article Related Topics:
België :: Belgian_Hare :: Belgian_Draft_Horse :: Belgian :: Belgian_Malinois :: Belgian_Tervuren :: Belgian_Shepherd_Dog :: Belgian_Blue
 

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Graniczy od zachodu z Francją (620 km), od południa z Luksemburgiem (148 km), od wschodu z Niemcami (167 km) i od północy z Holandią (450 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1 385 km, ponadto istnieje 64 km fragment wybrzeża Morza Północnego. Podzielona jest na dwie strefy językowe: francuską i flamandzką. Bruksela, stolica Belgii, jest jednocześnie "stolicą" Unii Europejskiej.

Geografia


Większą część powierzchni Belgii stanowią peryglacjalne i aluwialne niziny; w północnej części płaska, w części zabagniona równina Flandrii (tzw. Belgia Niska), oddzielona od morza wałem wydm (wys. do 20m), oraz pagórkowata i piaszczysta kraina Kempen (wys. do 95 m); w środkowej części (Belgia Średnia) wysoczyzna Brabancji (wys. 100 - 200 m) zbudowane głównie z glin i piasków trzeciorzędowych pokrytych lessem oraz wzgórza Hainaut (na zachodzie) zbudowane z utworów glinianych;

Największe miasta: Bruksela (stolica), Liège, Antwerpia, Gandawa, Charleroi, Brugia, Namur. Więcej o miastach zobacz w artykule miasta w Belgii.

Wody powierzchniowe

Belgia leży w zlewisku Morza Północnego, i prawie całe jej terytorium należy do dorzecza dwóch rzek: Skaldy i Mozy (ich źródła znajdują się na terenie Francji, a ujścia na terenie Holandii). Skalda w graicach Belgii ma długość 200 km - wraz z dopływami (m. in. Leie, Dender, Senne i Rupel) oraz kanałami tworzy rozgałęziony system wodny Flandrii. Moza (w granicach Belgii) ma 183km, większość rzek Walonii to jej dopływy; na pewnym odcinku stanowi granicę między Belgią a Holandią. Belgijskie rzeki mają mały spadek, są połączone siecią kanałów i wykorzystywane do żeglugi. We Flandrii znajduje się też gęsta sieć kanałów odwadniających poldery.

Gospodarka


Jeden z najlepiej rozwiniętych krajów Europy. PKB wyniósł 254 mld euro (na 1 mieszkańca - 24 638 tys. euro). Podstawą gospodarki jest wysoko rozwinięty przemysł (głównie hutniczy, maszynowy, elektrotechniczny, spożywczy, chemiczny, włókienniczy) oraz wysoko towarowe rolnictwo (hodowla bydła, trzody; uprawa zbóż, buraków cukrowych). Znakomicie rozwinięta sieć komunikacyjna: linie kolejowe mają 3190 km długości; najgęstsza w Europie sieć dróg - 127 tys. km (416 km na 100 km2), w tym ponad 2180 km autostrad. Wielki port lotniczy Bruksela-Zaventem, w Antwerpii drugi co do wielkości port morski Europy (98,6 mln ton przeładunków). Antwerpia jest największym w świecie ośrodkiem przerobu diamentów. Liczne atrakcyjne miejscowości turystyczne, między innymi: Antwerpia, Bruksela, Gandawa, Brugia.

Historia


Pierwotnie obszar dzisiejszej Belgii zamieszkany był przez Celtów oraz celtycko-germański lud Belgów. Od I wieku p.n.e. przez kolejne setki lat tereny te znajdowały się we władaniu Rzymu (część prowincji Galia - Gallia Belgica). Od III wieku postępująca chrystianizacja. Od roku 486 obszar dzisiejszej Belgii stał się częścią państwa Franków. Po traktacie w Verdun w roku 843 Belgia została podzielona pomiędzy Francję i Niemcy. W XV wieku Belgia była częścią Burgundii, a w roku 1477 została przejęta przez Austrię cesarza Maksymiliana I. W latach 1556-1714 Belgia należała do Hiszpanii, a następnie znowu do Austrii (1714-1794), Francji (1794-1814), a w okresie 1814-1830 była połączona z Holandią - Królestwo Niderlandów. W roku 1830 Belgia stała się niezależnym państwem. Niepodległość zdobyła w wyniku powstania przeciwko dominacji holenderskiej (rewolucja belgijska). W czasie wojny światowej Niemcy zaatakowały neutralną Belgię. Na mocy traktatu wersalskiego do Belgii przyłączono niemieckie okręgi Eupen i Malmédy. W 1940 r. ponownie neutralna Belgia została zaatakowana przez hitlerowskie Niemcy. Po zakończeniu drugiej wojny światowej Belgia porzuciła neutralność i stała się członkiem NATO, a także została jednym członków-założycieli Wspólnoty Europejskiej. Z Holandią i Luksemburgiem Belgia stworzyła w roku 1948 unię celną, a 1960 unię gospodarczą - powstał Benelux. W roku 1960 niepodległość uzyskała jedyna większa kolonia tego państwa Kongo Belgijskie, a w roku 1962 terytoria mandatowe Rwanda i Burundi. W XX wieku dochodziło do stopniowego podziału na dwie strefy językowe położoną na północy Flandrię (język niderlandzki) i na południu Walonię (język francuski). Spowodowało to w 1963 roku formalny podział Belgii na 3 regiony: Flandrię, Walonię i stołeczny region Brukseli. W roku 1993 doszło do przekształcenia Belgii w państwo federalne z 3 regionami o szerokiej autonomii.

