article

Głogów (niem. Glogau, czes. Hlohov, węg. Galagonyás) to miasto powiatowe (patrz: powiat głogowski) w południowo-zachodniej Polsce, od 1999 w północnej części województwa dolnośląskiego, nad Odrą. Głogów jest szóstym co do wielkości miastem w województwie. W roku 2005 liczba ludności Głogowa wynosiła 71 312. Nazwa miasta pochodzi od głogu. W mieście znajduje się również siedziba władz gminy wiejskiej Głogów.

Głogów składa się z następujących osiedli: Brzostów, Chrobry, Górków, Hutnik, Kopernik, Kościuszki, Krzepów, Nosocice, Ostrów Tumski, Paulinów, Piastów Śląskich, Przemysłowe, Słoneczne, Sportowe, Stare Miasto, Śródmieście, Widziszów, Żarków. W granicach administracyjnych Głogowa są również dwie opuszczone wsie: Biechów i Wróblin Głogowski.

Niemiecka nazwa Glogau w odniesieniu do współczesnego miasta stopniowo wychodzi z użytku w języku niemieckim na rzecz nazwy polskiej. Czeska nazwa, Hlohov, jest obecnie rzadko używana.

Struktura powierzchni

Miasto stanowi 7,98% powierzchni powiatu. Według danych z 31 grudnia 2003, Głogów ma obszar 35,37 km².
W tym:
  • użytki rolne - 36,5%:
    • grunty orne - 25,8%
    • sady - 0,4%
    • łąki - 6,0%
    • pastwiska - 4,3%
  • lasy - 0,4%.

Miasto stanowi 7,9% powierzchni powiatu.

Środowisko przyrodnicze

Głogów usytuowany jest w północnej części woj. dolnośląskiego, na pograniczu Pradoliny Barucko-Głogowskiej i Wzgórz Dalkowskich. Prawie w całości obecne miasto leży na lewym brzegu Odry, choć kiedyś jego zasadniczy trzon znajdował się na Ostrowie Tumskim otoczonym ramionami rzeki. Występują tu dwie jednostki morfologiczne:

  • wysoczyzna plejstoceńska, będąca przedłużeniem północnego stoku Wzgórz Dalkowskich,
  • dolina Odry, stanowiąca część Pradoliny Barucko-Głogowskiej,

Walory przyrodnicze miasta stanowią: szata roślinna i zwierzęca, gleby, wody i urozmaicony krajobraz. System zieleni tworzą parki (wokół Starego Miasta i kanału Sępolno), zieleń łęgowa nad Odrą i Ostrowie Tumskim, niewielkie kompleksy lasów, ogrody działkowe oraz w ostatnich latach system zieleni izolacyjnej wokół hut miedzi. W obrębie miasta znajdują się trzy pomniki przyrody. Tereny nadodrzańskie stanowią biologicznie czynne kompleksy i są ostoją ptactwa wodnego. Podstawowe kompleksy rośli występują w następujących głównych grupach (W.Szafer) :

  • roślinność dna doliny Odry, którą tworzą zarośla wierzbowe. Wyższe terasy doliny Odry zajmują przeważnie łąki i lasy (przeważnie liściaste),
  • roślinność Wzgórz Dalkowskich, w pobliżu których przebiegają granice naturalnych zasięgów drzew (świerk górski, jodły, olszy szarej). Wzgórza porastają lasy świerkowe i bukowe,
  • na południe i południowy zachód od pasa Wzgórz Dalkowskich rozciąga się jednostajnie płaska kraina torfowisk,

Lasy w Głogowie zajmują ok. 30ha. Nie tworzą one zwartego kompleksu i w niewielkich skupiskach rozmieszczone są na obrzeżach miasta, głównie w pasie nadodrzańskim. Dominują lasy liściaste. Wśród lasów najwięcej cech naturalnych mają łęgi.

