Drapieżne

Drapieżne

Systematyka

Gromada:	ssaki
Podgromada:	ssaki żyworodne
Szczep:	łożyskowce
Rząd:	drapieżne

Nazwa systematyczna Carnivora Drapieżne (Carnivora) rząd ssaków łożyskowych, do którego zalicza się 2 podrzędy, oraz 11 rodzin żyjących obecnie oraz co najmniej 6 wymarłych. Drapieżne występują na wszystkich kontynentach, cechuje je duża zdolność przystosowawcza. Część przystosowała się do środowiska wodnego i skolonizowała większość mórz oraz niektóre słodkowodne akweny. Jest to jeden z najbardziej zróżnicowanych pod względem przystosowań ekologicznych rzędów ssaków. Zalicza się tutaj gatunki od rozmiarów łasicy (kilaset gramów), do 700 kg w przypadku form lądowych (niedźwiedzie) i 2 ton u form wodnych (niektóre płetwonogie). W obrębie Carnivora wystepują zarówno gatunki typowo drapieżne i padlinożerne, odżywiające się niemal wyłącznie pokarmem zwierzęcym, jak i gatunki dla których mięso stanowi jedynie część diety, aż do skrajnych przypadków całkowitej roślinożerności. Wiele mniejszych gatunków jest owadożerna a formy wodne odżywiają się głównie rybami oraz mięczakami i skorupiakami.

Do niedawna wyróżniano dwa podrzędy: palconogie (Fissipedia) obejmujące drapieżniki lądowe i płetwonogie (Pinnipedia) do którego zaliczono foki, uchatki i morsy. Obecnie na podstawie analiz molekularnych i genetycznych drzewo rodowe Carnivora zostało mocno przebudowane. Zlikwodowano grupę płetwonogich i rodziny zaliczane tutaj wcześniej zostały przeniesione do psokształtnych Caniformia. Wodne drapieżniki wyewoluowały z pierwotnych niedźwiedzi, i umiejscowiono je najbliżej tej właśnie rodziny. Do grupy Carnivoromorpha (drapieżnikokształtnych) zalicza się właściwe Carnivora oraz niewielkie wymarłe rodziny Viverravidae i miacydy Miacidae z paleocenu i eocenu. Prawdopodobnie były one przodkami właściwych drapieżnych lub były blisko spokrewnione z ich przodkiem. Nieoczekiwanie najnowsze badania molekuralne i genetyczne dowiodły, że najbliżej spokrewnionym z drapieżnymi rzedem ssaków łożyskowych są łuskowce Pholidota. Prawdopodobnie gałąź ta oddzieliła sie we wczesnym paleocenie. Przypuszcza sie również że wymarłe Pradrapieżne czyli Kreodonty Creodonta są również blisko spokrewnione z Carnivora, i wywodzą się od wspólnego przodka.

Systematyka Carnivora przedstawia się następująco:

Nadrodzina: kotopodobne (Feloidea)

Rodzina: Stenoplesictidae, Morales et al., 2000 - wymarła
Rodzina: Paleokoty, nimrawidy Nimravidae, Cope, 1880 - wymarłe, przez długi czas zaliczane do kotowatych.
Rodzina: Percrocutidae, wymarłe drapieżniki o przypominające hieny
Rodzina: mangustowate (Herpestidae) (37)
Rodzina: hienowate (Hyaenidae) (4)
Rodzina: łaszowate (Vivemdae) (34)
Rodzina: kotowate (Felidae) (36)

Nadrodzina: psopodobne (Canoidea)

Rodzina: Niedźwiedziopsy Amphicyonidae, Trouessart, 1885 - wymarłe.
Rodzina: niedźwiedziowate (Ursidae) (9)
Rodzina: morsowate (Odobenidae) (1)
Rodzina: uchatkowate (Otariidae) (14)
Rodzina: fokowate (Phocidae) (19)
Rodzina: łasicowate (Mustelidae) (67)
Rodzina: szopowate (Procyonidae) (18)
Rodzina: psowate (Canidae) (34)

Niekiedy wyróżnia się jeszcze jedną rodzinę żyjącą - pandowate czyli Ailuridae Gray, 1843, obejmującą jedyny żyjący obecnie gatunek pandę mniejszą lub inaczej rudą Ailurus fulgens. Wielu naukowców jednak nie uznaje takiego wyróżnienia plasując pandę w rodzinie szopowatych. Do charakterystycznych cech ssaków drapieżnych należy ich uzębienie, z pokaźnymi kłami, zredukowanymi siekaczami i zębami trzonowymi wyposażonymi w guzki służące do rozcierania pokarmu. Carnivora posiadają bardzo charakterystyczną cechę uzebienia trzonowego. Mianowicie ostatni górny przedtrzonowiec i pierwszy dolny trzonowiec tworzą ostrą i tnącą strukturę, tzw. łamacze służące do odcinania kawałków mięsa. Łamacze działają jak nożyce lub sekator odcinając duże kęsy pokarmu który następnie jest połykany bez przeżuwania. Ta struktura u wielu grup uległa modyfikacjom. Zwłaszcza gatunki miesożerne i roślinożerne zatraciły ostrą, tnącą krawędź na rzecz bardziej spłaszczonych zębów do rozcierania pokarmu roślinnego. Gatunki wodne takie jak foki mają wtórnie uproszczone uzebienie trzonowe, ponieważ zeby służą im jedynie do chwytania śliskiego pokarmu, połykanego następnie w całości. Niektóre gatunki, jak np. Niedźwiedź wargacz Ursus (Melursus) ursinus lub protel Proteles criststus mają zredukowane uzębienie ponieważ odżywiają sie głównie owadami społecznymi, takimi jak termity.

zeby_drapieznych.png

Drapieżne

Gourt Home::Gourt :: Drapieżne