article Related Topics:
Bydgoszcz
 

tel. (+48) 52 58-58-358; faks (+48) 52 58-58-301
Bydgoszcz
POL_Bydgoszcz_COA.svg
Herb miasta 		POL_Bydgoszcz_flag.svg
Flaga miasta
Bydgoszcz_Mapa.PNG
Województwo Kujawsko pomorskie herb.png kujawsko-pomorskie
Stolica: siedziba wojewody
Powiat miasto na prawach powiatu
Prawa miejskie 19 kwietnia 1346
Organ samorządowy Rada Miasta Bydgoszcz
Prezydent miasta Konstanty Dombrowicz
e-mail
Powierzchnia 174,48 km²
Szerokość
Długość 		53°07' N
18°00' E
Wysokość n.p.m. 60 metrów
Populacja (2004)
 - liczba ludności
 - gęstość
 - aglomeracja
368 235
2116 os./km²
450 000 (z gminami podmiejskimi)
Nr kierunkowy (+48) 52
Kod pocztowy 85-001 do 85-915
Tablice rejestracyjne CB 00001 do CB 9999Z
Urząd miejski
ul. Jezuicka 1
85-102 Bydgoszcz
Strona internetowa miasta
Bydgoszcz (niem. Bromberg, łac. Bydgostia) – to jedno z największych polskich miast, położone nad rzeką Brdą. Siedziba wojewody kujawsko-pomorskiego i starosty powiatu bydgoskiego, a także powiat grodzki.

Historia

POL_Bydgoszcz_COA.svg Kalendarium bydgoskie
POL_Bydgoszcz_COA.svg Historia Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnych hasłach:
Pierwsza wzmianka o kasztelanie bydgoskim Suzzlaus de Budegac pochodzi z 1238 r. Wcześniejszą genezę ma osada i zbudowany w XII w. romański kościół pw. św. Idziego. Obecność romańskiego kościoła świadczy o wczesnym zasiedleniu i znaczeniu osady na Szlaku bursztynowym. W tym miejscu omijano Wisłę, pokonując brodem Brdę.

We wczesnym średniowieczu gród graniczny na Kujawach, w XIII w. przejściowo w rękach Krzyżaków. Prawa miejskie od 19 kwietnia 1346 nadane przez Kazimierza III Wielkiego. W XVI w. miasto wzbogacone na handlu zbożem i solą. W 1555 r. otrzymało przywilej zakazujący Żydom osiedlania się w mieście.

W latach 1772-1806 i 1815-1920 Bydgoszcz należała do zaboru pruskiego, (lata 1807-1815 to stołeczność nad departamentem w Księstwie Warszawskim). Po 1815 r. była stolicą jednej z dwóch rejencji Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

W roku 1773 rozpoczęto budowę Kanału Bydgoskiego, który połączył Brdę z Notecią (a w konsekwencji Wisłę z Odrą). Od XIX w. znaczny rozwój, budowa linii kolejowych do Piły i – dalej – do Berlina, Gdańska, Torunia i Inowrocławia. W XIX w. najbardziej niemieckie miasto zaboru pruskiego (m.in. dzięki sztucznemu administracyjnemu odseparowaniu niemieckiego śródmieścia od polskich przedmieść), po roku 1920 również silny ośrodek mniejszości niemieckiej.

W granice odrodzonej Polski Bydgoszcz wróciła 20 stycznia 1920, przejęta przez wojska wielkopolskie na mocy traktatu wersalskiego. Obecność w mieście silnego garnizonu niemieckiego uniemożliwiła wcześniej słabo uzbrojonej ludności polskiej miasta wsparcie powstania wielkopolskiego, którego zasięg w szczytowym okresie walk sięgnął wsi Brzoza Bydgoska, 3 km od granic miasta. W okresie II Rzeczypospolitej straciła władze wojewódzkie (tzn. rejencyjne w epoce zaborów) na rzecz najpierw Poznania, a potem Torunia (od 1938).

3 września 1939 doszło do walk jednostek polskich z niemieckimi dywersantami wspomaganymi przez miejscowych Niemców (m.in. członków Hitlerjugend). Część pojmanych Niemców rozstrzelano, innych wysiedlono. Propaganda niemiecka nadała tym wydarzeniom nazwę "Blutsonntag" – "krwawa niedziela". Po wkroczeniu Wehrmachtu rozpoczęły się represje na ludności polskiej za udział w "krwawej niedzieli" – egzekucje i wywózki do obozów koncentracyjnych. W czasie II wojny światowej Bydgoszcz (jako Bromberg) włączona została do prowincji Gdańsk/Prusy Zachodnie jako siedziba rejencji). Niemcy zamordowali tu ok. 37 tysięcy mieszkańców.

Po wyzwoleniu przeniesiono do Bydgoszczy stolicę województwa pomorskiego z Torunia (w woj. pomorskim Bydgoszcz znalazła się w 1938 r., wcześniej należała do wielkopolskiego). W 1973 r. włączono do Bydgoszczy pobliskie miasto Fordon. Od 1 stycznia 1999 r. miasto jest siedzibą wojewody kujawsko-pomorskiego i rządowej administracji wojewódzkiej (siedzibą sejmiku i administracji samorządowej jest Toruń). Oba miasta (Bydgoszcz i Toruń) pełnią funkcję współstołeczną w regionie.

Prezydenci Miasta

POL_Bydgoszcz_COA.svg Prezydenci Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnym haśle:
Od 10 listopada 2002 funkcję Prezydenta Miasta Bydgoszczy pełni Konstanty Dombrowicz.

W czasach wcześniejszych funkcję tę pełnili m.in. (w czasie II wojny światowej) burmistrzowie, nadburmistrzowie czy Komisarz Miasta (niem. Stadtkmomissar), (w okresie międzywojennym) prezydenci miasta bądź krótko po odzyskaniu niepodległości, Komisarz Generalny.

Przed 1920, gdy Bydgoszcz znajdowała się pod zaborem Pruskim, w mieście władzę pełnili nadburmistrzowie (niem. Oberbürgmeister).

Legendy i przypowieści związane z Bydgoszczą

Mimo że jest to na ogół mało znane, istnieje całkiem sporo legend i podań o Bydgoszczy. Oto niektóre z nich:
  • Legenda o powstaniu Bydgoszczy "Dwaj bracia Byd i Gost"
  • "Legenda o herbie"
  • "Legenda o bydgoskiej Łysej Górze"
  • "Bartodzieje Bartłomiejami stoi"
  • "Legenda o bydgoskim diabełku Węgliszku"
  • "Jak Bocianowo z bocianiska powstało"
  • "O Angelice, córce rycerza Carolusa"

Legendy o Bydgoszczy i panie Twardowskim (wg legendy szlachcic Twardowski mieszkał w Bydgoszczy):

  • "Pan Twardowski i burmistrza Słomki odmłodzenie"
  • "W roku pańskim 1560"
  • "Na kogutach siedząc"
  • "Dziewięć groszy"

Ośrodek religijny w Bydgoszczy

POL_Bydgoszcz_COA.svg Ośrodek religijny w Bydgoszczy
POL_Bydgoszcz_COA.svg Diecezja bydgoska
Zobacz więcej w osobnych hasłach:
Bydgoszcz pl Koscieleckich.jpg-3, obecnie jezuicki]] Bydgoszcz jest ważnym ośrodkiem religijnym w Polsce, w 2004 roku utworzono również Diecezję bydgoską podlegającą pod metropolię gnieźnieńską.