Jakość środowiska wpływa znacząco na samopoczucie i zdrowie jego mieszkańców. Ogólnie w ostatnich latach ulega poprawie. Inwestycje proekologiczne w Hucie Miedzi (“Modernizacja Wydziału Ołowiu”, “Instalacja odsiarczania elektrociepłowni HM “Głogów”) oraz coraz częstsze wykorzystywanie do celów grzewczych i technologicznych paliw ekologicznych ograniczyły emisję zanieczyszczeń do atmosfery.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 69 366 100 35 754 51,5 33 612 48,5
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) 		1961,2 1010,9 950,3

Według danych z roku 2002, średni dochód na mieszkańca wynosił 1992,34 zł.

Wśród mieszkańców miasta, 13 994 (20%) ma poniżej 18 lat, zaś 57 692 (80%) powyżej 18 lat. Czasowo jest zameldowanych w Głogowie 1009 osób, w tym 26 cudzoziemców zameldowanych powyżej 2 miesięcy. Od roku 2001 obserwuje się praktycznie stałą liczbę urodzeń, ok. 640 dzieci rocznie.

Historia

Glogow zamek.jpg

Przypuszcza się, że osada Lugidunum z mapy Ptolemeusza może być Głogowem. Miejscowość Lugidunum została odwzorowana w dziele "Geografia" Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142- 147 naszej ery . O tym, że miejscowość ta była Głogowem, informuje kompendium Lexicon Universale oraz wynika to z jej położenia względem innych zidentyfikowanych miejscowości Śląska. Inne źródła identyfikują jednak Lugidunum z Legnicą.

Głogów jest jednym z najstarszych miast Polski. Gród założony został już w X wieku, przez słowiańskie plemię Dziadoszan. Był położony na prawy brzegu Odry i zbudowany był z kamieni, drewna i ziemi. Został on zdobyty przez Mieszka I, który stworzył nowy gród w okolicach obecnego Ostrowa Tumskiego.

Pierwsze wzmianki o Głogowie pochodzą z 1010, z kroniki Thietmara, kiedy to miasto najechali Niemcy pod rządami cesarza Henryka II. Gród został ponownie oblężony przez Niemców w 1017. Najsłynniejszą z walk o Głogów jest obrona miasta w 1109 roku przed wojskami cesarza Henryka V (patrz: Obrona Głogowa). W roku 1157 Głogów zdobyty został przez Fryderyka I Barbarossę, który spalił gród.

W roku 1180, pod rządami Konrada I Głogowskiego, syna Władysława Wygnańca, odbudowany Głogów stał się stolicą Księstwa Głogowskiego, zaś w 1253 Konrad II kazał założyć w miejscu istniejących na lewym brzegu rzeki osad miejscowość z prawem miejskim magdeburskim.

Glogow kosciol Bozego Ciala.jpg W XVI wieku wymarła głogowska linia Piastów śląskich, której ostatnim przedstawicielem był Jan II Szalony. W latach 1491-1506 rządzili tu Jagiellonowie, Jan Olbracht i Zygmunt Stary, późniejsi królowie polscy. Później zaś miasto poddane zostało Habsburgom. W połowie XVII wieku, w czasie wojny trzydziestoletniej, Głogów zamieniony został w twierdzę. Był oblegany i zdobywany przez wojska pruskie, francuskie, rosyjskie, szwedzkie i austriackie. Od roku 1740 podlegał pruskim Hohenzollernom. W czasie wojen napoleońskich kwaterowały tu polskie oddziały Henryka Dąbrowskiego, odwiedził go również trzykrotnie sam Napoleon. Umocnienia twierdzy zahamowały na wiele lat rozwój miasta.

Glogow kosciol sw. Mikolaja.jpg W XIX wieku starano się o zniesienie umocnień, lecz dopiero w 1873 udało się przesunąć ich granice na wschód, a w 1902 zostały one zniesione, co umożliwiło normalny jego rozwój. W 1939 Głogów liczył 33000 mieszkańców.

