Guma

Guma to bardzo rozciągliwy materiał zwykle nieprzepuszczalny dla wody. Guma nie jest przeważnie odporna na wysoką temperaturę i pali się wydzielając czarny, gryzący dym. Gumę stosuje się jako materiał na uszczelki, elastyczne przewody oraz opony.

Własności fizyczne

Guma może być elastyczna w zakresie temperatur od -60 do 220 °C. Jednak w praktyce poszczególne gatunki gumy spełniają ten wymóg tylko w niewielkim zakresie temperatur. Oznacza to, że w zależności od przewidywanej temperatury pracy urządzenia należy zmieniać rodzaj zastosowanej gumy. Przykładem mogą być tutaj letnie i zimowe opony samochodowe. Guma może się rozciągnąć aż 12 razy, nim zostanie zerwana. Wytrzymałość na rozciąganie dla gumy to od 2,5 do 50 MPa. Gęstość gumy waha się w granicach o 1,1 do 1,5 g/cm³.

Rodzaje gumy

Przemysł chemiczny wytwarza ogromną ilość rodzajów gumy. Poprzez mieszanie szeregu polimerów tworzących osnowę oraz bardzo różnorodnych wypełniaczy można uzyskać materiały o całkowicie przeciwstawnych własnościach. W zależności od użytych surowców rozróżnia się gumę naturalną produkowaną z kauczuku otrzymywanego z żywicy drzewa Hevea brasiliensis - lateksu, zawierającą cis-(poli)izopren oraz gumę syntetyczną produkowaną np. w oparciu o butadien oraz inne substancje.

Produkcja gumy

Prawie każdy gatunek gumy otrzymuje się poprzez wulkanizację. Guma przed wulkanizacją składa się z ułożonych obok siebie bardzo długich łańcuchów polimerowych. Wulkanizacja powoduje sieciowanie tych łańcuchów, co wzmacnia uzyskany materiał, nadaje mu elestyczność i uodparnia na wpływ środowiska. Współczesna guma często jest łączona z innymi materiałami np. siatkami stalowymi tworząc kompozyty. Przykładem może być tutaj opona samochodowa, która stanowi bardzo zaawansowany wyrób nowoczesnej technologii.

Wyroby gumowe

Z gumy produkuje się ogromną ilość wyrobów. Niektóre z nich to:

gumka do ścierania, artykuły piśmiennicze,
gumowa zatyczka.
gumowe pokrycie lub pokrowiec,
kołnierz gumowy,
opona i dętka do pojazdu mechanicznego,
przewód gumowy,
sprzęt erotyczny – prezerwatywa,
sprzęt medyczny – rękawiczki chirurgiczne,
sprzęt sportowy – czepek pływacki, piłka, balon,
ubranie i obuwie wodoodporne oraz ochronne – kalosze, płaszcz przeciwdeszczowy, strój przeciwchemiczny, maska gazowa,
uszczelka,

Guma w środowisku naturalnym

Guma syntetyczna rozkłada się w naturalnym środowisku przez całe dziesięciolecia. Wyrzucanie wyrobów gumowych poza wysypiskami śmieci powoduje bardzo duże straty ekologiczne. Guma może być utylizowana przez spalanie w specjalnych piecach.

Ciekawostki

Guma została wykorzystana jako paliwo rakietowe przez samolot kosmiczny SpaceShipOne. Zamiast narażać się na eksplozje ciekłego paliwa jak np. wodór konstruktorzy skorzystali z gumy. Nie trzeba było tłoczyć do zbiornika sprężonego płynu. Gumę po prostu ułożono w środku w postaci odpowiednich pakietów. Widocznym efektem takiego podejścia byli widzowie, którzy mogli podejść do statku kosmicznego tuż przed startem. Kiedy w latach 60. XX wieku pierwsze amerykańskie pojazdy startowały w kosmos, pilot był jedynym człowiekiem w promieniu setek metrów od rakiety. Obsługa obserwowała start w bunkrze, bo eksplozja paliwa i utleniacza byłaby bardzo niebezpieczna.

Angielskie słowo rubber, czyli guma oznacza wycieracz. Wzięło się to z faktu, że pierwszym zastosowaniem gumy w tym kraju było wycieranie błędnie napisanych ołówkiem liter.

Zobacz też

Materiały