Friedrich Hayek

Friedrich August von Hayek (ur. 8 maja 1899, zm. 23 marca 1992), ekonomista austriacki, laureat Nagrody Nobla 1974.

W czasie I wojny światowej służył w armii Austro-Węgier na froncie włoskim, nad rzeką Piawą.

Studiował na uniwersytecie w Wiedniu (prawo, ekonomię i socjologię), tam również obronił doktoraty z prawa (1921) i nauk politycznych (1923).

W latach 1923-1924 pracował na Uniwersytecie w Nowym Jorku.

W latach 1931-1949 pracował w London School of Economics. Pozostał w Wielkiej Brytanii po Anschlussie Austrii, w 1938 przyjął obywatelstwo (poddaństwo) brytyjskie, w 1944 został wybrany na członka Akademii Brytyjskiej.

W 1947 założył Towarzystwo Mont Pelerin i został jego przewodniczącym.

Po wojnie był profesorem uniwersytetu w Chicago (1950-1962), następnie uniwersytetu we Fryburgu Bryzgowijskim (1962-1968 i 1977-1992), a także Salzburgu (1968-1977).

Poglądy

Jego pisarstwo obejmowało: problemy ekonomiczne (teoria cen, koniunktury i pieniądza), polityka ekonomiczna, filozofia polityczna, teoria prawa, metodologia nauk i psychologii. Neoliberalizm to doktryna krytyki państwa oparta na zasadach „leseferyzmu”. Gospodarka zaś oparta była na prawie popytu i podaży. Należało utworzyć czy ustalić system miar i wag. Najlepiej byłoby zorganizować usługi: opieka zdrowotna, budowa dróg, a państwo powinno odpowiadać za pomoc charytatywną. Państwo również powinno: dbać o ochronę środowiska naturalnego, rozwijać program szkoleń, zwalczać monopole i inne formy bezprawnej walki o rynki. Wyróżniało się wtedy 2 nurty: lewicowy – sprawiedliwość w dochodach i konserwatywny – wolnokonkurencyjna gra rynkowa, progresywne podatki, obowiązek ubezpieczania, ochrona pracowników. Opowiadał się za teorią podziału władz. Był za dwiema oddzielnymi izbami parlamentu i ideą praworządności. Wolność łączyła się z odpowiedzialnością, miała chronić nienaruszalność prywatności.

Kontynuował tradycje tzw. austriackiej szkoły w ekonomii, współtworząc zarazem tzw. nową szkołe wiedeńską. Był przeciwnikiem interwencji państwa w gospodarkę. Niektóre prace:

Prices and Production (1931)
''The Pure Theory of Capital (1941)
Droga do niewolnictwa (1944, wydanie polskie 1974)
Individualism and Economic Order (1948)
Konstytucja wolności (1960, wydanie polskie - poza oficjalnym obiegiem - 1987)
Law, Legislation and Liberty (1978)
Unemployment and Monetary Policy: Government as Generator of the Business Cycle (1979)
Zgubna pycha rozumu. O błędach socjalizmu (1988, wydanie polskie 2004)

W 1974 otrzymał Nagrodę Nobla za pionierskie prace nad teorią fluktuacji monetarnych i ekonomicznych oraz za wnikliwą analizę współzależności zjawisk ekonomicznych, społecznych i instytucjonalnych. Wraz z nim uhonorowano Gunnara Myrdala.

Hayek był doktorem honoris causa uniwersytetu Rikkyo (Tokio) i uniwersytetu w Salzburgu, honorowym członkiem London School of Economics i Austriackiej Akademii Umiejętności i honorowym senatorem Uniwersytetu Wiedeńskiego.

Zobacz też

historia myśli ekonomicznej

Źródła

bibliografia Friedricha Augusta von Hayeka
sylwetka w języku polskim
Beata Tarnowska (red.), Nagrody Nobla. Leksykon PWN, Warszawa 2001
Krzysztof Kostro Hayek kontra socjalizm. Debata socjalistyczna a rozwój teorii społeczno-ekonomicznych Friedricha von Hayeka

Linki zewnętrzne

Can We Still Avoid Inflation?
Why I Am Not a Conservative
F.A. Hayek - Dlaczego nie jestem konserwatystą polskie tłumaczenie tekstu

Austriaccy ekonomiści | Nobliści - ekonomia | Myśliciele polityczni

Gourt Home::Gourt :: Friedrich Hayek

Poglądy

Zobacz też

Źródła

Linki zewnętrzne