Gdynia jest portowym miastem nadmorskim położonym nad odnogą
Morza Bałtyckiego,
Zatoką Gdańską w
województwie pomorskim, wchodzące w skład
Trójmiasta (wraz z
Gdańskiem i
Sopotem).
Jest jednym z najmłodszych polskich miast, zbudowano ją w celu zapewnienia Polsce morskiego okna na świat.
Dzielnice
Uchwalona
8 marca 1990 ustawa o samorządzie terytorialnym przywróciła po 40 letniej przerwie administrację samorządową na poziomie gminy. W tej samej ustawie, w art. 5 przewidziano również tworzenie jednostek pomocniczych – dzielnic, osiedli, sołectw. Gdynia jako jedno z pierwszych miast w Polsce skorzystała z tej możliwości, wprowadzając 8 maja 1991 do Statutu Miasta podział na 13 dzielnic: Śródmieście, Redłowo-Wzgórze Św. Maksymiliana, Orłowo-Mały Kack, Wielki Kack-Karwiny, Chwarzno-Wiczlino, Witomino, Działki Leśne, Grabówek-Leszczynki, Chylonia, Pustki Cisowskie-Demptowo, Cisowa, Obłuże, Oksywie-Babie Doły. Półtora roku później (9 grudnia 1992) Rada Miasta wprowadzając zmiany w Statucie podzieliła niektóre z dzielnic na mniejsze jednostki. Na przykład Śródmieście przekształcono w trzy odrębne dzielnice; Śródmieście Centrum, Śródmieście Kamienną Górę oraz Śródmieście Port. W wyniku tych podziałów liczba dzielnic w Gdyni wzrosła do 24. Kolejne, dwukrotne zmiany nastąpiły w 1998 w kwietniu połączono dotychczasowe dzielnice Chylonia i Chylonia Nowa w dzielnicę Chylonia, zaś w grudniu dzielnicę Port, która zajmowała duży obszar, ale była zamieszkana przez niewiele ponad 100 mieszkańców włączono do dzielnicy Śródmieście. W rezultacie tych ostatnich zmian liczba dzielnic zmniejszyła się do 22. Obecny kształt dzielnic jest przede wszystkim odzwierciedleniem tradycyjnych podziałów. Z tego powodu pojawiają się duże dysproporcje pomiędzy wielkością dzielnic zarówno pod względem powierzchni jak i liczby mieszkańców. Największą dziś dzielnicę – Chylonię zamieszkuje prawie 28.000 osób, gdy najmniejsza - Babie Doły liczy zaledwie 2,500 mieszkańców. Z kolei największy obszar zajmuje dzielnica Chwarzno-Wiczlino – 27,92 km², która jest aż 44 razy większa od najmniejszej Kamiennej Góry (0,63 km²).
Demografia
|
| | rok
| liczba mieszkańców
|
| 1921 | 5 400
|
| 1931 | 36 800
|
| 1936 | 83 800
|
| 1946 | 77 800
|
| 1950 | 103 500
|
| 1960 | 147 600
|
| 1970 | 191 500
|
| 1980 | 236 400
|
| 1990 | 251 500
|
| 2000 | 255 400
|
| 2004 | 253 324
|
| | ludności Gdyni według płci, 2004
|
| | osób | %
|
| mężczyźni | 121 112 | 47,8
|
| kobiety | 132 212 | 52,2
|
Edukacja
Atrakcje turystyczne i Muzea
Gdynia jest dosyć młodym miastem, nie posiada wielu zabytków.
Najstarszym budynkiem jest
13 wieczny kościół p.w.
św. Michała Archanioła na Oksywiu.
Warto również wspomnieć o
18 wiecznym neogotyckim zespole dworkowo-pałacowym na ulicy Folwarcznej w Małym Kacku (przebudowany w XIX wieku, obecnie pełni funkcje liceum), oraz drugim w Gdyni Kolibkach. Pierwsze wzmianki o posiadłości w Orłowie datują się na wiek
XIII, obecny pałac ze stajnią został zbudowany w pierwszej połowie XVIII wieku.
Interesujące także są: planowy urbanistyczny układ miasta oraz
modernistyczna zabudowa w centrum.