Tradycje ośrodka religijnego w Bydgoszczy sięgają połowy XII wieku, kiedy zbudowano romański kościół pw. św. Idziego (rozebrany w 1879).

Bydgoszcz to również miasto zakonów: karmelici (od 1399), bernardyni (od 1480), klaryski (od 1615) oraz jezuici (od 1617).

W Bydgoszczy znajdują się 3 sanktuaria:

Do najważniejszych kościołów bydgoskich należą m.in.:

  • Katedra Bydgoska (Fara) z 1502 roku
  • Kościół Garnizonowy, późnogotycki z 1557 roku
  • Kościół Klarysek z 1615, z którego wieży codziennie o 9, 12 15 i 18 rozlega się Hejnał bydgoski
  • Bazylika Mniejsza pw. św. Wincentego a'Paulo, największy bydgoski kościoł, jeden z większych w Polsce, jako jedyny zbudowany w stylu wzorowanym na Panteon rzymski
  • neobarokowy Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1913 roku
  • neobarokowy Kościół św. Trójcy z 1913 roku
  • ewangelicki Kościół św. Piotra i Pawła
  • Kościół św. Andrzeja Boboli zbudowany w 1902 z cegieł zburzonego przez Prusaków Zamku bydgoskiego

Bydgoszcz to również ośrodek innych wyznań. W latach 1772-1945 istotne znaczenie miało wyznanie ewangelickie. Zbudowano 8 świątyń ewangelickich, z których obecnie pozostało 6, z tego tylko 1 służy gminie ewangelickiej. 5 kościołów po wojnie przekazano katolikom. Od średniowiecza żyli także w Bydgoszczy i Fordonie Żydzi, którzy zbudowali synagogi. Piękna synagoga bydgoska została zburzona przez hitlerowców w 1940 r. Starsza synagoga w Fordonie przetrwała tylko dlatego, że Niemcy urządzili w niej kino.

Poza tym znajduje się tu również cerkiew prawosławna oraz Kościóły Adwentystów Dnia Siódmego, Adwentystów Dnia Sobotniego, Ewangelicko-Augsburski, Zielonoświątkowców, Mormoni, Baptyści i inni.

W Bydgoszczy znajduje się również kilka cmentarzy, zabytkowych, komunalnych, parafialnych bądź innych wyznań, najstarszy z 1809 roku, kilka sprzed wojny. W mieście znajdują się także cmentarze ofiar męczeństwa: powojenny (utworzony w 1946 roku) Cmentarz Bohaterów Bydgoszczy oraz malutki (0,2 ha) ukryty w lesie w Smukale Cmentarz Bohaterów II Wojny Światowej. Najważniejszym ośrodkiem martyrologii bydgoskiej jest jednak fordońska Dolina Śmierci (II wojna światowa), miejsce masowego pochówku mieszkańców Bydgoszczy i okolic, wymordowanych przez Niemców podczas II wojny światowej.

Najstarszym patronem Bydgoszczy jest św. Mikołaj, zarówno Bydgoszczy, jak i Fordonu. Drugim patronem miasta jest również od 1502 roku św. Marcin. Patronką Bydgoszczy od początku XVI wieku jest Matka Boska.

Warunki naturalne

POL_Bydgoszcz_COA.svg Warunki naturalne w Bydgoszczy
POL_Bydgoszcz_COA.svg Ochrona przyrody w Bydgoszczy
POL_Bydgoszcz_COA.svg Parki i tereny leśne w Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnych hasłach:

Położenie

Bydgoszcz leży na styku krain geograficznych: Kotliny Toruńskiej (rozciąga się od Nieszawy do Nakła nad Notecią), Doliny Fordońskiej, Doliny Noteci, Doliny Brdy, Wysoczyzny Świeckiej, Pojezierza Krajeńskiego i Pojezierza Chełmińskiego.

Rzeki

Przez Bydgoszcz przepływa Brda, która uchodzi do Wisły w Brdyujściu, wschodnia granica miasta (w dzielnicach Fordon i Brdyujście) przebiega na Wiśle, a za pomocą Kanału Bydgoskiego dotrzeć można do Noteci.

Przyroda

Bydgoszcz jest otoczona ze wszystkich stron lasami. Dominują bory sosnowe, ale na północnych wysoczyznach są enklawy lasów liściastych, np. w okolicy Miedzynia, Osowej Góry, Opławca, Rynkowa, Fordonu. Na zboczu lasy są zróżnicowane gatunkowo. Z kolei w dolinie Wisły i Brdy spotkać można las łęgowy. W Rynkowie i lasach Osowej Góry znajdują się duże połacie borowin.

Parki i tereny leśne na obszarze miasta

Bydgoszcz należy do miast o największej liczbie i powierzchni parków w Polsce.

Turystyka

POL_Bydgoszcz_COA.svg Obiekty turystyczne w Bydgoszczy
POL_Bydgoszcz_COA.svg Trasy turystyczne Bydgoszczy i okolic
POL_Bydgoszcz_COA.svg Baza noclegowa w Bydgoszczy i w powiecie bydgoskim
Zobacz więcej w osobnych hasłach:
Bydgoszcz wprawdzie nie znajduje się na pierwszych stronach przewodników turystycznych, jest jednak kilka elementów, które wyróżniają to miasto, stanowiąc o jego indywidualności i unikatowości.

Wielkim atutem Bydgoszczy jest przyroda. Miasto znajduje się na styku kilku krain geograficznych, a na krajobraz wpływają 4 wielkie cieki wodne: przepływająca przez całe miasto Brda, Wisła i po części również Noteć oraz zbudowany w latach 1772-75 Kanał Bydgoski, łączący Wisłę z Odrą.

Kanał Bydgoski jest de facto śródlądowym łącznikiem pomiędzy Europą Zachodnią a Wschodnią, a jego zabytkowy system urządzeń hydrotechnicznych, jazów, śluz, wraz z otaczającym go wzdłuż brzegów parkiem sprawiają, iż od paru lat trwają starania o wpisanie Kanału na listę UNICEF.

Bydgoski krajobraz to przede wszystkim Puszcza Bydgoska, wysoczyzny, doliny, parowy, jary, wały. Na obszarze miasta można znaleźć zarówno 2,5-kilometrowy tor regatowy, grodziska z XI wieku (Wyszogród) oraz z VI-X (Zamczysko), ostoję dzikiego ptactwa na ostrowie na Brdzie, ośrodek wypoczynkowy (Janowo), sanatorium (Opławiec), jak i mnóstwo współczesnych budowli.

Bydgoskie atrakcje dopełnia Wyspa Młyńska wraz z Wenecją Bydgoską (zespół kamienic nad Młynkówką do złudzenia przypominający włoską Wenecję) znajdujące się w ścisłym centrum (kilkaset metrów od Ratusza). Na Wyspie znajdują się też zabytkowe Spichrze oraz mennica (przez pewien okres jedyna czynna w Polsce!).

W XIX w. Bydgoszcz zwano "małym Berlinem" z uwagi na podobną, nowoczesną ówcześnie zabudowę, która była dziełem najwybitniejszych architektów. Rozległe Śródmieście słynie przede wszystkim z secesyjnej zabudowy, jak również eklektycznej i neobarokowej.