Ustrój polityczny


Belgia jest monarchią konstytucyjną.

Dwuizbowy parlament (Senat i Izba Deputowanych) wybierany jest w wyborach powszechnych co 4 lata.

Partie polityczne

Belgijskie partie polityczne: Flamandzcy Liberałowie i Demokraci (VLD), Partia Socjalno-Chrześcijańska (CVP), Partia Socjalistyczna (PS), Partia Reformacyjna i Liberalna, Blok Flamandzki (VB), Socjalistyczna Partia (SP), Partia Ekologiczna (Ecolo), Partia Socjalno-Chrześcijańska (PSC), Partia Agalev (Agalev), Unia Ludowa (VU), Front Narodowy (FN).

Podział administracyjny

Belgia jest państwem federacyjnym. Każdy z 3 regionów Belgii ma własną władzę ustawodawczą Radę Regionalną.

Zobacz więcej: Podział administracyjny Belgii

Oświata


Oświata w Belgii, zachowując jednolitą strukturę systemu szkolnego, ma dwie władze oświatowe, dwa obowiązujące programy nauczania i dwa modele kształcenia. Jest to spowodowane podziałem kraju na dwie strefy językowe. Edukacja jest obowiązkowa do 18 roku życia.

Demografia


Językami urzędowymi są w Belgii francuski, niderlandzki i niemiecki. Większa część populacji (56%-60%) posługuje się językiem niderlandzkim, około 40%-44% francuskim i zaledwie 1% niemieckim. W użyciu są też różnorodne dialekty regionalne (między innymi waloński i regionalne odmiany flamandzkiego). Narodowości Flamandowie 57% Walonowie 33% Religie Katolicy 75%

Media


W Belgii działa radio i telewizja państwowa i prywatne. Stacje państwowe nadają programy w 3 językach: francuskim (Radio-Télévision Belge de la Communauté française, RTBF), flamandzkim (Belgische Radio en Televisie) i niemieckim (Belgisches Rundfunk- und Fernsehzentrum der Deutschsprachigen Gemeinschaft, BRT). Wśród stacji prywatnych najpopularniejsze to: Canal Plus Belgique, nadająca programy dla Brukseli i regionu Walonii, Télévision Indépendante, stacja komercyjna, nadająca w języku francuskim, oraz Vlaamse Televisie Maatschappij, stacja komercyjna nadająca w języku flamandzkim.

Zobacz też


Linki zewnętrzne

Belgia | NATO

Państwa członkowskie Unii Europejskiej

België | Belgien | Belgium | بلجيكا | Belchica | Bélxica | Белгия | Belgien | Бэльгія | বেলজিয়াম | Belgija | Bèlgica | Бельги | Belgie | Gwlad Belg | Belgien | Belgien | Belgia | Βέλγιο | Belgium | Bélgica | Belgio | Belgika | Belgique | Belgje | Belgjiche | An Bheilg | A' Bheilg | Bélxica - België | 벨기에 | Bèljik | Belgija | Belgia | Belgia | Belgica | Belgía | Belgio | בלגיה | ბელგია | Pow Belg | Belçîka | Belgia | Beļģija | Belgija | Belsch | Belsj | Belgium | Белгија | बेल्जियम | Belgium | Belgium | Belgium | België | Belgien | ベルギー | Belgia | Belgia | Belgica | Бельги | Bélgica | Belgia | Belgia | Бельгия | Belgia | बेल्जियम | Belgjika | Belgium | Belgicko | Belgija | Белгија | Belgia | Belgien | Belhika | ประเทศเบลเยียม | Bỉ | Belçika | Бельгія | Beldjike | 比利时 | Belgiä

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Belgia".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld