Endoskopia

Endoskopia - dziedzina medycyny zajmująca się badaniem wnętrza ciała ludzkiego przy wykorzystaniu endoskopów (aparatów umożliwających doprowadzenie światła oraz optyki do wnętrza przewodu pokarmowego, oddechowego oraz jam ciała). Jednym z prekursorów endoskopii był Jan Mikulicz-Radecki.

Badania endoskopowe polegają na wprowadzaniu do wnętrza ciała pacjenta światłowodu (o przezroczystym plastikowym płaszczu), za pomocą którego można obserwować wewnętrzne struktury. W technice tej można także wykonywać różnego rodzaju zabiegi i badania. Pierwsze badanie endoskopowe przełyku i żołądka nastąpiło w roku 1957 na Uniwersytecie Michigan w wykonaniu Hirchowitza, Curtisa i Petersa. Natomiast sama koncepcja endoskopii (zaglądania do ludzkiego ciała przez rurę) pojawiła się już na początku naszego wieku.

W najnowszych technologiach, czasem zupełnie rezygnuje się ze światłowodów na rzecz miniaturowej kamerki CCD, umieszczanej na wprowadzanym do pacjenta koniuszku endoskopu.

Istnieją obecnie w użytku również sztywne endoskopy (rigid endoscopes), które w kanale zawierają serie soczewek. Dają one obraz znacznie lepszej jakości niż endoskopy światłowodowe 2.3, ale stosuje się je głównie w laparoskopach i artroskopach.

Badania endoskopowe

Badania układu oddechowego

Bronchoskopia - badanie wnętrza tchawicy i oskrzeli, umożliwia wykrycie zmian chorobowych w obrębie tych narządów (owrzodzeń, zwężeń, guzów, nacieków nowotworowych lub zapalnych). Możliwe jest również pobieranie próbek wydzieliny z oskrzeli oraz wycinków błony śluzowej do badań histopatologicznych.

Laryngoskopia - badanie krtani.

Badania przewodu pokarmowego

Gastroskopia (inaczej panendoskopia) - badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego. Umożliwia diagnostykę schorzeń przełyku, żołądka i dwunastnicy, takich jak wrzody żołądka i dwunastnicy, nowotwory, a także pobieranie wycinków błony śluzowej do badań histopatologicznych i tamowanie niewielkich krwawień.

ezofagoskopia - wziernikowanie przełyku,
gastroskopia - wziernikowanie żołądka,
gastroduodenoskopia - wziernikowanie żołądka i dwunastnicy,
duodenoskopia - wziernikowanie dwunastnicy,
intestinoskopia - wziernikowanie jelita czczego.

Kolonoskopia - badanie jelita grubego (okrężnicy).
Dzieli się ona zależnie od zaawansowania badania na

anoskopię - wziernikowanie końca odbytnicy,
rektoskopię - wziernikowanie odbytnicy,
rektoromanoskopię - rektoskopię rozszerzoną o końcowy odcinek esicy,
sigmoidoskopię - rektoskopię rozszerzoną o esicę,
kolonoskopię - badanie całego jelita grubego.

Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna - badanie umożliwiające diagnostykę schorzeń dróg żółciowych.

Endoskopia kapsułkowa - badanie umożliwiajace diagnostykę całego jelita cienkiego. W odróżnieniu od innych badań endoskopowych, nie używa się do tego celu fiberoskopu w postaci giętkiej rury. Pacjent połyka specjalną metalową kapsułkę, zawierającą w sobie miniaturową kamerę, która, przechodząc przez przewód pokarmowy pacjenta, wykonuje ok.50000 zdjęć. Zdjęcia te są przekazywane do urządzenia zamocowanego na brzuchu pacjenta. Po przejściu przez układ pokarmowy, kapsułka jest wydalana. Główna wadą tego badania jest niemożność pobierania wycinków do badań histopatologicznych.

Inne badania endoskopowe

Artroskopia - wziernikowanie stawu, np. kolanowego.

Kolposkopia - wziernikowanie pochwy i szyjki macicy. Pomaga w rozpoznawaniu ciąży pozamacicznej, guzów jajnika czy endometriozy. Cystoskopia - wziernikowanie pęcherza, cewki moczowej, moczowodów oraz prostaty (u mężczyzn). Przez cewkę moczową wprowadza się cystoskop, umożliwiający oglądanie jej wnętrza. Celem tego badania może być rozpoznanie zakażeń, polipów, nowotworów złośliwych, kamicy nerkowej. Laparoskopia - badanie wnętrza jamy otrzewnej, np. żołądka, wątroby, żeńskich organów płciowych, itp. Endoskop wprowadza się w tym przypadku przez niewielkie nacięcie brzucha. Endoskopia igłowa, np. endoskopia oczna, angioendoskopia, korzystająca z ultracienkich włókien optycznych, umożliwiających oglądanie np. wewnętrznych struktur oka czy zastawek serca i naczyń wieńcowych.

Operacje endoskopowe

Endoskopia, oprócz oglądania wnętrza narządów, umożliwia również wykonywanie niektórych operacji, takich jak polipektomia (usunięcie pojedynczego polipu np. z jelita grubego), papillotomia (nacięcie brodawki Vatera), appendektomia (wycięcie wyrostka), cholecystektomia (wycięcie woreczka żółciowego), usunięcie kamieni z przewodów żółciowych, splenektomia (wycięcie śledziony), tamowanie niewielkich krwawień np. z wrzodów żołądka.

Linki zewnętrzne

Kolposkopia