Gleba - powierzchniowa powłoka litosfery, składająca się z luźnych cząstek mineralnych i organicznych, powietrza i wilgoci, wyróżniająca się tym, że zachodzą w niej przemiany materii mineralnej w organiczną i odwrotnie pod wpływem żyjących w niej i na niej organizmów roślinnych i zwierzęcych. Jej główną cechą jest żyzność, tj. zdolność zaspokajania odżywczych potrzeb żyjących na niej roślin przez dostarczanie im składników pokarmowych i wody. Szczególnie "żyzną" warstwą gleby jest próchnica - lecz nie dla wszystkich organizmów gdyż zawiera toksyczne pozostałości lub wydzieliny "gospodarza" .

Gleba to ożywiony twór przyrody złożony z fazy stałej, płynnej i gazowej w którym zachodzą ciągłe procesy rozkładu i syntezy związków mineralnych i organicznych, ich przemieszczanie się i akumulacja, a efektem zachodzących w niej procesów życiowych jest produkcja biomasy. W czasach pierwotnego rolnictwa była naturalnym tworem litosfery. Obecnie jest całkowicie przeobrażona lub wytworzona przez człowieka.

Gleba powstała pod wpływem czynników glebotwórczych i nadal jest przez nie modyfikowana. Proces powstawania gleby trwa cały czas i jest nieodłącznym elementem przemian zachodzących w ekosystemie. Gleba jest środowiskiem życia i źródłem składników odżywczych dla wielu gatunków mikroorganizmów i podziemnych organów roślin wyższych.

Badaniem gleb zajmuje się gleboznawstwo, a ich rozmieszczeniem przestrzennym - geografia gleb.

Zobacz też:

• edafon
• przegląd zagadnień z zakresu geografii
• profil glebowy, rodzaje gleb, żyzność gleby
• systematyka gleb

Linki zewnętrzne: Gęstość objętościowa gleby i jej znaczenie dla urodzajności (www.idarek.prv.pl)

Gleboznawstwo

Почва | Jordbund | Boden | Soil | Suelo | Grundo | Sol | Suolo | 土 | Solo (agricultura) | 土壤