Kilka obiektów w Bydgoszczy jest traktowanych jako symbol miasta i jednoznacznie jest kojarzonych z miastem, np. pomnik Łuczniczki z 1910, zespół spichrzy nad Brdą, dawniej monumentalna fontanna "Potop" z 1904 roku, a ostatnio nawet Przechodzący przez rzekę.

W Bydgoszczy znajduje się również regionalne Muzeum Okręgowe mieszczące się w kilku budynkach rozsianych po całym mieście, bogate Pomorskie Muzeum Wojskowe (dawniej: Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego) oraz jedyne w Polsce działające w czynnej aptece Muzeum Farmacji.

Bydgoszcz to również mnóstwo pięknych obiektów sakralnych, 3 sanktuaria, stare średniowieczne, późnogotyckie, neogotyckie kościoły, Katedra Bydgoska z 1502 roku, Bazylika Mniejsza pw. św. Wincentego a'Paulo, czyli jedyny w Polsce przedstawiciel stylu wzorowanego na rzymskim panteonie, czy kilka zakonów, które pozostawiły po sobie kilka obiektów, m.in. Kolegium Jezuickie z 1638 (ob. Ratusz bydgoski) czy kościół klarysek, z którego wieży codziennie w południe grany jest hejnał bydgoski.

Na przestrzeni wieków Bydgoszcz straciła wiele nieodżałowanych zabytków, m.in. średniowieczny Zamek Bydgoski (obecnie z jego cegieł zbudowano Kościoł pw. św. Andrzeja Boboli), monumentalny Teatr Miejski z 1896 roku, romański kościoł pw. św. Idziego z połowy XII wieku, czy też kilka spalonych i zburzonych spichlerzy nad Brdą.

II wojna światowa przyniosła również swoją pożogę. Zburzono m.in. kościół jezuicki na Starym Rynku czy synagogę żydowską (zachowała się druga, mniejsza w Fordonie, która wykorzystywana była jako kino, obecnie zrujnowana). Z drugiej jednak strony w podbydgoskich lasach Niemcy po wojnie zostawili mnóstwo potencjalnych atrakcji turystycznych...

W lasach na terenie Zakładów Chemicznych "Zachem" w południowo-wschodniej części miasta znajduje się pohitlerowska fabryka dynamitu i materiałów wybuchowych DAG, której system podziemnych tuneli ma długość blisko 2 km. Tunele budowano na czterech różnych głębokościach - w niektórych miejscach przecinają się ze sobą. Niektóre budynki stoją przy skarpach pagórkowatego terenu, więc podróż tunelem kończy się np. na czwartym piętrze innego obiektu.

Poza tym podbydgoskich lasach znajdują się liczne schrony, "osiedla awaryjne", budynki wojskowe, a nawet tajna wyrzutnia pocisków rakietowych. Strona polska pozostawiła po sobie Wał obronny Wojska Polskiego w Kruszynie-Osówcu.

Do współczesnych atrakcji turystycznych można z pewnością zaliczyć współczesne budowle, a w szczególności budowany od 1973 roku charakterystyczny gmach Opery Nova, bydgoską Dzielnicę Muzyczną z gmachem Filharmonii Pomorskiej, bydgoski Tramwaj wodny (chyba jedyny w Polsce czynny tramwaj wodny pełniący funkcję komunikacji miejskiej) oraz tzw. Nowe Spichrze, czyli położony w sąsiedztwie zabytkowych nad Brdą Bank Rozwoju Eksportu S.A. (BRE), który w 2000 r. uzyskał I nagrodę w ogólnopolskim konkursie "Życie w architekturze” za najlepsze obiekty zaprojektowane i zrealizowane w latach 1989-1999.

Bydgoszcz to również ogromna baza noclegowa. Znajdują się tu aż 3 hotele klasy "prestiż" (****), czwarty zostanie oddany w 2007, w tym słynny secesyjny Hotel "Pod Orłem" z 1896 roku.

Wokół Bydgoszczy wytyczono wiele szlaków pieszych, rowerowych (przebiega tu m.in. najdłuższa w Europie Międzynarodowa Trasa Rowerowa R-1). Miasto słynie również z turystyki wodnej na Brdzie, za sprawą spływów kajakowych.

Demografia

Bydgoszcz liczy 368 235 mieszkańców, z czego 195 648 kobiet i 173 175 mężczyzn (dane na 2004 rok) - dane obejmują łącznie: zameldowanych na stałe i czasowo. Ludność w wieku produkcyjnym to około 240 tysięcy. Przyrost naturalny - minus 0,5 tysiąca (ujemny), a saldo migracji stałej - minus 1,6 tysiąca (ujemne). Sporą grupę ludności mieszkającej w Bydgoszczy stanowią studenci, liczbę tę szacuje się na około 15-20 tysięcy osób. W kwietniu 2006 roku stopa bezrobocia w Bydgoszczy wynosiła 10,3%.

Osiedla i dzielnice Bydgoszczy

POL_Bydgoszcz_COA.svg Podział administracyjny Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnym haśle:
Specyficzne położenie Bydgoszczy, nad dwoma rzekami, Brdą i Wisłą czy też Kanałem Bydgoskim oraz na dwóch wysoczyznach, skarpie północnej i południowej oraz niecce pomiędzy nimi, sprawia, iż jednoznaczny podział na dzielnice pozostał do dziś nierozstrzygnięty. Stan ten ma miejsce również ze względu na ogromną różnorodność i zawiłą historię bydgoskich osiedli, mających swe korzenie w istniejących na ich terenie folwarkach, majątkach itp.

Do początku XIX wieku Bydgoszcz obejmowała miasto lokacyjne w obrębie murów miejskich oraz 3 Przedmieścia: Gdańskie, Kujawskie i Poznańskie. Od czasów Księstwa Warszawskiego (pocz. XIX w.) zaludniło się kolejne przedmieście: Okole, gdzie zbudowano Kanał Bydgoski.

W kolejnych latach przyłączano kolejne osiedla wokół historycznego Starego Miasta. Ówczesne podbydgoskie tereny żywiołowo rozwijały się, aż do 1920 roku, kiedy to nastąpiło 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Przyłączono wreszcie tereny i tak od dawna związane z miastem, gdzie znajdowała się większość bydgoskich przedsiębiorstw przemysłowych i mieszkała większość pracowników.

W 1973 roku przyłączono do Bydgoszczy pobliskie miasteczko Fordon położone nad Wisłą, a 4 lata później większość terenów łączących macierzysty rdzeń miasta z Fordonem. Fordon z ok. 5-tysięcznego miasteczka rozwinął się w ciągu ok. 30 lat w prawie 100-tysięczną dzielnicę mieszkaniową o specyficznym klimacie, położoną wśród lasów.

Tradycyjnie Bydgoszcz podzielić można na tzw. Górny i Dolny Taras (nazwy biorą się od osiedli położonych na południowej skarpie i tych położonych poniżej), zespół osiedli willowych położonych wzdłuż Kanału Bydgoskiego (zachód) i rzeki Brdy (północny zachód) oraz Wschodnią Dzielnicę opartą o prawie 100-tysięczny Fordon. Dodatkowo można wyróżnić Północny Pas Rekreacyjny z prawie 1000 ha Leśnym Parkiem Kultury i Wypoczynku "Myślęcinek" oraz teren Zakładów Chemicznych "Zachem" w południowo-wschodniej części miasta z własną siecią dróg i linii autobusowych dla pracowników. Zakłady wykorzystują część terenu, pozostałą porasta las i znajdują się tam pozostałości niemieckiej fabryki dynamitu z czasów wojny.

