Dywiz czyli łącznik to znak pisarski – czcionka lub font, o oczku w kształcie poziomej kreski biegnącej mniej więcej na wysokości środkowej linii pisma (górnej krawędzi liter minuskułowych bez wydłużeń górnych) lub trochę poniżej tej linii. Ma długość ok. 1/4 do 1/3 firetu. Przypomina znaki minus lub myślnik, przy czym za prawdziwy myślnik uważa się trochę dłuższe kreski – półpauzę ( – dostępny z klawiatury systemu Windows jako alt+0150) i pauzę ( — dostępny z klawiatury systemu Windows jako alt+0151). Dywiz biegnie dokładnie na tej samej wysokości, co myślniki, lub minimalnie poniżej a z racji tego, że jest niewielkim znakiem, jest często od nich trochę grubszy. Dywiz jest najkrótszy spośród wszystkich znaków w postaci kreski. Minus nie jest ściśle rzecz biorąc znakiem interpunkcyjnym ale matematycznym i biegnie na innej wysokości — jest powiązany z innymi znakami matematycznymi: plusem, znakiem równości, kreską ułamkową. Chociaż dywiz i znak minusa to dwa różne znaki pisarskie, w praktyce używa się tego samego znaku dostępnego na standardowej klawiaturze lub w systemie operacyjnym Windows za pomocą skrótu alt+045.

Dywiz stosowany jest przy dzieleniu i przenoszeniu wyrazu do następnej linii lub przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych (złożonych) i styka się zawsze bezpośrednio z innym znakiem drukowalnym, a ze spacją co najwyżej z jednej strony i tylko w wyjątkowych sytuacjach (np. w postaci: "jedno- lub dwuczłonowy"). Inaczej mówiąc, dywiz jest znakiem wewnątrzwyrazowym lub międzywyrazowym, ale nigdy międzywyrażeniowym i dlatego nie zalicza się go do znaków interpunkcyjnych. Do dialogów dywizu nie powinno się używać, pomijając względy językowe, również dlatego, iż jest wyraźnie za krótki.

W języku polskim przy przenoszeniu wyrazów złożonych, gdy przeniesienie wypada na dywizie, powtarza się dywiz na początku następnej linii. Ponadto, przy przenoszeniu wyrazów złożonych, wręcz wskazane jest przenoszenie właśnie na dywizie.

Dywiz stosowany jest również w wyrazach zawierających liczby np. 27-krotny, K-219 oraz do łączenia końcówek fleksyjnych lub przyrostków ze skrótowcami np. PAN-u, ZMP-owiec. Jednak w tego typu przypadkach przenoszenie na dywizie jest niezalecane, gdyż wygląda tu nienaturalnie i utrudniałoby czytanie tekstu.

Dywizu używa się ponadto wewnątrz nazw chemicznych, kodów pocztowych, numerów telefonów, itp..., natomiast przy podawaniu zakresów liczbowych (od...do) zamiast dywizu stosuje się myślnik (z reguły w jego krótszej postaci, czyli jako półpauzę).

Inne nazwy dywizu to: znak przeniesienia, mała kreska, łącznik oraz tiret (z franc. tiré).

Zobacz też

• pauza (znak typograficzny)
• przegląd zagadnień z zakresu DTP
• typografia

DTP

Bindestrich | Hyphen | Trait d'union | Kötőjel | ハイフン | Divis | Loyeure