Gender studies - studia których przedmiotem jest wieloaspektowa analiza problematyki płci i kwestii funkcjonowania w codziennym życiu ról i modeli społeczno-kulturowych. Studia te zajmują się opisem, analizą i dekonstrukcją przesądów związanych ze stereotypami kobiecości i męskości. Tematyka ta dotyczy wszystkich dziedzin życia i nauki, wzbogaca wiedzę akademicką, "odczarowuje" mity, rozszerza perspektywę oceny dorobku cywilizacyjnego z uwzględnieniem wkładu całej ludzkości, a nie tylko jej męskiej połowy.

Studia nad społeczną i kulturową tożsamością płci "Gender Studies" obejmują zajęcia z zakresu socjologii, psychologii, prawa, historii, teorii kultury, teorii literatury i innych dziedzin nauk humanistycznych. Łączy je wspólna postawa badawcza: wykładający prowadzą badania i analizują dokonania swojej dziedziny naukowej z perspektywy tożsamości płci. Studia stanowią nie tylko uzupełnienie dotychczasowej wiedzy o to, co było w niej pomijane z powodu wcześniejszego braku zainteresowania i braku badań nad sytuacją kobiet, ale niosą też propozycje nowego spojrzenia na dotychczasową naukę i kulturę, które uwzględnia obiektywną i subiektywną sytuację obu płci.

Gender studies oferując nietradycyjne rozumienie kodu kulturowego wpisują się w nurt bieżącej dyskusji w wielu społeczeństwach.

Ośrodkami badawczymi w Polsce, zajmującymi się teorią i tożsamością płciowości w znaczeniu gender studies są: Uniwersytet Warszawski w Warszawie (Jacek Kochanowski, Izabela Filipiak), Uniwersytet Łódzki w Łodzi (Magdalena Ujma, Iza Desperak), Uniwersytet Wrocławski we Wrocławiu (Dorota Majka-Rostek), Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Paweł Leszkowicz i Błażej Warkocki) oraz Uniwersytet Jagielloński w Krakowie (Patrycja Pogodzińska, Anna Gruszczyńska).

Krytyka

---

Gender studies mają także przeciwników, którzy kwestionują zdominowanie tej dyscypliny przez optykę feministyczną i wykluczenie męskiego spojrzenia na przedmiot badań. Zdaniem oponentów owa jednostronność skutkuje utratą obiektywizmu, dogmatyzmem i jałowością intelektualną, a także postępującym uskrajnianiem się interpretacji i niekiedy dryfowaniem w stronę ideologii nienawiści wobec mężczyzn. Krytyka ta jest jednak coraz mniej podstawna, gdyż po okresie faktycznej dominacji zainteresowania kobietami, wzrasta liczba prowadzonych w tej optyce badań nad męską płcią kulturową.

Nie zmienia to jednak faktu, że wiele koncepcji tworzonych w ramach "gender studies" stoi w ostrej sprzeczności ze współczesną biologiczną, genetyczną i socjologiczną wiedzą o naturalnych podstawach seksualności człowieka. Zwolennicy "gender studies" często przechodzą nad tym faktem do porządku dziennego, motywując to tym, że spojrzenie na seksualność ludzi w kategoriach nauk przyrodnicznych jest tylko pozornie neutralne kulturowo, a w rzeczywistości rzutuje nań kulturowy punkt widzenia, zawarty w samej, przyjmowanej na potrzeby tych nauk definicji pojęcia płeć. Biolodzy, genetycy i socjologowie twierdzą jednak, że ich badania są poparte tysiącami obserwacji i eksperymentów, podczas gdy badania prowadzone w ramach "gender studies" opierają się w głównej mierze na dość swobodnej, bardzo selektywnej analizie i interpretacji zjawisk czysto kulturowych, ukierunkowanej z góry na "udowodnienie" tez głoszonych przez ten kierunek badań.

Linki zewnętrzne

• Gender Studies - polska strona poświęcona problematyce gender
• uniGENDER

Nauki społeczne | Psychologia płci

Науки за пола | Gender Studies | Gender studies | Gender Studies | Studi di genere | Genderstudie | Genusvetenskap