Gminy podmiejskie

Od początku lat 90. rośnie liczba mieszkańców zurbanizowanych gmin podmiejskich powiązanych z Bydgoszczą: Osielska i Białych Błót, co jest wynikiem migracji ze ścisłych granic miasta. Od 1995 do 2005 roku liczba mieszkańców tych gmin wzrosła o 30 proc. Liczebność mieszkańców gmin wchodzących w skład I strefy miejskiej Bydgoszczy to ponad 20 tys. osób.

Zobacz też: Białe Błota, Brzoza, Niemcz, Osielsko, Sicienko

Kultura

POL_Bydgoszcz_COA.svg Kultura w Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnym haśle:
Bydgoszcz jest znanym w kraju ośrodkiem kultury muzycznej. Również w innych dziedzinach kultury nie ma się czego wstydzić. Tradycje kulturalne sięgają okresu staropolskiego. Funkcję kulturalną wzmacnia jedyna w regionie Akademia Muzyczna.

Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy

Kontynuujące tradycje i dzieło powstałego w 1832 roku Towarzystwa Upiększania Miasta Bydgoszczy, Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy powołane zostało w 1923 roku. Stowarzyszenie to wydaje mnóstwo wydawnictw poświęconych miastu (m.in. monumentalny wielojęzyczny album "Bo to jest Bydgoszcz", album "Papież Jan Paweł II w Bydgoszczy", "Muzyczna Bydgoszcz"oraz periodyki: "Kronika bydgoska" - od 1967 r. - i "Kalendarz bydgoski" - od 1968 r.), organizuje liczne koncerty, konkursy dla bydgoszczan, troszczy się o ochronę miejsc pamięci i zabytków. Za pomocą szkolnych kół popularyzuje wiedzę o tradycjach Bydgoszczy wśród młodych mieszkańców miasta.

Filharmonia Pomorska

Filharmonia Pomorska im. I. J. Paderewskiego istnieje od 1953 roku. Sala koncertowa (920 osób) zaliczana jest pod względem akustycznym do najlepszych w Europie, co potwierdzają opinie znanych twórców i krytyków muzycznych (m.in. J. Waldorffa). Z uwagi na fenomen akustyki, cieszy się zainteresowaniem sławnych artystów. Na bydgoskiej estradzie występowało wiele światowych sław, m.in. Artur Rubinstein, Benjamin Britten, Karol Małcużyński, Luciano Pavarotti, Shlomo Mintz, Mischa Maisky, Kevin Kenner, Kurt Masur, Kazimierz Kord, Jerzy Maksymiuk, Antoni Wit oraz wiele innych. W ostatnich latach gościły tu również znakomite zespoły, np.: Orkiestra Symfoniczna Radia BBC, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i inne.

Opera Nova

Opera Nova istniejąca od 1956 w roku 1994 rozpoczęła budowę jednego z największych w polsce gmachów Opery, składającego się z 3 kręgów. Opera wraz ze swoimi 3 kręgami położona tuż nad Brdą już stała się niezaprzeczalną wizytówką Bydgoszczy na świecie. Mimo niedługiej historii, w Operze odnosiły pierwsze sukcesy i zaczynały wielką karierę uznane dziś primadonny, np. Barbara Zagórzanka, Bożena Betley-Sieradzka i inne, jak też śpiewacy: Józef Stępień, Florian Skulski i inni. Gościli tu najwięksi artyści operowi krajowi, np. Antonina Kawecka, Teresa Żylis-Gara, Wiesław Ochman, jak też zagraniczni. Występowały tu także całe zespoły: Opery Wrocławskiej, Teatrów z Leningradu, Moskwy, Kijowa, Mińska i Fundacji Glubenkiana z Lizbony.

Bydgoskie teatry

Teatr Polski im. Hieronima Konieczki z XVI-wiecznymi tradycjami, powstał w 1949 roku. Od 2002 roku jest inicjatorem jedynego w Polsce Festiwalu Prapremier. W Bydgoszczy działa również kilka teatrów prywatnych ("Obok", plastyczny, słowa, Salon Młodych Twórców) oraz działają muszle koncertowe.

Bydgoskie muzea

Muzea bydgoskie nie należą do "ekstraklasy" polskich muzeów, jednakże warto odwiedzić regionalne Muzeum Okręgowe im. L. Wyczółkowskiego (od 1923), zajmujące kilka budynków w mieście, m.in. kilka zabytkowych domów i spichlerze na Wyspie Młyńskiej. W Bydgoszczy działa też jedyne w kraju muzeum wojskowe (Pomorskie Muzeum Wojskowe) specjalizujące się w dokumentowaniu najnowszej (XIX-XX w.) polskiej historii wojskowej, a w szczególności historii Pomorskiego Okręgu Wojskowego.

Warto wspomnieć jeszcze o Muzeum Farmacji, jedynym tego typu muzeum w Polsce, które działa przy czynnej aptece (Apteka "Pod Łabędziem"), Ośrodku Muzealnym Bydgoskiego Węzła Kolejowego, Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego oraz Muzeum Misyjnym Zgromadzenia Ducha Świętego, gromadzącym pamiątki z misji na całym świecie.

W mieście działa wiele galerii sztuki, orkiestr czy słynnych na skalę światową chórów. O bydgoskiej kulturze świadczą również biblioteki (m.in. Biblioteka Publiczna Wojewódzka i Miejska z bogatym zbiorem woluminów z XV-XIX wieku i starodruków niemieckich), domy kultury, kluby muzyczne (wraz ze słynnym bydgoskim "Mózgiem") czy kina (wraz z jedynym obecnie w Polsce stale działającym w okresie letnim autokinem).

Bydgoszcz miastem festiwali

Bydgoszcz przede wszystkim muzyką stoi i jest obowiązkowym celem każdego melomana.

Przez Filharmonię Pomorską organizowany jest Bydgoski Festiwal Operowy oraz Festiwal “MUSICA ANTIQUA EUROPAE ORIENTALIS” (już XIV edycji w 2005), Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. I. J. Paderewskiego. Ważne miejsce w kalendarzu imprez muzycznych zajmuje również Międzynarodowy Konkurs Młodych Pianistów “ARTUR RUBINSTEIN IN MEMORIAM” organizowany przez Państwowy Zespół Szkół Muzycznych.

Innymi słynnymi festiwalami bydgoskimi są m.in. Bydgoskie Impresje Muzyczne (Międzynarodowe Spotkania Młodzieży Muzykującej), Bydgoski Festiwal Operowy, Ogólnopolski Konkurs Chórów a Capella Dzieci i Młodzieży, Festiwal Laureatów Konkursów Muzycznych, Bydgoszcz Harmonica Meeting, Festiwal "Prapremier", Camera Obscura - Festiwal Reportażu czy Festiwal "Pejzaż bez Ciebie" i wiele innych.

Kultura współczesna

W Bydgoszczy znajduje się także miejsce ważne dla współczesnej kultury europejskiej, jeden z ośrodków powstania tzw. muzyki yassowej - klub Mózg założony przez Jacka Majewskiego i Sławomira Janickiego. Z "Mózgiem" związani są tacy artyści jak Tomasz Gwinciński, Tymon Tymański, Jerzy Mazzol, Kazik Staszewski i wielu innych artystów polskich i zagranicznych.

