Dwunastnica (łac. duodenum) u człowieka to organ długości 25-30 cm, uchodzący z żołądka i stanowiący początkowy odcinek jelita cienkiego. Górny koniec dwunastnicy łączy się z odźwiernikiem, dolny przechodzi w jelito czcze. Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego. Z kształtu przypomina literę C, a raczej podkowę zwróconą wypukłą częścią ku stronie prawej, wklęsły obwód obejmuje głowę trzustki. Do górnego odcinka dwunastnicy wpada przewód żółciowy i przewód trzustkowy.

Funkcja

Do dwunastnicy przechodzi miazga pokarmowa z żołądka i tu miesza się z wydzieliną trzustki (sokiem trzustkowym) i wątroby (żółcią) trawiąc pokarm na mleczko pokarmowe . Przewód trzustkowy i wątrobowy kończą się wspólnie w dwunastnicy, gdzie tworzą w jej świetle małą wyniosłość, zwaną brodawką Vatera (papilla Vateri).

Rozpoczyna się tu nowa faza trawienia; biorą w niej udział dwa gruczoły trawienne:

• gruczoły dwunastnicze Brunnera
• gruczoły jelitowe Lieberküha

Choroby

Wskutek tego, że do dwunastnicy wylewa się bez przerwy kwaśna i drażniąca treść żołądka, mogą tu występować takie same uszkodzenia jak w żołądku. W dwunastnicy spotykamy więc niejednokrotnie wrzody trawienne, aczkolwiek nie tak często jak w żołądku. Wrzody te mogą być powodem znacznych dolegliwości, uporczywych i niebezpiecznych krwawień, wreszcie perforacji jelita z następowym zapaleniem otrzewnej, prowadzącym czasem do śmierci.

Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu biologii

anatomia człowieka

Zwölffingerdarm | Duodenum | Duodeno | Duodeno | Duodénum | Duodeno | תריסריון | Dvylikapirštė žarna | Дванаесетпалечно црево | Twaalfvingerige darm | Tolvfingertarm | Tolvfingertarmen | Duodeno | Двенадцатиперстная кишка человека | Duodenum | Pohjukaissuoli | Tolvfingertarm