter Balkenende, stojący na czele koalicji chadeków (CDA) i dwóch partii liberalnych (VVD, D'66).

Ludność

Holandia jest 15. najgęściej zaludnionym krajem świata. Oficjalna liczba 393 osób na kilometr kwadratowy rośnie aż do 482, jeśli wziąć pod uwagę, że 20% powierzchni zajmują zbiorniki wodne.

Według rządowego biura statystycznego CBS Statline, 80,8% obywateli Holandii ma pochodzenie wyłącznie holenderskie, 8,7% - inne europejskie, 2,2% tureckie, 1,9% marokańskie, 6,4% - inne. Jednak statystyka ta nie obejmuje całego Królestwa Niderlandów, tj. Aruby i Antyli Holenderskich, w których większość stanowią osoby pochodzenia afrokaraibskiego.

W Holandii nie ma miast o wielkości miliona mieszkańców lub większych, ale 'cztery wielkie miasta', jak się o nich mówi (Amsterdam, Rotterdam, Haga oraz Utrecht), wraz z otaczającymi je mniejszymi miastami można uznać pod wieloma względami za jedno miasto. Aglomeracja ta nazywana jest Randstad ('koło miast'), z rolniczym 'zielonym sercem' (het Groene Hart) po środku.

Język

Językiem urzędowym jest niderlandzki (holenderski), a we Fryzji od niedawna także fryzyjski. Holendrzy uczą się od dziecka języków obcych, bo mają świadomość, że zasięg ich rodzimego języka jest niewielki. Próby porozumienia się po holendersku mogą być przyjęte ze zdziwieniem i rozbawieniem, gdyż większość zna angielski, a zagadnięty we własnym języku Holender często po prostu odpowiada po angielsku. Także znajomość francuskiego czy niemieckiego znacznie ułatwia Holendrom życie. Często przeciętny, niewyróżniający się specjalnymi zdolnościami Holender zna kilka języków.

Holendrzy kultywują rodzime dialekty. Jest ich mnóstwo. Bywa, że co miejscowość, to dialekt. Ciekawe, że ludzie wykształceni swobodnie posługują się rodzimymi dialektami i ta umiejętność wydaje im się naturalna.

Warunki naturalne

Satellite image of the Netherlands in May 2000.jpg, maj 2000]]

Wody

Kraj leży w dorzeczu trzech rzek: Renu, Mozy i Skaldy. Długą tradycję (od XIII wieku) ma tu osuszanie terenów nadmorskich, jezior i zatok. W 1932 powstał zbiornik Ĳsselmeer w wyniku odcięcia tamą Afsluitdĳk zatoki Zuiderzee od Morza Północnego. Do największych przedsięwzięć, mających na celu ochronę wybrzeży Zelandii, należy realizacja zadań w ramach Planu Delta. Jego wykonanie w latach 1958–86 pozwoliło na odgrodzenie tamami (wyposażonymi w śluzy) ujść Renu, Mozy i Skaldy Wsch. od M. Północnego. W wyniku osuszania powierzchnia kraju zwiększyła się z 33,6 tys. km² (1960) do 41,5 tys. km² (1992). Ważne szlaki komunikacyjne stanowią kanały śródlądowe (długość ok. 5 tys. km) m.in. Księżniczki Małgorzaty, Overĳssel i Amsterdam–Ren.

Gleby

Na obszarze De Peel między Brabancją Północną a Limburgią występują gleby torfowisk wysokich. Na obszarze nizin nadmorskich gleby torfowisk niskich. Na północ od Renu - gleby bielicowe. W pd.-wsch. cześci kraju na niewielkiej powierzchni - gleby płowe. W zachodniej części ciemne gleby ziemne powstałe na podłożu piaszczystym. Na terenach polderów — marsze oraz gleby brunatne i płowe. Większość gleb w ten sposób została wysuszona po czym zyskano urodzajne gleby.

Linki zewnętrzne

NATO Państwa członkowskie Unii Europejskiej Holandia

Gourt Home::Gourt :: Holandia