Edukacja

POL_Bydgoszcz_COA.svg Edukacja w Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnym haśle:
Wieloprofilowość bydgoskich uczelni (humanistyczna, techniczna, rolnicza, medyczna, muzyczna, artystyczna, hotelarsko-turystyczna, ochrony środowiska, zarządzania, informatyczna, administracji, teologiczna) sprawia, iż w regionie miasto nie ma sobie równych (wg danych GUS za 2004 rok: Bydgoszcz to 47% studentów, 57% nauczycieli akademickich i 48% profesorów w regionie). To właśnie w Bydgoszczy znajdują się jedyne w województwie kujawsko-pomorskim publiczne uczelnie - techniczna, artystyczna i medyczna.

Publiczne wyższe uczelnie

W Bydgoszczy działają 4 wyższe publiczne uczelnie, z których największą jest Uniwersytet Kazimierza Wielkiego (do 1 września 2005 r. Akademia Bydgoska), na którym studiuje ok. 20 000 studentów. Jest to obecnie najmniejszy i najmłodszy polski uniwersystet. Obecnie oferuje on 16 kierunków i ok. 40 specjalności na czterech wydziałach: Humanistycznym, Pedagogiki i Psychologii, Matematyki, Fizyki i Techniki oraz Nauk Przyrodniczych.

Drugą pod względem liczby studentów (ok. 10 000), ale też i najstarszą (1951) jest Akademia Techniczno-Rolnicza im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich. Jest jedyną w regionie uczelnią o charakterze technicznym. Oferuje obecnie 13 kierunków i ok. 40 specjalności na 6 wydziałach: Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Mechanicznym, Rolniczym, Technologii i Inżynierii Chemicznej, Telekomunikacji i Elektrotechniki i Zootechnicznym oraz w Instytucie Matematyki i Fizyki.

W Bydgoszczy znajduje się też jedyna w regionie uczelnia medyczna, powstała w 1951 roku, jednakże jako samodzielna jednostka istniejąca dopiero od 1984 roku - Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (do 2004 roku Akademia Medyczna w Bydgoszczy). Kształci się na niej ok. 3,5 tysiąca studentów na 3 wydziałach: Lekarskim, Farmaceutycznym i Nauk o Zdrowiu. Baza uczelni opiera się również o kliniki zlokalizowane w Szpitalu Uniwersyteckim im. Antoniego Jurasza oraz 7 innych szpitalach. Podlega Ministerstwu Zdrowia.

Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego dla ok. 450 studentów to jedyna w regionie państwowa uczelnia artystyczna. Kształci przyszłych artystów muzyków, kompozytorów, instrumentalistów, wokalistów, dyrygentów etc. na 4 wydziałach: Instrumentalnym, Dyrygentury chóralnej i edukacji muzycznej, Muzyki Jazzowej i Muzyki Kościelnej. Podlega Ministerstwu Kultury.

Filie wyższych uczelnii

W mieście działają również filie innych państwowych uczelni (m.in. Ośrodek Studiów Wyższych w Bydgoszczy Akademii Ekonomicznej w Poznaniu Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Sekcja Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu) oraz dwie uczelnie teologiczne (Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Bydgoskiej oraz Wyższe Misyjne Seminarium Duchowne Zgromadzenia Ducha Świętego).

Niepubliczne wyższe uczelnie

Od połowy lat 90. zaobserwować można dynamiczny rozwój uczelni niepublicznych, z których największą jest Wyższa Szkoła Gospodarki (istniejąca od 1999 roku), kształcąca ok. 6 tysięcy studentów na 7 kierunkach na 3 Wydziałach: Turystyki i Geografii, Społeczno-Ekonomicznym i Technologicznym, w tym m.in. w systemie studiów dziennych magisterskich. Szkoła współpracuje m.in. z Uniwersytetem w Tuluzie.

Innymi większymi bydgoskimi uczelniami niepublicznymi są m.in. Wyższa Szkoła Środowiska (od 1998, ok. 700 studentów), Wyższa Szkoła Zarządzania i Finansów (od 1999, ok. 1000), Kujawsko-Pomorska Szkoła Wyższa (2000, ok. 1000) oraz Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu (od 2005).

Instytuty naukowe oraz niższe szkolnictwo

Bydgoszcz to również siedziba jednostek naukowych współpracujących z wieloma uczelniami wyższymi, a także wiele znacznych instytutów naukowych, np. Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin.

Edukacja na niższych szczeblach jest również dobrze rozwinięta:

Sport i rekreacja

POL_Bydgoszcz_COA.svg Sport w Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnym haśle:

Bydgoskie kluby sportowe

W Bydgoszczy działa kilka wielosekcyjnych klubów sportowych, kojarzonych przez kibiców nierzadko po jednej z najważniejszych sekcji, na której polu dany klub odnosi sukcesy.

Sport w Bydgoszczy wg dyscyplin sportowych

Bydgoska koszykówka
Bydgoską koszykówkę reprezentuje Astoria Bydgoszcz (zał. w 1920 roku, sekcja koszykówki od 1990) w PLK (największy sukces - 6. miejsce w sezonie 2004/2005).

Mecze odbywają się od 2002 roku w Hali sportowo-widowiskowej "Łuczniczka".

Bydgoski żużel
Prawdziwą dumą bydgoszczan jest sekcja żużlowa BKS Polonii Bydgoszcz. Klub założony został, podobnie jak Astoria, w 1920 roku, w 1946 powstała również sekcja żużlowa, a od 2003 roku istnieje ona oddzielnie jako BTŻ (Bydgoskie Towarzystwo Żużlowe) Polonia Bydgoszcz.

Polonia Bydgoszcz jest wielokrotnym medalistą Mistrzostw Polski, zdobyła łącznie ponad 80 medali, w tym prawie 40 złotych (więcej). Najsłynniejszymi zawodnikami klubu są bydgoszczanie - bracia Gollobowie, Jacek i Tomasz, obaj uważani za jednych z najlepszych żużlowców świata. Ponadto w klubie jeździli Piotr Protasiewicz, Robert Sawina, Krystian Klecha, Andy Smith, Mark Loram, Joe Screen, Ryan Sullivan, Tony Rickardsson i wielu innych.

Klub był organizatorem wielu bardzo ważnych imprez rangi światowej, jak chociażby Finału Drużynowych Mistrzostw Świata w 1995 r. oraz organizowanego co roku od 1998 r. jednego z turniejów Grand Prix, wyłaniającego Indywidualnego Mistrza Świata. Bydgoszcz organizowała także finały Indywidualnych Mistrzostw Polski. Od 1982 r. w Bydgoszczy odbywa się Kryterium Asów Polskich Lig Żużlowych, które już tradycyjnie otwiera żużlowy sezon na krajowych torach.

Bydgoska piłka nożna
To właśnie z Bydgoszczy pochodzi jedna z największych gwiazd polskiej piłki, Zbigniew Boniek, wychowanek Zawiszy Bydgoszcz, wieloletni gracz Widzewa Łódź i słynnego Juventusu Turyn, uczestnik 3 turniejów finałowych mistrzostw świata (Argentyna 1978, Hiszpania 1982 (III miejsce), Meksyk 1986), jak również i Stefan Majewski (Hiszpania 1982 (III miejsce), Meksyk 1986). Ponadto bydgoskie korzenie ma bramkarz Arkadiusz Onyszko (wicemistrzostwo olimpijskie w Barcelonie 1992).

