Grenlandia (Kalaallit Nunaat) – terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie, o obszarze 2175,6 tys. km² (największa wyspa na świecie), pokrytej w 84% przez lodowiec (tylko 341,7 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 56,3 tys.

Stolicą Grenlandii jest Nuuk (dawna nazwa to Godthåb).

W 1978 duński parlament przyznał Grenlandii autonomię. W 1985 wyspa wystąpiła z Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (poprzedniczka Unii Europejskiej). Grenlandia jest członkiem Rady Nordyckiej.

Mieszkańcy wyspy to w 87% Inuici oraz europejczycy urodzeni na Grenlandii, pozostałe 13% stanowią Duńczycy i inni. Posługują się wieloma różnorodnymi dialektami języka inuktitut, którego jedna z form uznana została językiem urzędowym - ta urzędowa forma języka inuktitut oficjalnie nazywana jest językiem grenlandzkim. Wśród ludności powszechna jest również znajomość drugiego języka oficjalnego - duńskiego oraz, w mniejszym już stopniu, angielskiego (głównie w miastach). Mieszkańcy w większości są wyznania luterańskiego.

Historia

Zobacz osobny artykuł: Historia Grenlandii

Grenlandia_mapa.png

Polityka

Na mocy konstytucji duńskiej z 1953 Grenlandia jest integralną częścią Królestwa Danii posiadającą od 1979 szeroką autonomię. W gestii duńskich władz centralnych, które na Grenlandii reprezentuje wysoki przedstawiciel, są: sprawy konstytucji, obrony, polityki zagranicznej i monetarnej. Grenlandia wybiera 2 deputowanych do parlamentu duńskiego (Folketingu). Lokalnym organem władzy ustawodawczej jest Landsting (kadencja 4 lata, z wyborów powszechnych), władzy wykonawczej — rząd, odpowiedzialny przed Landstingiem. Główne partie polityczne: Siumut (naprzód), zał. 1977, socjaldemokryczna, zwolenniczka jak najszerszej autonomii Grenlandii w ramach Danii, Atassut (poczucie wspólnoty), zał. 1978, konserwatywno-liberalna, popiera bliskie związki z Danią, Wspólnota Ludzka (Inuit Ataqatigiit), zał. 1978, eskimoska partia niepodległościowa.

Zobacz też

• Odkrycia i badania Arktyki
• kraje nordyckie

Linki zewnętrzne

• GRENLANDIA.PL/FORUM - Forum Dyskusyjne
• Grenlandia - przewodnik
• Statistics Greenland - oficjalne statystyki Grenlandii
• Grenlandzka Rada Turystyki (po angielsku)
• Strona prawdziwego Św. Mikołaja (w kilku językach)
• Serwis turystyczny o Grenlandii (po angielsku)

Rada Nordycka | Terytoria autonomiczne świata | Grenlandia | Wyspy Oceanu Atlantyckiego | Wyspy Oceanu Arktycznego

Groenland | Grēneland | جرينلاند | Gronlandia | Groenlandia | Chheⁿ-tē | Grenland | Greunland | Гренландия | Grenlàndia | Grónsko | Grønland | Grønland | Grönland | Gröönimaa | Γροιλανδία | Greenland | Groenlandia | Gronlando | Groenlandia | گرینلند | Grønland | Groenland | Grenlandia - Kalaallit Nunaat | 그린란드 | Grenlando | Greenland | Groenlandia | ᐊᑯᑭᑦᑐᑦ | Гренланди | Grænland | Groenlandia | גרינלנד | Kalaallit Nunaat | Groenlandia | Grenlandija | Grönland | Groenland | グリーンランド | Grønland | Grønland | Gröönland | Gronelândia | Groenlanda | Гренландия | Groenlannia | Greenland | Grónsko | Grenlandija | Гренланд | Grenland | Grönlanti | Grönland | กรีนแลนด์ | Greenland | Grönland | Ґренландія | 格陵兰