Dużą część Gdyni można obejrzeć z Kamiennej Góry (54 m. n.p.m.), a Zatokę Gdańską z nowo otwartej wieży widokowej na górze Donas znajdującej się w okolicach
Chwaszczyna (prowadzi do niej żółty szlak).
Warto również wymienić 1,5-kilometrowy bulwar nadmorski, molo oraz klif w Orłowie. Turyści często korzystają z wycieczek
wodolotem czy statkiem na
Hel, Westerplatte.
Z atrakcji Trójmiejskiego parku krajobrazowego warto wymienić przełom Rzeki Kaczej, rezerwat Kacze Łęgi, czy źródło Marii.
Muzea:
Instytucje i jednostki wojskowe
Przestępczość
W 2005 r. zarejestrowano w Gdyni 11,0 tys. przestępstw - o 5,2 tys. przestępstw (tj. o 32,1%) mniej niż w 2004 r., co może wskazywać na poprawę stanu bezpieczeństwa w Gdyni.
Dane porównawcze obrazujące liczbę przestępstw i kradzieży samochodów w stosunku do liczby mieszkańców Gdańska, Sopotu i Gdyni wskazują, że w dalszym ciągu utrzymuje się korzystna tendencja, według której Gdynia jest najbezpieczniejszym miastem na tle Trójmiasta.
Większość gdyńskich przestępstw została popełniona na Chyloni. Notowane są tu częste przypadki kradzieży czy pobicia. Do niebezpiecznych dzielnic zalicza się też Obłuże.
Sport
Nauta Gdynia (Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej "Nauta Gdynia") – klub piłkarski założony w
1983 r., występujący w niższych ligach piłkarskich okręgu gdańskiego. Klub powstał z inicjatywy braci Jerzego i Andrzeja Kwidzyńskich i opierał się na bazie pracowników Stoczniowego Zakładu Transportu Samochodowego. Blisko drużyny przez cały okres istnienia klubu był jej prezes oraz kierownik Wiesław Grota. Przez wiele lat o obliczu zespołu decydowali bracia: Stefan i Marian Rozengart oraz Krzysztof i Sławomir Wiśniewscy. Sezon
2000/
2001 zakończył się sukcesem w postaci awansu Nauty do V ligi, który to awans był wkładem w obchody 75-lecia
Stoczni Remontowej "Nauta" SA. Sezon
2002/
2003 klub zakończył na 5 miejscu w rozgrywkach V ligi, co było jego największym sukcesem. W przerwie zimowej sezonu
2003/
2004, na skutek braku finansowego zaplecza, zespół wycofał się z rozgrywek i został rozwiązany. Drużyna Nauty swoje mecze rozgrywała na boisku
Ogniska TKKF Checz w
Gdyni Chylonii. Brak własnego boiska oraz zaplecza finansowego, w sposób zasadniczy uniemożliwiało założenie drużyn młodzieżowych oraz utrudniało funkcjonowanie drużyny. Przez drużynę Nauty przewinęło się wielu znanych na Wybrzeżu zawodników i wychowanków
Arki bądź
Bałtyku Gdynia, m.in wieloletni trener zespołu
Zbigniew Bieliński oraz ostatni trener
Tomasz Kożuchowski, a także zawodnicy
Mirosław Bartlewski,
Radosław Kasprzak,
Roman Tomaszewicz,
Grzegorz Janzen,
Waldemar Stanik,
Ireneusz Michalik i
Zbigniew Figura.
Historia
Wybitni obywatele miasta
- Antoni Abraham – król Kaszubów, obrońca polskości Pomorza *
- Danuta Baduszkowa – reżyser teatralny, budowniczy nowego Teatru Muzycznego w Gdyni *
- Karol Olgierd Borchardt – marynarz, pedagog Wyższej Szkoły Morskiej, autor książek morskich (m.in. "Znaczy Kapitan", "Kolebka nawigatorów") *
- Maciej Brzeski – wiceprezydent Gdyni *
- Franciszka Cegielska – prezydent Gdyni, a także (miedzy innymi) delegatka do Rady Europy, przewodnicząca Sejmiku Wojewódzkiego, minister zdrowia *
- Stanisław Dąbek – pułkownik Wojska Polskiego, "pierwszy i niezapomniany żołnierz kampanii 1939 r." *
- Kazimierz Demel – biolog, pionier polskich badań na morzu, twórca polskiej oceanografii biologicznej *
- Iwo Gall – reżyser, pedagog, twórca teatralny *
- Henryk Giełdzik – pionier okrętownictwa, twórca pierwszego okrętowego biura projektowego, projektant pierwszych statków polskiej konstrukcji, polski przedstawiciel "Bureau Veritas".