Choć Bydgoszcz wydała takich piłkarzy, niestety nie może poszczycić się klubowymi sukcesami. Piłkarskie sekcje posiadają Brda Bydgoszcz, Gwiazda Bydgoszcz i Polonia Bydgoszcz grające w regionalnych ligach, Chemik Bydgoszcz (sezon 2005/2006 - liga III) oraz najsłynniejszy bydgoski klub - Zawisza Bydgoszcz. Ten ostatni ma na koncie kilka drobnych piłkarskich sukcesów. Przez wiele sezonów Zawisza grał w Ekstraklasie, w tym w sezonie 1989/90 zdobył czwarte miejsce w I lidze, a sezon później dotarł do 1/2 finału Pucharu Polski. Juniorzy Zawiszy są bardziej utytułowani: Mistrzostwo Polski juniorów U-19 (1981) oraz wice-Mistrzostwo Polski juniorów U-19 (1958).

Obecnie (sezon 2005/2006) w ramach Cywilno-Wojskowego Związku Sportowego Zawisza grają w Bydgoszczy dwa kluby o podobnej nazwie: Stowarzyszenie Piłkarskie Zawisza (SP Zawisza Bydgoszcz) grające w IV lidze oraz Zawisza Bydgoszcz S.A. (II liga), drużyna powstała po przenosinach głównego sponsora Kujawiaka Włocławek (Hydrobudowa) na początku rundy wiosennej sezonu 2005/2006.

W Tabeli wszech czasów I ligi Zawisza zajmuje 26/80 pozycję (12 sezonów), a Polonia Bydgoszcz 44/80 (7 sezonów).

W Bydgoszczy odbyło się dotychczas 7 międzypaństwowych meczów męskiej reprezentacji A oraz 1 mecz żeńskiej reprezentacji Polski.

Bydgoska siatkówka
Również na polu siatkówki Bydgoszcz nie pozostaje w cieniu.

Siatkarki Pałacu Bydgoszcz (zał. 1982 rok) od lat są już w czołówce polskiej siatkówki (Mistrz Polski seniorek, juniorek, trzykrotny zdobywca Pucharu Polski kobiet).

Siatkarze Chemika Bydgoszcz grają obecnie w 1. lidze (de facto w drugiej klasie rozgrywkowej).

W Bydgoszczy rozegrano na HSW "Łuczniczka" również kilka spotkań reprezentacji Polski:

Bydgoskie wioślarstwo
Bydgoszcz jest prawdziwą potęgą wioślarstwa, zarówno w Polsce, jak i na świecie. Regionalne Towarzystwo Wioślarskie Bydgostia Bydgoszcz (zał. 1928 r.) jest wielokrotnym Drużynowym Mistrzem Polski, w tym nieprzerwanie od 1993 co roku!.

Najsłynniejszym zawodnikiem Bydgostii jest Robert Sycz, dwukrotny złoty medalista Igrzysk Olimpijskich (Sydney 2000, Ateny 2004).

Od 1992 roku odbywają się na Brdzie regaty ósemek ze sternikiem - Wielka Wioślarska o Puchar Brdy. W 2004 i 2005 roku w wyścigach ósemek wystartowały legendarne osady z Uniwersytetu Cambridge i Uniwersytetu Oxford. Ich przeciwnikiem był Uniwersytet Kazimierza Wielkiego z Bydgoszczy, który z obydwiema osadami zwyciężył.

Bydgoszczy wioślarze zdobyli łącznie 7 medali olimpijskich, w tym 2 złote i 5 brązowych.

Bydgoskie kolarstwo
Pierwszą, historyczną edycją I Biegu Dookoła Polski (ob. Tour de Pologne) w dniach 7-11 września 1928 roku wygrał bydgoski kolarz Feliks Więcek z Bydgoskiego Klubu Kolarskiego.

Najbardziej znanymi kolarzami pochodzącymi z Bydgoszczy są Marek Leśniewski oraz Sylwester Szmyd.

Również od 2003 roku Bydgoszcz na stałe zaistniała na mapie Tour de Pologne jako meta III etapu z Ostródy.

Psie Zaprzęgi
Od niedawna (od stycznia 2006 r.) na terenie Bydgoszczy istnieje Klub Miłośników Psich Zaprzęgów "Śnieżne Psy", który należy do Polskiego Związku Sportu Psich Zaprzęgów, a jego członkowie mogą się poszczycić wieloma nagrodami, wyróżnieniami, a także trzykrotnie zorganizowanymi zawodami w Myślęcinku.

Bydgoscy mistrzowie

Z Bydgoszczą związana jest duża liczba rekordzistów i medalistów mistrzostw Polski, Europy, świata czy igrzysk olimpijskich.

Bydgoscy mistrzowie Polski

Bydgoscy medaliści mistrzostw Europy

Bydgoscy medaliści mistrzostw świata

Bydgoscy medaliści igrzysk olimpijskich
Olympic_rings.svg 14 bydgoszczan zdobyło łącznie 17 medali, w tym 4 złote, 5 srebrnych i 8 brązowych. Lekkoatletka Teresa Ciepły zdobyła 3 medale (złoto, srebro i brąz) oraz dwóch bydgoszczan po dwa: wioślarze Robert Sycz (dwukrotnie złoto) i Teodor Kocerka (dwukrotnie brąz).

Medal Medalista Dyscyplina Olimpiada
złoto Robert Sycz wioślarstwo Ateny 2004
złoto Robert Sycz wioślarstwo Sydney 2000
złoto Teresa Ciepły lekkoatletyka Tokio 1964
złoto Zdzisław Krzyszkowiak lekkoatletyka Rzym 1960
srebro Ivan Klementiev kajakarstwo Atlanta 1996
srebro Maciej Freimut kajakarstwo Barcelona 1992
srebro Arkadiusz Onyszko piłka nożna Barcelona 1992
srebro Marek Leśniewski kolarstwo Seul 1988
srebro Teresa Ciepły lekkoatletyka Tokio 1964
brąz Jacek Streich wioślarstwo Barcelona 1992
brąz Sławomir Zawada podnoszenie ciężarów Seul 1988
brąz Ryszard Kubiak wioślarstwo Moskwa 1980
brąz Brunon Bendig boks Rzym 1960
brąz Teresa Ciepły lekkoatletyka Rzym 1960
brąz Teodor Kocerka wioślarstwo Rzym 1960
brąz Teodor Kocerka wioślarstwo Helsinki 1952
brąz Leon Birkholc
Franciszek Bronikowski 		wioślarstwo Amsterdam 1928

Imprezy sportowe w Bydgoszczy

Nie na darmo Bydgoszcz stała się Miastem Sportu - głównie za sprawą lekkiej atletyki, żużla, kolarstwa oraz wioślarstwa.

Stadion Zawiszy im. Zdzisława Krzyszkowiaka jako jedyny w Polsce spełnia normy Światowej Federacji Lekkiej Atletyki IAAF, z tego też powodu Bydgoszcz stała się nieoficjalną stolicą lekkiej atletyki w Polsce. W 1999 roku zorganizowano I Młodzieżowe Mistrzostwa Świata do lat 18. Od tej pory Bydgoszcz co roku gości najlepszych na świecie lekkoatletów - Mistrzostwa Polski, Puchar Europy Seniorów, Mistrzostwa Europy do lat 23, Europejski Festiwal Lekkoatletyczny, Mityng Lekkoatletyczny Elite Cafe Cup, czy wreszcie Puchar Europy SPAR.