W 1945 miasto zostało ponownie zamienione w twierdzę przez władze hitlerowskie. Głogów był przez 6 tygodni oblegany przez wojska radzieckie i został w 95 procentach zniszczony. W wyniku postanowień konferencji jałtańskiej miasto zostało przyłączone do Polski i w maju 1945 przybyli do Głogowa pierwsi powojenni osadnicy, którzy zastali jedynie ruiny i zgliszcza. Odbudowa miasta nie została dokończona do tej pory. Gwałtownemu przeobrażeniu i rozwojowi uległo dopiero po decyzji o budowie huty miedzi, zapoczątkowanej w 1967 r. Huta jest wciąż największym zakładem przemysłowym miasta.

Od 1945 do 1950 Głogów należał do województwa wrocławskiego, zaś w 1950 włączony został do nowopowstałego województwa zielonogórskiego. Od 1975 do 1998 należał do województwa legnickiego. Do województwa dolnośląskiego należy od reformy administracyjnej w 1999.

Symbole miejskie

  • Flaga i barwy miasta Głogowa:

Barwami Miasta Głogowa są kolory biały i czerwony. Flagą miasta jest szachownica w kolorach białym i czerwonym o kształcie prostokątnym i ilości pól 8 x 5. Stosunek szerokości flagi do jej długości wynosi 5 : 8

  • Herb:

Herb wyobraża tarczę dzieloną w krzyż prosty na cztery pola, z małą centralną tarczą, na której po środku widnieje złoty inicjał "G" na czerwonym tle. Pierwsze pole tarczy jest niebieskie i przedstawia Madonnę w koronie trzymającą berło i Dzieciątko stojąc na srebrnym półksiężycu. Całość w aureoli promienistej koloru złotego. W drugim polu znajduje się na złotym tle śląski czarny orzeł bez korony, z rozpostartymi skrzydłami. W poprzek na piersi orła widnieje srebrny półksiężyc, na nim krzyż. Trzecie pole czerwone, na nim czarny łeb bawołu zwrócony do przodu. Czwarte pole niebieskie, na nim kruk siedzący na złotej gałęzi z trzema sękami. Kruk skierowany do wewnątrz.

Opisy symboli znajdujących się na herbie:

- Madonna w koronie trzymająca berło i Dzieciątko stojąc na srebrnym półksiężycu. Madonna to patronka kolegiaty - najstarszej głogowskiej świątyni, która pamięta jeszcze czasy Piastów. Postać Madonny pojawia się na pieczęciach miejskich Głogowa już od 1326r.

- Czarny orzeł bez korony to orzeł Piastów Śląskich. Orzeł był symbolem uniwersalnym i bardzo popularnym wówczas bowiem symbolizował sobą siłę, odwagę, mądrość i sprawiedliwość.

- Czarna głowa byka (bawołu). Motyw z bykiem był wielokrotnie przedstawiany na monetach bitych w mennicy głogowskiej. Głowa byka była godłem królewskiego starosty księstwa głogowskiego Hansa von Loos, który sprawował również nadzór nad mennicą miejską.

- Kruk. Wizerunek Kruka pojawił się na pieczęci miejskiej miasta 17 marca 1490r. Kruk siedzący na srebrnej gałęzi to godło rodu Korwinów, którzy panowali w Głogowie. W XV wieku herb podarowali miastu.

- Litera „G" - inicjał miasta.

  • Hejnał:
Hejnał miasta Głogowa został skomponowany przez Pana Kazimierza Walendzika w 1978 roku.

Źródło: Statut Miasta Głogowa

Gospodarka

Gmina Miejska Głogów zalicza się do miast o wyraźnie rozwiniętej funkcji przemysłowej, jest jednym z centralnych miast Legnicko-Głogowskiego Zagłębia Miedziowego. Głównym sektorem gospodarki jest hutnictwo miedzi. Potencjał ekonomiczny skupiony jest przede wszystkim w jednym przedsiębiorstwie - Hucie Miedzi „Głogów”, które angażuje około 20 procent osób czynnych zawodowo.