- Hilary Jastak – przyjaciel i pierwszy kapelan "Solidarności", charyzmatyczny duchowny, wielokrotnie odznaczany *
- Kazimierz Jurkiewicz – kapitan żeglugi wielkiej, 32 lata przepracował na "Darze Pomorza" *
- Augustyn Krauze – pierwszy burmistrz miasta Gdyni *
- Eugeniusz Kwiatkowski – budowniczy miasta Gdyni, minister przemysłu i handlu, wicepremier i minister skarbu *
- Konstanty Matyjewicz-Maciejewicz – kapitan żeglugi wielkiej, ostatni komendant "Lwowa" i pierwszy "Daru Pomorza", Kapitan Kapitanów *
- Witold Mężnicki – dziennikarz i księgarz *
- Marian Mokwa – artysta-malarz, marynista *
- Gustaw Orlicz-Dreszer – generał dywizji *
- Bolesław Polkowski – ekonomista, autor pierwszych roczników statystycznych Gdyni *
- Włodzimierz Prohaska – pierwszy dyplomowany architekt Gdyni *
- Jan Radtke – pierwszy wójt Gdyni *
- Teresa Remiszewska – jachtowy kapitan żeglugi wielkiej, prekursorka samotnego kobiecego żeglarstwa w Polsce *
- Bolesław Romanowski – oficer Marynarki Wojennej, bohater II wojny światowej, budowniczy i pierwszy kapitan "Zawiszy Czarnego" *
- Julian Rummel – inżynier budowy okrętów, pionier idei Gdyni, organizator i pierwszy dyrektor "Żeglugi Polskiej" *
- Juliusz Sieradzki – jachtowy kapitan żeglugi wielkiej, olimpijczyk, trener i wychowawca polskich żeglarzy, konstruktor jachtów *
- Franciszek Sokół – komisaryczny zarządca Gdyni *
- Mamert Stankiewicz – kapitan żeglugi wielkiej, publicysta, komendant "Lwowa", "Znaczy Kapitan" *
- Antoni Suchanek – artysta-malarz, wybitny marynista *
- Jan Śmidowicz – inżynier, specjalista budownictwa wodnego *
- Leonid Teliga – żeglarz, lotnik, dziennikarz, pisarz, pierwszy Polak, który samotnie opłynął świat *
- Józef Unrug – dowódca Floty, dowódca Obrony Wybrzeża we wrześniu 1939 r. *
- Tadeusz Wenda – projektant i budowniczy portu morskiego *
- Mariusz Zaruski – generał kawalerii, żeglarz, marynarz, taternik, pisarz i poeta *
- Teofil Zegarski – filozof, pedagog, twórca pierwszej gdyńskiej szkoły średniej *
- Stefan Żeromski – prozaik, dramatopisarz, publicysta *
Baseny portowe (kolejno od południa)
- Basen Jachtowy im. M. Zaruskiego
- Awanport
- Basen I (Basen Prezydenta)
- Basen II (Basen inż. Wendy)
- Basen III (Basen Węglowy)
- port wewnętrzny
- Basen IV (Basen marsz. Piłsudskiego)
- Basen V (Basen min. Kwiatkowskiego)
- Basen VI
- Basen VII
- Basen VIII
- Basen IX (Stocznia Marynarki Wojennej)
- Awanport
- Basen X (port wojenny)
- Basen XI (port wojenny)
- Basen XII (nieistniejący przy nasadzie mola)
Współpraca międzynarodowa
Miasta partnerskie Gdyni:
retro_gdynia_koscierzyna.jpg
Imię nosiły, lub noszą
Zobacz też
Linki zewnętrzne
Gdynia
Гдиня | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Gdiniô | Civitas Gdinensis | Gdiņa | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Gdynia | グディニャ | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Gdynia | Гдыня | Gdynia | 格丁尼亚