Baza sportowa w Bydgoszczy

Infrastruktura sportowa w Bydgoszczy jest bardzo bogata. W mieście znajduje się nowoczesna hala sportowo-widowiskowa Łuczniczka, 13 basenów (w tym 11 krytych, 2 miniaquaparki Perła i Ikar), 8 pełnowymiarowych stadionów, po 6 przystani kajakowych i żeglarskich, 4 wioślarskie, 4 strzelnice, 4 hale sportowe oraz tor żużlowy, tor kartingowy, tor łuczniczy, sztuczne lodowisko (dawny Torbyd) oraz dwa niespotykane obiekty:
  • tor regatowy - długości ok. 2,5 km tor w ujściu Brdy do Wisły,
  • tor kajakarstwa górskiego - jedyny w Polsce taki tor, który usytuowany jest w ścisłym centrum miasta (zaraz przy Ratuszu).

Opieka zdrowotna

POL_Bydgoszcz_COA.svg Opieka zdrowotna w Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnym haśle:
Opieka zdrowotna jest w Bydgoszczy dobrze rozwinięta, o czym świadczy m.in. znajdujących się tutaj 9 szpitali:
  • wojewódzki (Wojewódzki Szpital im. Jana Biziela)
  • miejski (Szpital Miejski im. Warmińskiego)
  • uniwersytecki (Szpital Uniwersytecki im. dr. Antoniego Jurasza)
  • wojskowy (Wojskowy Szpital z Polikliniką)
  • dziecięcy (Wojewódzki Szpital Dziecięcy im. Józefa Brudzińskiego)
  • zakaźny (Wojewódzki Szpital Obserwacyjno-Zakaźny)
  • MSWiA (Zakład Opieki Zdrowotnej MSWiA)

Na szczególną uwagę zasługuje Centrum Onkologii im. prof. F. Łukaszczyka (tzw. RCO), znajdujące się w dzielnicy Fordon. Słynie ono nie tylko z wielokrotnych wygranych w rankingach na najlepszy szpital w Polsce, lecz i z wysoce specjalistycznych badań z wykorzystaniem m.in. pierwszego w Polsce PET-CT (Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa).

W dzielnicy Opławiec, położonej w zachodniej części miasta, na skarpie nad Brdą znajduje się sanatorium Kujawsko-Pomorskiego Centrum Pulmunologii dla przewlekle chorych. To rzadki przypadek, by tak duże miasto jak Bydgoszcz miało na swoim terenie sanatorium.

Tradycja szkolnictwa medycznego jest w Bydgoszczy głęboko zakorzeniona. Już w 1951 roku powołano jako pierwszy w Polsce Zakład Doskonalenia Lekarzy, gdzie odbywały się szkolenia podyplomowe dla lekarzy z całego kraju. W 1971 roku przekształcono go w Zespół Nauczania Klinicznego w Bydgoszczy, a następnie w Filię Akademii Medycznej w Gdańsku). 1984 rok przyniósł Bydgoszczy pierwszy rok akademicki na Akademii Medycznej w Bydgoszczy, by w dokładnie 20 lat później, w 2004 roku, przekształciła się ona w Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy.

Gospodarka

POL_Bydgoszcz_COA.svg Gospodarka Bydgoszczy
POL_Bydgoszcz_COA.svg Bydgosko-Toruński Okręg Przemysłowy
Zobacz więcej w osobnych hasłach:
Bydgoszcz jest ósmym pod względem wielkości w kraju i najsilniejszym w regionie kujawsko-pomorskim ośrodkiem gospodarczym.

Struktura przemysłu jest różnorodna i rozbudowana:

Usługi i otoczenie biznesu stanowią mocną stronę Bydgoszczy. W mieście znajduje się 38 banków (w tym centrala Banku Pocztowego SA) oraz 37 instytucji ubezpieczeniowych.

Większość zakładów rozsiana jest po całym mieście, jednakże na uwagę zasługuje teren Zakładów Chemicznych Zachem, zajmujący kilkadziesiąt kilometrów kwadratowych w południowo-wschodniej części miasta, pozostałości po niemieckiej fabryce dynamitu z czasów II wojny światowej. Teren posiada własne linie kolejowe, wewnętrzną komunikację, osiedla, a dużą jego część porastają lasy.

Co roku od 2001 roku Bydgoszcz poddaje się międzynarodowej weryfikacji ratingowej (Fitch Ratings), otrzymując ocenę BBB- (prognoza stabilna).

W 2004 roku uruchomiono Bydgoski Park Przemysłowo-Technologiczny (początkowo 400 ha), miejsce atrakcyjne dla prowadzenia działalności gospodarczej (ulgi w podatkach, ochrona, dostępne media i tereny, linia kolejowa Śląsk-Gdynia, droga ekspresowa S-10 i S-5).

Komunikacja

POL_Bydgoszcz_COA.svg Komunikacja w Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnym haśle:

Tranzyt

Przez Bydgoszcz przebiegają ważne drogi krajowe - droga nr 10 z Lubieszyna do Płońska, droga nr 5 (E261) ze Świecia do Lubawki, droga nr 80 z Torunia do Bydgoszczy oraz droga nr 25 z Bobolic do Oleśnicy. Bydgoszcz posiada południową obwodnicę miasta. Planowana jest budowa drogi szybkiego ruchu, którą ma przebiegać droga nr 5 – S5.

Autostrady i drogi ekspresowe

  • S5 - obecnie (wiosna 2006) na 35-kilometrowym odcinku przebiegającym przez miasto jest modernizowana
  • S10

Ok. 50 km od Bydgoszczy (przez Toruń) przebiega planowana autostrada A1, łącząca północ z południem Polski. W budowie jest odcinek od Gdańska w stronę węzła Nowe Marzy.

Komunikacja miejska

Komunikację miejską w Bydgoszczy obsługuje komunalne Miejskie Zakłady Komunikacyjne oraz prywatni przewoźnicy. W Bydgoszczy istnieje 40 linii autobusowych komunalnych oraz kilkanaście prywatnych. Po mieście można się również poruszać 8 liniami tramwajowymi oraz tramwajem wodnym.

Władze miasta stawiają na rozwój połączeń tramwajowych. W najbliższych latach istniejąca trakcja ma zostać zmodernizowana, oprócz tego spodziewane jest przedłużenie niektórych linii oraz zbudowanie nowej, łączącej centrum miasta z Fordonem. Planowane jest również unowocześnienie taboru autobusowego oraz tramwajowego.

Kolej

Bydgoszcz jest ważnym węzłem kolejowym. Przez miasto przebiega węglowa magistrala kolejowa łącząca Śląsk z portem w Gdyni - obecnie w planach jest jej modernizacja i podniesienie standardu dla umożliwienia osiągania prędkości 120 km/h. Kolejna linia łączy Bydgoszcz z Berlinem. W kierunku południowym wybiegają z miasta cztery inne linie kolejowe do: Szubina, dwie linie do Inowrocławia (dalej do Poznania) oraz linia łącząca Bydgoszcz z Toruniem. W kierunku wschodnim wybiega jedna linia do Unisławia (nieczynna).

