Jednostka administracyjna wprowadzona w Rosji przez cara Piotra Wielkiego. Na gubernie podzielone były również ziemie białoruskie, litewskie i ukraińskie zabrane przez Rosję w wyniku rozbiorów Polski. Od 1837 roku Królestwo Polskie zostało podzielone na 8 guberni (wcześniej składało się z 8 województw). Gubernie zniesione zostały po wyzwoleniu się Polski spod okupacji niemieckiej i austro-węgierskiej w 1918 roku. Na terenie ZSRR przetrwały nawet do 1929 roku.

Na czele guberni stał gubernator mianowany przez cara. Gubernie grupowały się w tzw. generał-gubernatorstwa (Królestwo Polskie np. tworzyło jako całość generał-gubernatorstwo warszawskie złożone z 10 guberni). Niższymi jednostkami podziału administracyjnego były: gmina, powiat i obwód (zniesiony w wyniku kolejnych reform administracyjnych).

Podział Królestwa Polskiego (oficjalnie: Priwislinskiego Kraju) na gubernie z 1914 roku:

• warszawska
• płocka
• kielecka
• radomska
• piotrkowska
• kaliska
• suwalska
• łomżyńska
• lubelska
• chełmska (utworzona w 1912 roku z części guberni siedleckiej i lubelskiej)

Gubernie na terenach zabranych przez Rosję w wyniku rozbiorów 1772-1795 (stan na 1914 rok):

Generał-gubernatorstwo wileńskie

• wileńska
• kowieńska
• grodzieńska (wraz z tzw. obwodem białostockim)
• kurlandzka
• mińska
• mohylewska
• witebska

na terenie generał-gubernatorstwa w Kijowie

• kijowska
• wołyńska
• podolska

Zobacz też

• Generalne Gubernatorstwo

Podział administracyjny Polski | Jednostki podziału administracyjnego

Guberniya | Gubernio | 구베르니야 | Kormányzóság | Goebernija | Gubernie | Губерния