Sami mieszkańcy przejawiają dużą gospodarność. Świadczy o tym ilość podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w mieście. Obecnie jest ich około 7 000. Dominują branże związane z handlem, obsługą nieruchomości, budownictwem, produkcją i transportem. Najwięcej ludzi pracuje w przemyśle, budownictwie, ochronie zdrowia, handlu i usługach.

Władze lokalne uchwaliły, iż celem strategicznym jest zapewnienie jak najlepszych warunków do zwiększania aktywności gospodarczej w Głogowie poprzez oferowanie korzyści dla inwestorów lokujących działalność gospodarczą na terenie miasta. Jedną z metod stwarzania przez samorządy lokalne zachęt dla inwestorów są ulgi i zwolnienia z podatków lokalnych. Stąd też Rada Miejska w Głogowie w kwietniu 1999 roku wprowadziła zwolnienie z podatku od nieruchomości dla nowopowstałych podmiotów gospodarczych, prowadzących działalność produkcyjną lub usługową. Główne cele jakie Zarząd Miasta chce osiągnąć poprzez wprowadzenie ulg podatkowych, to:

  • zmiana struktury gospodarczej (stworzenie alternatywy dla monokultury miedziowej);
  • ożywienie gospodarcze Głogowa;
  • przyciągniecie kapitału inwestycyjnego do miasta;
  • tworzenie nowych miejsc pracy.

Handel w Głogowie:

Szkolnictwo ponadgimnazjalne i wyższe

Szkoły ponadgimnazjalne

Uczelnie wyższe

Zabytki

Glogow ratusz.jpg | Glogow kolegiata.jpg Główny artykuł: zabytki Głogowa

Kultura i sztuka

Głogów jest miejscem wielu ważnych wydarzeń o charakterze kulturalnym, m.in.: Międzynarodowe Głogowskie Spotkania Jazzowe, koncerty w ramach festiwalu Wratislavia Cantans, Zamkowe Spotkania Chóralne a także Przegląd Kultury Polskiej "Kresy". Na terenie maista działa wiele instytucji i stowarzyszeń upowszechniających kulturę i sztukę wśród mieszkańców miasta i regionu, a także reprezentujących miasto Głogów na arenie krajowej i międzynarodowej.

Do najważniejszych podmiotów działających w sferze kultury, zaliczyć można:

  • Miejski Ośrodek Kultury
  • Miejska Biblioteka Publiczna
  • Muzeum Archeologiczno-Historyczne
  • Towarzystwo Ziemi Głogowskiej
  • Głogowskie Stowarzyszenie Literackie
  • Centrum Edukacji Kulturalnej i Artystycznej MAYDAY
  • Stowarzyszenie "Chór Beati Cantores"
  • Zakładowa Orkiestra Dęta "Huty Miedzi Głogów"
  • Stowarzyszenie Wolnej Sztuki
  • Muzyczne Stowarzyszenie Ziemi Głogowskiej im. Estelli Wolańskiej
  • Spółdzielczy Dom Kultury "PEGAZ"
  • Fundacja Odbudowy Teatru im. Andreasa Gryphiusa w Głogowie

Patronem miasta jest Św. Mikołaj. Został on patronem miasta z chwilą powstania tu kościoła P.W. Św. Mikołaja (XIII w.)

Media

W Głogowie działają:
  • Radio:
Radio Elka Głogów; Radio Plus Głogów - 107.3

  • Prasa:
Tygodnik Głogowski, Gazeta Lubuska, Gazeta Wrocławska, Tygodnik Gminny

  • Telewizja MASTER

Współpraca międzynarodowa

Miasta partnerskie

Znani głogowianie

Sąsiednie gminy

Głogów (wiejska), Kotla, Żukowice, Jerzmanowa.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Głogów

Глогов | Hlohov | Głogów | Głogów | Głogów | Głogów | Głogów | Głogów | Głogów | Głogów | Glogovia | Gloguva | Głogów | Głogów | Głogów | Głogów | グウォグフ | Glogow | Glogau | Głogów | Głogów | Głogów

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Głogów".

Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world