Miasto posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z większością dużych miast w kraju, a także Berlinem i Kaliningradem.

W granicach administracyjnych miasta znajdują się trzy dworce kolejowe: Główny, Leśny, Wschodni, a także przystanki: Osowa Góra, Zachód, Rynkowo, Rynkowo-Wiadukt, Bielawy, Brdyujście (nieczynny), Łęgnowo, Akademia (nieczynny), Fordon (nieczynny), Żółwin (nieczynny) i Emilianowo (nieczynny).

Międzynarodowy Port Lotniczy

Port lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz-Szwederowo zlokalizowany jest około 3 km na południe od centrum Bydgoszczy (zdjęcie satelitarne). Lotnisko to, zbudowane w czasach I wojny światowej, weszło do użytku cywilnego w 1929 roku. Posiada ono pas startowy długości 2500 m. Bydgoski port lotniczy jest dziewiątym co do wielkości portem lotniczym w Polsce pod względem liczby pasażerów, obecnie (2005) posiada cztery stałe połączenia lotnicze:

Linki

Bydgoszcz jako garnizon wojskowy

POL_Bydgoszcz_COA.svg Zobacz jakie jednostki stacjonowały na przestrzeni lat w Garnizonie Bydgoszcz
Zobacz więcej w osobnym haśle:
W czasach I Rzeczypospolitej na zamku bydgoskim przebywała stała załoga wojskowa. Po 1657 bezpieczeństwo miastu zapewniała milicja municypalna.

Już w 1772 władze pruskie postanowiły ulokować w mieście stały garnizon wojskowy. Od 1847 Bydgoszcz jest siedzibą sztabu związku taktycznego szczebla drugiego lub pierwszego. Bydgoszcz była siedzibą 4 DP należącej do II Korpusu Armijnego Po pruskiej obecności w mieście zostało wiele budynków koszarowych i użyteczności publicznej.

W okresie międzywojennym Bydgoszcz nie zniknęła z wojskowej mapy Polski. W 1930 z Poznania do Bydgoszczy przeniesiono Ekspozyturę nr 3 Oddziału II Sztabu Generalnego, podlegajaca referatowi Zachód w Warszawie. W garnizonie bydgoskim stacjonowały: jednostki 15 dywizji piechoty (15 DP) i Pomorska Brygada Kawalerii. Obie jednostki podlegały komendzie VII OK w Toruniu. W maju 1939 r. przy 4 dywizjonie lotnictwa myśliwskiego detaszowanym z 4 pułku lotniczego z Torunia zorganizowano Wojskowy Ośrodek Spadochronowy WOS. Użytkowano istniejące koszary wojskowe, wybudowano także kilka nowych obiektów. We wrześniu 1937 miasto było świadkiem defilady 50 tys. żołnierzy przed Naczelnym Wodzem po zakończonych manewrach letnich. 3 września 1939 z bydgoskiego garnizonu wycofały się ostatnie oddziały Wojska Polskiego.

Po wojnie trwała rozbudowa infrastruktury wojskowej (powstało m.in. Osiedle Leśne - dla kadry POW) i zakładów produkujących na potrzeby obronności kraju. Obecnie Bydgoszcz jest ważnym ośrodkiem wojskowym w kraju. Tutaj mają swoją siedzibę m.in.:

Polityka

POL_Bydgoszcz_COA.svg Polityka w Bydgoszczy
Zobacz więcej w osobnym haśle:

Władze samorządowe

Na czele Bydgoszczy (miasto na prawach powiatu) stoi Prezydent Miasta, Konstanty Dombrowicz. Wraz z 3 zastępcami stanowi on organ wykonawczy.

Organem uchwałodawczym jest Rada Miasta składająca się z 31 radnych (na czele z przewodniczącą - Felicją Gwincińską).

Konsulat Honorowy Niemiec

Od 24 lutego 2005 roku w Bydgoszczy przy ulicy Śniadeckich znajduje się Konsulat Honorowy Niemiec. Funkcję konsula pełni pan Jarosław Włodzimierz Kuropatwiński.

Okręg Wyborczy Bydgoszcz

Okręg wyborczy Bydgoszcz składa się z powiatów bydgoskiego, inowrocławskiego, mogielińskiego, nakielskiego, sępoleńskiego, świeckiego, tucholskiego, żnińskiego oraz miasta Bydgoszcz. W wyborach do Sejmu nosi numer 4, w wyborach do Senatu numer 4. Wybiera się w nim 12 posłów i 2 senatorów.

Bydgoscy parlamentarzyści

Posłowie na Sejm RP
W czasie V kadencji (2005-2009) Bydgoszcz reprezentuje w Sejmie RP 12 posłów:

Imię i nazwisko Partia
Jan Bestry Samoobrona RP
Grażyna Ciemniak SLD
Witold Hatka LPR
Sławomir Jeneralski SLD
Tomasz Latos PiS
Tomasz Markowski PiS
Wojciech Mojzesowicz PiS
Paweł Olszewski PO
Teresa Piotrowska PO
Maciej Świątkowski PO
Andrzej Walkowiak PiS
Janusz Zemke SLD

Senatorowie
W czasie VI kadencji (od 2005) Bydgoszcz reprezentuje w Senacie RP 2 senatorów:

Imię i nazwisko Partia
Radosław Sikorski PiS
Kosma Złotowski PiS

Eurodeputowani z kujawsko-pomorskiego
Imię i nazwisko Partia
Tadeusz Zwiefka PO

Osoby związane z Bydgoszczą

POL_Bydgoszcz_COA.svg Osoby związane z Bydgoszczą
Zobacz więcej w osobnym haśle:
Z miastem związanych było i jest wiele osób, w których życiu Bydgoszcz odegrała znaczącą rolę i którzy w Bydgoszczy pozostawili swój ślad.

Bydgoszcz słynnie przede wszystkim z wybitnych sportowców, wielokrotnych rekordzistów i medalistów mistrzostw Polski, Europy, Świata (wieloboista Sebastian Chmara) i Igrzysk Olimpijskich (wioślarze Leon Birkholc, Franciszek Bronikowski, Ryszard Kubiak, Teodor Kocerka, Jacek Streich, Robert Sycz, kajakarze Maciej Freimut, Ivan Klementiev, bokser Brunon Bendig, sztangista Sławomir Zawada, lekkoatletki Teresa Ciepły i Irena Szewińska, gimnastyk Andrzej Szajna), niezwykle utytułowanych żużlowców (Tomasz Gollob, Jacek Gollob) czy piłkarzy (Zbigniew Boniek, Stefan Majewski, Arkadiusz Onyszko).

Z Bydgoszczy pochodzą również znane twarze mediów (aktorki Adrianna Biedrzyńska, Grażyna Szapołowska, Apollonia Chałupiec (Pola Negri), aktorzy Jan Nowicki, Leon Niemczyk, prezenterka TVP1 Paulina Chylewska, prezenterka pogody w TVP1 Marzena Słupkowska, prezenter Teleexpressu i Wiadomości TVP Wojciech Reszczyński, korespondent TVP w USA Mariusz Max Kolonko, dziennikarz TVN Tomasz Sekielski).

Bydgoszcz to również miasto bliskie sercu słynnym politykom (Jan Krzysztof Bielecki, Sławomir Jeneralski,